Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAylık SYİ (SYİ-1) değerlerinin ölçülen yağış değerleriyle uyumlu olduğu ve indeks değerini yansıttığı gözlemlenmiştir. 6 aylık SYİ (SYİ-6) değerlerinin ise havza için yağış bakımından önemli bir dönem olan Ekim-Mart ayları arasında düşen yağışın izlenmesi açısından iyi bir gösterge olduğu tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Kuraklık, su kaynaklarını, tarımı ve tüm canlıları etkileyen, sosyo-ekonomik zararlara neden olan, bir doğal afettir. Kuraklığın karakteristiklerini belirlemek için pek çok indeks geliştirilmiş olup, kuraklığın izlenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, dünyada sıklıkla kullanılan bir indeks olan SYİ (Standartlaştırılmış Yağış İndeksi) farklı zaman dilimleri için hesaplanmıştır. Böylece bir meteorolojik kuraklık indeksi olan SYİ’nin farklı periyotlar için tarımsal ve hidrolojik kuraklık açısından yol göstericiliği değerlendirilmiştir. Çalışmada Susurluk Büyük Akarsu Havzası sınırları içinde bulunan Kocadere Havzasına ait 30 yıllık (1987-2016) yağış verileri kullanılmıştır. Havza alanına yerleştirilen yağış istasyonlarından, su yılı (1 Ekim- 30 Eylül) dikkate alınarak elde edilen veriler kullanılarak SYİ, 1 (SYİ-1), 6 (SYİ-6) ve 12 (SYİ- 12) aylık olmak üzere 3 farklı dönem için hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalarla farklı dönemlerdeki kuraklık şiddeti sınıfları belirlenerek, değerlendirmeler için yağış ve akım verilerinden yararlanılmıştır. İndeks değerinin sıfırın altına düştüğü durumlar kurak dönemin başlangıcı kabul edilerek yapılan değerlendirmede; 1987-2016 su yılları arasındaki dönemin, SYİ-1 için %48.34’ü kurak, % 51.66’sı yağışlı, SYİ-6 için % 51.66’sı kurak, % 48.34’ü yağışlı ve SYİ-12 için % 50.00’si kurak, %50.00’si ise yağışlı olarak sınıflandırılmıştır. Aylık SYİ (SYİ-1) değerlerinin ölçülen yağış değerleriyle uyumlu olduğu ve indeks değerini yansıttığı gözlemlenmiştir. 6 aylık SYİ (SYİ-6) değerlerinin ise havza için yağış bakımından önemli bir dönem olan Ekim-Mart ayları arasında düşen yağışın izlenmesi açısından iyi bir gösterge olduğu tespit edilmiştir. Yıllık olarak hesaplanan (SYİ-12) indeks değerleri ise havzada ölçülen yıllık toplam akımlardaki artış ve azalışı açıklamaktadır.
Abstract
Drought is a natural disaster which affect water resources, agriculture and all living things also causes socio-economic damages. Numerous indices have been developed to characterize the drought, and these indices are widely used for drought monitoring. In this study, frequently used SPI (Standardized Precipitation Index) was calculated for different time periods. Thus, it is aimed to evaluate the guidance of the SPI, which is a meteorological drought index, in terms of agricultural and hydrological drought for different periods. In the study, 30 years (1987-2016) precipitation data which belongs to the Kocadere Basin have been used. The data obtained by considering the water year (1 October – 30 September), from the rainfall stations which were located in basin area. With this data SPI was calculated for 3 different time periods (SPI-1, SPI-6 and SPI-12). Drought severity classes in different periods were determined and precipitation - flow data were used for evaluations. As an evaluation, when the index value fell below zero, is considered as the beginning of the dry season. In this circumstance, the period between 1987-2016 water year is classify as, 48.33% dry, 51.67% rainy for SPI-1; 51.67% dry, 48.33% rainy for SPI-6 and 50.00% dry and 50.00% rainy for SPI-12. Its observed that, SPI-1 values were consistent with measured rainfall and reflect the index value. Moreover, SPI-6 values were found to be a good indicator of precipitation monitoring between october and march, which is an important period for this basin. The annualized index values (SPI-12) clarify the increase and decrease in total annual flows measured in the basin.