Dergiler / Mecmua / 2026 / Sayı: 11

XIX. YÜZYIL SONLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDA İLKÖĞRETİMLE İLGİLİ GELİŞMELERİN MANİSA’YA YANSIMALARI

İbrahim İnci(MANISA CELAL BAYAR UNIVERSITY)0000-0002-1357-6549
Burcu Özdemir(MANİSA CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1352-018X
Dergi
Mecmua
Sayfa
258–273
Yayın Tarihi
2021-03-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sorun İmparatorluğun sonuna kadar devam etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı İmparatorluğu’nda kuruluşundan itibaren ilköğretim hizmetini veren eğitim kurumları sıbyan mektepleriydi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlılar sıbyan mekteplerini kendilerinden önceki Müslüman toplumlardan almışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sorun İmparatorluğun sonuna kadar devam etmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:eğitim · manisa · sıbyan mektebi

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’nda kuruluşundan itibaren ilköğretim hizmetini veren eğitim kurumları sıbyan mektepleriydi. Osmanlılar sıbyan mekteplerini kendilerinden önceki Müslüman toplumlardan almışlardır. Bu okullarda okutulan temel ders Kuran’ın okunması olmakla birlikte dini bilgiler, yazı ve aritmetik de öğretiliyordu. İlk dönemlerde Osmanlı toplumunun ilköğretim alanındaki ihtiyacını karşılayan sıbyan mektepleri zaman içerisinde meydana gelen değişmelere karşı duyarsız kalarak toplumsal ihtiyacı karşılamayacak duruma gelmişlerdir. Tanzimat’la birlikte eğitim ve öğretimde yenileşme hareketi modernleşme hareketinin bir parçası kabul edilmiştir. Devlet, sıbyan mekteplerini iyileştirmede güçlükle karşılaşınca bunların yerine “usul-i cedid” denilen yenilikçi okulları açmıştır. İlköğretimde reform girişimlerine iptidai mekteplerinin açılıp ülke çapında yaygınlaştırılması çabaları öncülük etmiştir. II. Abdülhamit devrinde Manisa kazasında da iptidai okulları açılmış ve sayıları hızla artmıştır. Bu dönemde cehaletin giderilip eğitim hizmetlerinin halka götürülmesine öncelik verilmiştir. Yine bu dönemde ilköğretim zorunluluğu anayasaya girmiştir. İncelediğimiz dönemde sıbyan okullarında yeni eğitim-öğretim yöntemleri uygulanmaya başlanmıştır. Osmanlı’da ilköğretimin modernleşmesinin önündeki en önemli engel kaynak yetersizliği idi. Bu sorun İmparatorluğun sonuna kadar devam etmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İnci, İ. (2021). XIX. YÜZYIL SONLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDA İLKÖĞRETİMLE İLGİLİ GELİŞMELERİN MANİSA’YA YANSIMALARI. Mecmua, Sayı: 11, 258–273. https://doi.org/10.32579/mecmua.882225

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Düstur, I.Tertip, C.I, 1290. Dersaadet. Salnâme-i Nezaret-i Maarif-i Umumiyye (1316). Matbaa-i Amire, İstanbul. Salnâme-i Nezaret-i Maarif-i Umumiyye (1317). Matbaa-i Amire, İstanbul. Salname-i Vilayeti Aydın (AVS) (1301), Vilayet Basımevi, İzmir.