Dergiler / Motif Akademi Halkbilimi Dergisi / 2018 / Cilt: 11 - Sayı: 23

İÇ ANADOLU BÖLGESİ DÜZ DOKUMA YAYGILARDAKİ FİGÜRLÜ BEZEMELERİN İNCELENMESİ

AN ANALYSIS OF ORNAMENTAL FIGURES IN PLAIN WOVEN RUGS OF THE CENTRAL ANATOLIA REGION

Sayfa
60–76
Yayın Tarihi
2018-09-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

En yoğun koçboynuzu (koçbaşı) motifi olduğu, bunu çengelli kurtağzı motifinin takip ettiği tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dokuma tekniklerinden biri olan düz kirkitli dokumalar insanların yaşamları boyunca hem süsleme hem de çeşitli ihtiyaçları karşılama amacına hizmet etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu dokumalar üzerinde yer alan birbirlerinden farklı motifler birçok duygunun, düşüncenin ve coğrafi yaşantının ifade edilmesini sağlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:En yoğun koçboynuzu (koçbaşı) motifi olduğu, bunu çengelli kurtağzı motifinin takip ettiği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:15 adet
⚙️Değişkenler:düz dokuma yaygı · figürlü bezeme · motif

Özet

Dokuma tekniklerinden biri olan düz kirkitli dokumalar insanların yaşamları boyunca hem süsleme hem de çeşitli ihtiyaçları karşılama amacına hizmet etmiştir. Düz kirkitli dokuma türleri; kilim, cicim, zili ve sumaktır. Bu dokumalar üzerinde yer alan birbirlerinden farklı motifler birçok duygunun, düşüncenin ve coğrafi yaşantının ifade edilmesini sağlamıştır. Bu araştırmanın amacı, İç Anadolu Bölgesi düz kirkitli dokumalarda süsleme ve bezeme amaçlı kullanılan figürlü motiflerin özelliklerini tespit etmektir. Herhangi bir yüzeyi süslemek amacıyla boyalı,boyasız,düz veya kabartmalı olarak yapılan güzel biçimler bezeme olarak adlandırılmaktadır. İç Anadolu Bölgesi’ne ait yazılı kaynaklardan ulaşılabilen,farklı motif özelliği taşıyan 15 adet düz dokuma yaygı, ilgili araştırma kapsamında örneklem olarak alınmıştır. Araştırma esnasında düz dokumalarla ilgili elde edilen verilerinden bilgi formları oluşturulmuştur. Düz dokumalar üzerindeki her bir bezeme incelenmiş ve değerlendirilmiştir. İncelenen düz dokuma yaygılarda 12 adet figürlü motif saptanmıştır. En yoğun koçboynuzu (koçbaşı) motifi olduğu, bunu çengelli kurtağzı motifinin takip ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca İç Anadolu Bölgesi düz dokuma yaygıların en çok kilim tekniği ile üretildiği belirlenmiştir.

Abstract

Plain weaving with kirkit one of the weaving techniques, have served the purpose of decorating and various needs of the people throughout their lives. Types of plain weaving with kirkit are rug, cicim, zili and sumak. The different motifs on these weavings express many feelings, thoughts and lifestyle in the geographical region. The aim of this research is to determine the characteristics of the motifs used for decorating and ornamenting plain weaving with kirkit in the Central Anatolia Region. The beautiful forms made painted, unpainted, plain or embossed to decorate any surface are called ornament. Fifteen plain woven rugs with different motifs described in the written sources of the Central Anatolia Region, were taken as a sample for this study. During the research, information forms were formed from the data obtained regarding the plain weaving. Each bezeme on the plain weaving was examined and evaluated. Twelve motifs of figures were found in plain weaving samples examined. It has been determined that the most frequently used motif is ram’s horn followed by the Wolf’s mouth motif. It has also been found that rugs of Central Anatolia Region were mostly produced with kilim technique.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKPINARLI, H. F., ARSLAN, A. (2018). İÇ ANADOLU BÖLGESİ DÜZ DOKUMA YAYGILARDAKİ FİGÜRLÜ BEZEMELERİN İNCELENMESİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 23, 60–76. https://ajindex.com/articles/236606

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. AKPINARLI, Hatice Feriha (2011). “Osmanlı Dokumalarında Kuş Motifinin İncelenmesi”. Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü Yayını,23-36.
  2. AKPINARLI, Hatice Feriha, Balkanal, Zeynep (2012). “16-18. Yüzyıllarda İstanbul’da Üretilen Kumaşlarda Bitkisel Bezemelerin İncelenmesi”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 179-209.
  3. AKSOY, Hacice (2013).Siirt Yöresi Düz Dokumaları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü. ARSLAN, Muhammet (2009). “Iğdır – Karakoyunlu’da El Motifli Mezar Taşları”. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı:40,209-232.
  4. ATEŞOK, Ebru (2014). “Karakeçili İlçesinde Dokunan Kilimlerin Geleneksel Motif Özellikleri”. Kalemişi Geleneksel Türk Sanatları Dergisi, Cilt:1,Sayı:3,23-38. AYTAÇ,İsmail (2013). “Elazığ Müzesindeki Osmanlı Dönemi Eşik ve Seccade Halıları”. Arış, Sayı:9,12-33.
  5. ÇELİK, Derya (2016). “Kilim Motiflerinin ve Heybe Dokumaların Modern Giysilere Yansımaları”. Selçuk Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dergisi, Cilt:1,Sayı:1,27-37.
  6. ÇETİN, Yusuf (2015). “Ağrı İlindeki Mimari Eserlerde ve El Sanatlarında Görülen Figürlü Bezemelerin Türk Figürlü Bezeme Dünyası İçindeki Yeri ve Önemi”. Tarih Okulu Dergisi (TOD), Yıl 8, Sayı XXII,475-491.
  7. ÇOBAN, İbrahim (2015). “Türk İkonografisinde Kartal Motifi ve Çağdaş Türk Resim Sanatına Yansımaları”. İdil, 4 (16),57-80. DEMİRAL,Bayram ve Oyman, Naile Rengin (2016). “Isparta Müzesi’ndeki Düz Dokuma Çuvallar”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 26,458-472.
  8. DOĞAN YEŞİL, Zeliha (2016).Sivas İli Divriği İlçesi Avşarcık Köyü Halılarının İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. ONUR ERMAN, Deniz (2010). “Türk Seramik Sanatında İnsan Figürü Kullanımının Gelişim Süreci”. Sanat ve Tasarım Dergisi, Sayı:6, 48-63.
  9. ETİKAN, Sema ve Kılıçarslan, Hande (2012). “Düz Dokumalarda Nazar İnancı ve Göz Motifi”. Art-E Dergisi,Sayı:10,103-121.
  10. GÜLTEPE, Necati (2014). Türk Mitolojisi Yeni Araştırmalar Eşliğinde. İstanbul:Resse Kitabevi Sahaf. KAPLANOĞLU, H. Melek (2010).
  11. Ardahan Yöresi Düz Dokumaları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. KARATAŞ, Mustafa (2013). Türk Dilinde Yanış (Motif) Adları-Anadolu Sahası. Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Yayınları:118, Rektörlük Yayınları:88. KILIÇKAN, Hüseyin (2015)a. Tarih Boyunca Bezeme Sanatı ve Örnekleri. İstanbul:İnkılap Kitabevi.
  12. KILIÇKAN, Hüseyin (2015)b. Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Bezeme Sanatı