KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2021 / Cilt: 11 - Sayı: 1

HAREZMŞAHLARI YIKIMA GÖTÜREN OLAY: OTRAR FACİASI (1218)

Mustafa KÖKSAL
Sayfa
171–188
Yayın Tarihi
2021-07-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Otrar hadisesi Türk ve İslâm coğrafyasının doğudaki kalkanı olan Harezmşahların ortadan kalkması Moğol istilasına kapı aralayarak yukarıda zikrettiğimiz coğrafyada tarifi imkânsız acıların yanı sıra onarılması yüzyıllar süren ağır tahribatlara da yol açmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Tarih insanların geçmişte kendi iradeleriyle yaptıkları eylemleri ve sonuçları inceleyen bir bilimdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Doğudan gelen ve bir çığ gibi büyüyen Moğolların Horasan ve Mâverâünnehir bölgelerinde hüküm süren Harezmşahlar ile komşu olmaları ile başlayan ticarî ilişkiler 1218 yılında ticaret için Harezm’e gönderdiği dört yüz elli tüccarın Sultan Muhammed’in emri ile katledilmesi iki devleti karşı karşıya getirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Otrar hadisesi Türk ve İslâm coğrafyasının doğudaki kalkanı olan Harezmşahların ortadan kalkması Moğol istilasına kapı aralayarak yukarıda zikrettiğimiz coğrafyada tarifi imkânsız acıların yanı sıra onarılması yüzyıllar süren ağır tahribatlara da yol açmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Otrar · Cengiz Han · Harezmşahlar

Özet

Öz Tarih insanların geçmişte kendi iradeleriyle yaptıkları eylemleri ve sonuçları inceleyen bir bilimdir. İlk insanın yeryüzüne inmesiyle başlayan süreç içerisinde meydana gelen bazı olaylar, tarihin başka bir mecraya evirilmesine neden olmuştur. Otrar faciası da bu olaylardan birisidir. Bugün Seyhun Nehri’nin orta havzası ile Kızılkum Çölü’nün kuzeyini içine alan bu tarihî şehir, uzun süre hafızalardan silinmeyen acı olaylardan birine ev sahipliği yapmıştır. Doğudan gelen ve bir çığ gibi büyüyen Moğolların Horasan ve Mâverâünnehir bölgelerinde hüküm süren Harezmşahlar ile komşu olmaları ile başlayan ticarî ilişkiler 1218 yılında ticaret için Harezm’e gönderdiği dört yüz elli tüccarın Sultan Muhammed’in emri ile katledilmesi iki devleti karşı karşıya getirmiştir. Bu hadiseden sonra yönetim becerilerinden yoksun Sultan Muhammed’in gururu ve kibri yüzden arka arkaya hatalı kararlar alarak yanlış stratejiler izlemesi Cengiz Han’ın cihan fatihi olması yolundaki engellerden birini kaldırmıştır. Ayrıca onun yaptığı bu ölümcül hata dışarıdan bakıldığından kudretli ama içeriden çürümüş olan devletinin bir anda yıkılmasına neden olmuştur. Otrar hadisesi Türk ve İslâm coğrafyasının doğudaki kalkanı olan Harezmşahların ortadan kalkması Moğol istilasına kapı aralayarak yukarıda zikrettiğimiz coğrafyada tarifi imkânsız acıların yanı sıra onarılması yüzyıllar süren ağır tahribatlara da yol açmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖKSAL, M. (2021). HAREZMŞAHLARI YIKIMA GÖTÜREN OLAY: OTRAR FACİASI (1218). Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 1, 171–188. https://ajindex.com/articles/235072

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Abu’l-Ferec (Bar Habrebus), G. (1999). Abû’l-Farac Tarihi, II, Doğrul, Ö.R. (Çev.), Ankara:
  2. TTK Yayınları.
  3. Ahincanov, S. M. (2019) Türk Halklarının Katalizör Boyu Kıpçaklar, Yıldırım, K. (Çev.).İstanbul:
  4. Selenge Yayınları.
  5. Alican, M.(2017)
  6. Tarihin Kara Yazısı Moğollar, İstanbul:
  7. Timaş Yayınları.
  8. Apak, A. (2016) Ana Hatlarıyla İslâm Tarihi (Abbâsîler), İstanbul:
  9. Ensar Yayınları.
  10. Avırmed, E. (2011)“Juan-juanlar’ın Çöküşü ve Dağılışı”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 18 (2), s. 23-29.
  11. Barthold, V.V. (2017)
  12. Moğol İstilasına Kadar Türkistan, Yıldız, H.D (Yay. Haz). İstanbul: Kronik Kitap. ……………… (2015)
  13. Orta Asya Türk Tarihi, İstanbul: Divan Kitap. …………….(2016)
  14. Türkistan Halklarının Tarihi, Aynakulova, G (Çev.). İstanbul:
  15. Astana Yayınları.
  16. Baş, E. (2016) “Hârizmşahlar”, İslâm Tarihi El Kitabı, Baş, E. (Ed.) (677-686), Ankara:
  17. Grafiker Yayınları.
  18. Bünyatov, Z. (2003) Hârezmşahlığı ve Enuştekinler Devleti, Rızayev, T. (Çev.) İstanbul: Derin Yayınları. Cüveynî, Alâeddin Ata Melik. (2013) Tarih-i Cihangûşa, Öztürk, M. (Çev.). Ankara: TTK Yayınları, 2013. Cûzcânî, Minhâc-ı Sirâc. (2016) Tabakât-ı Nâsırî (Moğol İstilasına Dair Kayıtlar), Uyar, M. (Çev). İstanbul: Ötüken Neşriyât. ………………………. (2015) Tabakât-ı Nâsırî (Gazneliler, Selçuklular, Atabegler, Harezmşahlar), Göksu, E.(Çev.). Ankara,
  19. TTK Yayınları.
  20. Daribay, M. (2011) Otrar Bölgesi ve İslâm Tarihindeki Önemi (VI-XIII. Yüzyıllar), (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya Demiralp, M. (1997) Hârezmşâhlar Devletinde Alâaddin Muhammed’in Annesi Terken Hatun, (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  21. Dilek, A. (1994) XI. Ve XIII. Yüzyıllarda Harezm Bölgesinde Türk Boylarından Kanglılar, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi/Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
  22. Dinç, İ. (2002)
  23. Cengiz Han, İstanbul: Kastaş Yayınları. D’ohsson, A. C. (2012)
  24. Moğol Tarihi, Kalan, E. (Ed). İstanbul:
  25. IQ Kültür Sanat Yayınları.
  26. Eberhard, W. (1996) Çin’in Şimal Komşuları, Uluğtuğ, N. (Çev.). Ankara: TTK Yayınları. Ebu’l-Ferec, İbnü’l İbrî. (2011) Tarîhu Muhtasari’d-Düvel. Yaltkaya, Ş. (Çev.).Ankara:
  27. TTK Yayınları.
  28. Ebulgazi Bahadır Han. (2020) Şecer-i Türk (Türk’ün Soykütüğü), Demir, N. (Haz). Ankara:
  29. Altınordu Yayınları.
  30. Erdoğan, C. (2020), Harezmşahlar (Anuştegin’den Celâleddin’e). İstanbul: Selenge Yayınları. el-Hüseynî, Sadruddîn Ebû’l-Hasan Ali b.Nâsır b.Ali. (1943) Ahbâru’d-Devleti’s-Se