Dergiler / Bor Dergisi / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 1

Borlu toprakların ıslahı için gerekli yıkama suyunun belirlenmesine yönelik matematiksel modellerin elde edilmesi

Development of mathematical models for calculating amount of leaching water for remediation of boron problematic soils

Sayfa
53–59
Yayın Tarihi
2019-03-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen yıkama suyu miktarının ampirik modellerinin farklı matematiksel ifadeleri olan; hiperbol, üstel, kuvvet ve logaritmik modeller ele alınmış ve her kükürt dozu için en uygun modeller tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tuzlu toprakların ıslahında kullanılacak olan yıkama suyu miktarının belirlenmesi, yapılacak yıkamanın başarısı açısından önemlidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Aksaray Üniversitesi Yerleşkesinde 500 ha borlu-sodyumlu alana sahip topraklarda gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen yıkama suyu miktarının ampirik modellerinin farklı matematiksel ifadeleri olan; hiperbol, üstel, kuvvet ve logaritmik modeller ele alınmış ve her kükürt dozu için en uygun modeller tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bor · Borlu topraklar · Yıkama

Özet

Tuzlu toprakların ıslahında kullanılacak olan yıkama suyu miktarının belirlenmesi, yapılacak yıkamanın başarısı açısından önemlidir. Bu çalışma, Aksaray Üniversitesi Yerleşkesinde 500 ha borlu-sodyumlu alana sahip topraklarda gerçekleştirilmiştir. Bor yıkama verilerini elde etmek için dokuz adet (2 x 2 m) parsel kullanılmıştır. Parsellerin 0-25, 25-50, 50-75, 75-100 cm derinlikten toprak örnekleri alınmış ve elde edilen değerlerle yıkama suyu miktarı modelleri oluşturulmuştur. Toprak pH’nın yüksek olması sebebiyle, pH’nın düşürülmesi ve yıkama etkinliğinin arttırılması amacıyla yıkama parsellerine 4 ve 8 kg kükürt (S) kullanılmıştır. Yıkama suyu 30 cm olarak dört periyotta verilmiştir. Elde edilen yıkama suyu miktarının ampirik modellerinin farklı matematiksel ifadeleri olan; hiperbol, üstel, kuvvet ve logaritmik modeller ele alınmış ve her kükürt dozu için en uygun modeller tespit edilmiştir. Bu modellerin uygunluğunun tespiti için model seçim ölçütleri uygulanmıştır. Uygulamada elde edilen matematiksel modeller seçim ölçütlerine göre değerlendirildiğinde, S1 uygulamasında deneysel verileri en başarılı logaritmik model tanımlamaktadır.

Abstract

Determination of the amount of water for reclamation of salt affected soils is important for the success of the leaching. This study was carried out in Aksaray University Campus on 500 ha boron-sodium rich soils. Nine (2 x 2 m) parcels were used to obtain experimental data for leaching. Soil samples were taken from 0-25, 25-50, 50-75, 75-100 cm depth of parcels and models were developed to predict amount of leaching water. Due to high pH of the soil, 4 and 8 kg of sulphur (S) were incorporated in the leaching parcels to decrease the pH and increase the leaching efficiency. The leaching process was made by given 30 cm fresh water in four periods. Analytical expressions of hyperbola, exponential, power and logarithmic models were fitted to experimental data. The most appropriate models were determined by model selection criteria. When the mathematical models obtained in the application are evaluated according to the compatibility criteria, in the application of S1, the most successful logarithmic model describes the experimental data.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DURSUN, S. A., MİKAİLSOY, F. (2019). Borlu toprakların ıslahı için gerekli yıkama suyunun belirlenmesine yönelik matematiksel modellerin elde edilmesi. Bor Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 1, 53–59. https://ajindex.com/articles/252176

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Reisenauer, H. M., Walsh, L. M. and Hoeft, R.G.,Testing soils for sulphur, boron, molybdenum, and chlorine, In: Soil Testing and Plant Analysis, Rev. Ed. L. M. Walsh and J. D. Beaton (eds.), Soil Science Society of America, Madison, WI, pp. 173–200,1973
  2. Keren, R. and Bingham, F.T., Boron in Water, Soiln and Plants, Adv. Soil Sci., 1, 229, 1985
  3. Eaton, F.M., Wilcox, C.V., The behavior of boron in soil, United States Department of Agriculture tecnical bulletin 696:1-57, 1939
  4. Goldberg, S., Chemistry and mineralogy of boron in soils, In Boron and its Role in Crop Production, Ed. U. C. Gupta, CRC Press, Boca Raton, USA, pp, 3–44, 1993
  5. Sönmez, B. ve Beyazgül, M., Türkiye’de Tuzlu ve Sodyumlu Toprakların Islahı ve Yönetimi, Sulama ve Tuzlanma Konferansı 12-13 Haziran, Şanlıurfa, s. 269-286, 2008
  6. Gezgin, S., Gökmen, F., Dursun, N., Babaoğlu, M., Hakkı, E.E.,I. Ulusal Bor Çalıştayı Bildiriler Kitabı, Ankara, P. 460, 2005
  7. Evans, L. J., Retention of boron by agricultural soils from Ontario, Can. J. Soil Sci., 67, 33–42, 1987. [8]Dursun, S. A., Mikailsoy, F. D., Borlu toprakların ıslahında kükürtün etkisi, NWSA: Ecological Life Sciences, pp. 1-10. April, 5A0076, 10. (2), 2015
  8. Goldberg, S., Reactions of Boron with Soil, US Salinity Laboratory, USA, Plant and Soil 193: 35-48, 1997
  9. Hingston, F.J., Reaction between boron and clays, Aust., J. Soil Res., 2:83-95, 1964
  10. Xu, J. M., Wang, K., Bell, R. W., Yang, Y. A. and Huang, L. B., Soil Boron Fractions and Their Relationships to Soil Properties, Soil Science Society of America Journal, 65.133–138, 2001
  11. Güneş, A., Gezgin, S., Kalınbacak, K., Özcan, H., Çakmak, İ., Bor elementininBitkiler İçin Önemi, Bor Dergisi, Boron 2(3),168-174,2017
  12. Fleming, G. A., Essential micronutrienst I; Boron and Molybdenum, In applied soil trace elements, B. E. Davies, John Wiley and Sons, New York, pp. 155-197,1980
  13. Gupta, U.C., Relationship of total and hot-water soluble boron, and fixation of added boron, to properties of Podzol soils, Soil Sci. Soc. Am. Proc. 32, 45–48, 1968
  14. Sönmez, B., Türkiye çoraklık kontrol rehberi, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ankara, 33, 2003
  15. Mikailsoy, F.D., Tuzlu toprakların yıkanmasının matematiksel modellenmesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi,2(1)33-37, 2014
  16. Dursun, S. A.,Tuzlu-sodyumlu-borlu toprakların ıslahıve matematiksel modellenmesi,Doktora Tezi