Dergiler / Mecmua / 2020 / Sayı: 10

ESKİ TÜRKLERDE DEVLET YÖNETİMİNDE HAKİMİYETİN İLAHİ TEMELLERİ

Ayten Akcan(HİTİT ÜNİVERSİTESİ)
Dergi
Mecmua
Sayfa
303–321
Yayın Tarihi
2020-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada ayrıca arkeolojik kaynaklar, yazılı belgeler, efsaneler ve destanlar gibi sözlü kaynaklar da göz önüne alınarak, devletin neden vazgeçilmez bir kurum olduğu ve egemenliğin kaynağının ilahi temellere dayandırılmasının ve bu kutsiyetin merkezi yönetimin sorumluluklarını daha işler bir hale getirip getirmediği sorusuna da cevap aranmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türklerde devlet ve millet kavramı çok eski dönemlerden itibaren doğmuş ve gelişmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çok eski ve köklü bir medeniyete sahip olan Eski Türkler, devleti ve yönetimi ilahi temellere dayandırarak uzun seneler uygulanacak olan bir yönetim modeli oluşturmuşlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada ayrıca arkeolojik kaynaklar, yazılı belgeler, efsaneler ve destanlar gibi sözlü kaynaklar da göz önüne alınarak, devletin neden vazgeçilmez bir kurum olduğu ve egemenliğin kaynağının ilahi temellere dayandırılmasının ve bu kutsiyetin merkezi yönetimin sorumluluklarını daha işler bir hale getirip getirmediği sorusuna da cevap aranmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eski Türker · Devlet · Hakimiyet

Özet

Türklerde devlet ve millet kavramı çok eski dönemlerden itibaren doğmuş ve gelişmiştir. Çok eski ve köklü bir medeniyete sahip olan Eski Türkler, devleti ve yönetimi ilahi temellere dayandırarak uzun seneler uygulanacak olan bir yönetim modeli oluşturmuşlardır. Devletin kutsal bir varlık olarak tanımlandığı bu anlayış da; “Dünya’ya hakim olma” ve “Tanrı’nın yeryüzünde kurduğu bu düzende devletin devamlılığını sağlama” gibi hususlar önemli izdüşüm olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ideaların gerçekleşmesinde ilahi kaynakların rolü oldukça büyüktür ve bu ilahi kaynaklardan alınan güç ile “Türkler tarihin hiçbir devrinde devletsiz kalmamışlardır.” denilse yanlış olmayacaktır. Bu çalışmada Türklerin devlet kurma içgüdüsü ve devleti kurarken egemenliğin kaynağı ve egemenliğin kaynağını nasıl kullandıkları konu edinilmiştir. Aynı zamanda devletin yönetiminde ilahi kaynakların nasıl kullanıldığı, Tük hükümdarına idare etme hakkının Tanrı tarafından nasıl verildiği konularına da açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ayrıca arkeolojik kaynaklar, yazılı belgeler, efsaneler ve destanlar gibi sözlü kaynaklar da göz önüne alınarak, devletin neden vazgeçilmez bir kurum olduğu ve egemenliğin kaynağının ilahi temellere dayandırılmasının ve bu kutsiyetin merkezi yönetimin sorumluluklarını daha işler bir hale getirip getirmediği sorusuna da cevap aranmaya çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akcan, A. (2020). ESKİ TÜRKLERDE DEVLET YÖNETİMİNDE HAKİMİYETİN İLAHİ TEMELLERİ. Mecmua, Sayı: 10, 303–321. https://doi.org/10.32579/mecmua.793202

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Akgündüz, A.ve Öztürk, S. (2000), Bilinmeyen Osmanlı, İstanbul: Osav Yayınları
  2. Caferoğlu, A. (2015). Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
  3. Divitçioğlu, S. (2005), Orta - Asya Türk İmparatorluğu VI. - VIII. Yüzyıllar, Ankara: İmge Kitabevi
  4. Ergin, M. (2009). Orhun Abideleri, 42. Basım, İstanbul: Boğaziçi Yayınları
  5. Golden, P.B. (2006). Türk Halkları Tarihine Giriş, (Çev. Osman Karatay), Çorum: Karam Yayınları
  6. Gökyay, O. Saik (2004), Dedem Korkut’un Kitabı, Ankara: MEB Yayınları
  7. Gömeç, S. Y. (2006), Türk Kültürünün Ana Hatları. Ankara: Akçağ Yayınları.
  8. Gumilev, L.N., (2004), Eski Türkler, (Çev: D. Ahsen Batur), İstanbul: Selenge Yayınları
  9. Gülensoy, T. (2007) Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü A-N, Ankara: TDK Yayınları
  10. Günay, Ü. ve Güngör, H. (2003). Başlangıçlarından Günümüze Türklerin Dini Tarihi, İstanbul: Rağbet Yayınları
  11. İbn Fadlan (2007), Bin Yıl Önce Türkler Ve Ötekiler, (Çev. Sadık Şaşar), İstanbul: İstiklal Kitabevi Yayınları
  12. İbni Mühennâ (1997), Lûgati, Çev. Abdullah Battal, Ankara: TDK Yayınları, s.35
  13. İnalcık, H. (1959), “Osmanlılarda Saltanat Veraseti Usulü ve Türk Hakimiyet Telâkkisiyle İlgisi”, AÜ SBFD, S.1
  14. Jên-T’ang, Chang, (1968), T’ang Devrindeki Doğu Göktürkleri Hakkında Yeni Belgeler, Taipei.
  15. Kafesoğlu, İ. (2004), Türk Milli Kültürü, 25. Baskı, İstanbul: Ötüken Neşriyat
  16. Kafesoğlu, İ. (1972). “Eski Türk Dini”. Ülkü Dergisi, (3):1-34
  17. Kaşgarlı Mahmut (2013), Divanı Lûgat- it Türk, (Çev. Besim Atalay), C.1
  18. Kaşıkçı, O. (2002). “Eski Türklerde Devlet Başkanlığı ve Hakanlık”. Türkler, C.2, Yeni Türkiye Yayınları
  19. Koca, S. (2016), Türk Kültürünün Temelleri II., 4. Baskı, Ankara: Berikan Yayınevi
  20. Koca, S. (2002), “Devlet Meclisi ve Kurultay”, (Ed. H. Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Türkler, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
  21. Küyel, M.T. (1990). Türklerde Adalet Kavramının Ontolojik Bir Temeli Var mıdır? X. Türk Tarih Kongresi, (735-742)
  22. Liu, Mau-Tsai, (2006). Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (Çev. Ersel Kayaoğlu-Deniz Banoğlu), İstanbul: Selenge Yayınları
  23. Moğolistan ‘daki Türk Anıtları Projesi 2001 Yılı Çalışmaları, (2003), Ankara: TIKA Yayınları
  24. Ögel, B. (2016), Türklerde Devlet Anlayışı, İstanbul: Ötüken Neşriyat
  25. Ögel, B. (2002), “Devlet Meclisi ve Kurultay”, (Ed. H. Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Türkler, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
  26. Ögel, B. (2001), Dünden Bugüne Türk Kültürünün Gelişme Çağları, 4. Basım, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları
  27. Orkun, H. Namık (1994), Eski Türk Yazıtları, Ankara: TDK Yayınları
  28. Öztürk, A. (2001), Ötüken Türk Kitabeleri, Ankara: MEB Yayınları
  29. Öztürk, A. (2000), Çağlar İçinde Türk Destanları, İstanbul: Alioğlu Yayınları
  30. Pan.K. (2004). Han Shu, “Han Hanedanlığı Tarihi”, (Haz. Ayşe Onat-Sema Orsoy-Konuralp Ercilasun), Ankara: TTK Yayınları
  31. Pelliot, P. (1995). Uygur Yazısıyla Yazılmış Uğuz Han Destanı Üzerine, (Çev.Vedat Köken), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
  32. Rasonyi, L. (2007), Tarihte Türklük (Çev.H Zübeyr Koşay), İstanbul: Örgün Yayınevi
  33. Roux, J.P., (2015). Türklerin Tarihi. (Çev. Lale Aslan Özcan), Beşinci Baskı, İstanbul: Kabalcı Yayınları
  34. Roux, J.P. (2001). Türklerin ve Moğolların Eski Dini, (Çev. Aykut Kazancıgil), İstanbul: Kabalcı Yayınları
  35. Roux, J.P. (1999), Altay Türklerinde Ölüm, İstanbul: Kabalcı Yayınları
  36. Sazak, G. (2014), Türk Sembolleri Hun Dönemi Türk Motif ve Sembollerinin Sanata ve Hayata Yansıması, İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayınları
  37. Şeşen, R. (2001), İslam Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, Ankara: TTK Yayınları
  38. Tacemen, A. (2001), Türk Kimliği, C II, Niğde: Niğde Üniversitesi Yayınları, No. 4
  39. Taneri, A. (2015), Türk Devlet Geleneği, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları
  40. Tanyu, H. (1980). İslamlıktan Önce Türklerde Tek Tanrı İnancı, Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları
  41. Togan, Z. Velidi (2019), Umumi Türk Tarihine Giriş, 3. Basım, İstanbul: T.İş Bankası Kültür Yayınları
  42. Togan, İ, Kara, G. ve Baysal, C. (2006), Eski T’ang Tarihi-Çin Kaynaklarında Türkler, Ankara: TTK Yayınları
  43. Turan, O. (2019), Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Tarihi I-II, 29. Basım, İstanbul: Ötüken Neşriyat
  44. Yusuf Has Hacib (2016), Kutadgu Bilig, (Çev.Ayşegül Çakan), İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları
  45. Tacemen, A. (2001), Türk Kimliği, C II, Niğde: Niğde Üniversitesi Yayınları, No. 4