Dergiler / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 1

Transkafkasya Kurganlarından Bazı Buluntuların Sembolik İfadeleri

Symbolic Expressions of Some Finds from the Transcaucasian Kurgans

Sayfa
249–269
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Figür sembolizmi açısından eskiçağ kültür ve inancında da yer edinen bu öğelerin ikonografik/kozmografik kaynaklarına ulaşılacağı çalışmada, bazısı bilim dünyasına ilk kez tanıtılacak olan eserlerin sembolizminde, aynı zamanda Türk mitolojisindeki manalar aranmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmanın konusunu, Gürcistan’ın doğu sınırını da ihtiva eden Alazan (Alazani) Vadisinin Şeki, Fazıl-Cumakent yerleşim yeri ve Oğuz, Kerimli Köyü’nde yürütülen Azerbaycan’daki Bronz Çağı kültürlerine yönelik figür objelerin Türk kültüründeki anlamsal ortaklıkları ve bu bağlamda, Türk sanatı içerisindeki yerlerinin tespiti oluşturmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bir kısmı geometrik özellikler sergileyen arkaik üsluplu buluntulardan som altından yapılmış boğa başı ile bronz ve terrakotadan insan biçimli heykelciklerin yanı sıra, yine aynı malzemelerden üretilen kuş figürinleri ve bronzdan geyik heykeli, Orta Asya Türk halklarının İslam öncesi dönem kurganlarına ait buluntuları çağrıştırmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Figür sembolizmi açısından eskiçağ kültür ve inancında da yer edinen bu öğelerin ikonografik/kozmografik kaynaklarına ulaşılacağı çalışmada, bazısı bilim dünyasına ilk kez tanıtılacak olan eserlerin sembolizminde, aynı zamanda Türk mitolojisindeki manalar aranmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Transkafkasya/Güney Kafkasya · Türk Mitolojisi · Azerbaycan

Özet

Araştırmanın konusunu, Gürcistan’ın doğu sınırını da ihtiva eden Alazan (Alazani) Vadisinin Şeki, Fazıl-Cumakent yerleşim yeri ve Oğuz, Kerimli Köyü’nde yürütülen Azerbaycan’daki Bronz Çağı kültürlerine yönelik figür objelerin Türk kültüründeki anlamsal ortaklıkları ve bu bağlamda, Türk sanatı içerisindeki yerlerinin tespiti oluşturmaktadır. Bir kısmı geometrik özellikler sergileyen arkaik üsluplu buluntulardan som altından yapılmış boğa başı ile bronz ve terrakotadan insan biçimli heykelciklerin yanı sıra, yine aynı malzemelerden üretilen kuş figürinleri ve bronzdan geyik heykeli, Orta Asya Türk halklarının İslam öncesi dönem kurganlarına ait buluntuları çağrıştırmaktadır. Figür sembolizmi açısından eskiçağ kültür ve inancında da yer edinen bu öğelerin ikonografik/kozmografik kaynaklarına ulaşılacağı çalışmada, bazısı bilim dünyasına ilk kez tanıtılacak olan eserlerin sembolizminde, aynı zamanda Türk mitolojisindeki manalar aranmaya çalışılacaktır.

Abstract

The subject of the study consists of semantic partnerships of the figure objects related to the Bronze Age cultures in Azerbaijan being investigated in the Sheki, Fazil-Cumakent settlements of the Alazan (Alazani) Valley and the village of Oğuz Kerimli, which comprise the eastern border of Georgia in the Turkish culture and in this context, the determination of their place in the Turkish art[1]. Of archaic style finds some of which show geometrical/schematic properties; bull’s head made of solid gold and human-shaped figurines made of bronze and terracotta, as well as bird figurines and a bronze deer statuette also made of the same materials evoke the finds that belong to the pre-Islamic kurgans of Central Asian Turkic peoples. In this academic paper aiming to reach iconographic/cosmographical resources of these elements which had also taken place in the ancient culture and belief in terms of figure symbolism, it will be tried to seek meanings of the work some of which will be introduced to the world of science for the first time in both symbolism and the Turkish mythology.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AZİZSOY, A. (2019). Transkafkasya Kurganlarından Bazı Buluntuların Sembolik İfadeleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 249–269. https://ajindex.com/articles/270262

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. AHUNDOV, D. (1986). Arkhitektura Drevnego i Ranne Srednevekovogo Azerbaydjana, Baku, İzdatelstvo Azerbaydjanskoye Gosudarstvennoye: Baku. AHUNDOV, T. (1992). “Novıye İssledovaniye v Şeki”, Azerbaycan Arkheologiya ve Etnografiya Elmlerinin Son Neticelerine Hesr Olunmuş Elmi Konfransın Materialları, Bilik, Bakı, s. 106-108.
  2. AHUNDOV, T. (2001). Severo-Zapadnıy Azerbaydjan v Epokhu Eneolita i Bronzı, Elm, Baku. ARMUTAK, A. (2004). “Doğu ve Batı Mitolojilerinde Hayvan Motifi II”, İstanbul Üniversitesi,
  3. Veterinerlik Fakültesi Dergisi, Sayı: 30 (2), İstanbul, s. 143-157.
  4. BEKSAÇ, E. (2004). “Demir Çağı ve Büyük Göçler Devri Sanatında Dinsel ve Sosyal Sembolizm”, Sanat ve İnanç I, MSGSÜ Türk Sanat Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları, İstanbul, s. 225-237.
  5. BİLİCİ, K.Z. (1983). “Anadolu Taş Tezyinatında Hayvan Üslubu Erken Devir Örnekleri Üzerine Bir Deneme”, Arkeoloji-Sanat Tarihi Dergisi, Sayı: III, Ege Üniversitesi,
  6. Edebiyat Fakültesi Yayınları, İzmir, s. 19-27.
  7. BİRAY, N. (2009). “12 Hayvanlı Türk Takvimi Zamana ve İnsana Hükmetmek”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Prof. Dr. Hüseyin Ayan Özel Sayısı, Erzurum, s. 671-683.
  8. CAFEROV, İ.F. (1981). “Otchyot Marshrutno-Poiskovıkh Rabot v Yevlakh-Bakanskoy Zone”, Arkhiv OPİ İnstituta, No: 270, Arkheologii i Etnografii, Respubliki Azerbaydjana, Baku, s. 1-8.
  9. CAMPBELL, J. (1995). Batı Mitolojisi Tanrının Maskeleri (Çev: Kudret Emiroğlu), İmge Kitabevi, 2. Bsk. Ankara.
  10. CEYLAN, A. (2009). “Kafkaslarda Erken Dönem Türk İzleri”, II. Uluslararası Kafkasya Tarih Sempozyumu (15-17 Ekim 2008), Kars, s.109-110,
  11. ÇORUHLU, Y. (2010).
  12. Türk Mitolojisinin Anahatları, Kabalcı Yayınevi,
  13. İstanbul.
  14. ESİN, E. (2004). Orta Asya’dan Osmanlıya Türk Sanatında İkonografik Motifler, Kabalcı Yayınevi,
  15. İstanbul.
  16. GAFARZADE, S. (2011). “Gelene/Celaenae/Kelainai/Κελαιναί Kentinin İcracılık Gelenekleri”, Tarihi Yaşatan Müzik Enstrümanları, Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı ve Üz. Hacıbeyli Bakü Müzik Akademisi, İlmi Makaleler Toplusu, Bakü, s. 181-191.
  17. GAFFARLI, R. (1999).
  18. Mif ve Nağıl, Epik Enenelerde Janrlararası Elage, Bakı. GRAKOV, B.N. (1971).
  19. Skifı, İzdatelstvo Moskovskogo Universiteta, Moskva. İSKENDERZADE, L.A. (2010). “Göktürk Dönemi İnsan Figürlü Taş Anıtlar”, Selçuk Üniversitesi,
  20. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 24, s. Konya, s. 255-269.
  21. KARAHMEDOVA, A. (1992a). “Razvedka Muraddai Tepe, Zakatalskogo Rayona”, Azerbaycan Arkheologiya ve Etnografiya Elmlerinin Son Neticelerine Hesr Olunmuş Elm