KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Cilt: 1 - Sayı: 2

TANZİMAT DÖNEMİ’NDEN İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ’NE KADIN ÇEVİRMENLERİN ÇEVİRİ TARİHİMİZDEKİ “DİŞİL” İZLERİ

Ayşe Banu KARADAĞ
Sayfa
105–126
Yayın Tarihi
2015-03-23
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede ön sözlerin/son sözlerin çeviriyazıları yapılacak ve bu çeviriyazıların tanıklığında dönemin sosyo-kültürel yapısı dikkate alınarak kadın çevirmenlerin çeviri/çevirmen algısı toplumsal cinsiyet odağıyla çeviri ön sözleri/son sözleri üzerinden okunmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı, Tanzimat Dönemi’nden İkinci Meşrutiyet Dönemi’ne kadar Batı dillerinden Osmanlı Türkçesine roman çevirisi yapan kadın çevirmenleri (“mütercimeleri”) ve bu çevirmenlerin çevirdikleri yapıtları ön sözler/son sözler tanıklığında incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlgili dönemde çevirileri yayımlanan diğer iki çevirmenin kadın kimliği farklı şekillerde okura sunulmuştur: “Mütercimesi: Bir Kadın”/“Mütercime-i Merâm” ve “Bir Kız”.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede ön sözlerin/son sözlerin çeviriyazıları yapılacak ve bu çeviriyazıların tanıklığında dönemin sosyo-kültürel yapısı dikkate alınarak kadın çevirmenlerin çeviri/çevirmen algısı toplumsal cinsiyet odağıyla çeviri ön sözleri/son sözleri üzerinden okunmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tanzimat Dönemi · Kadın Çevirmen · “Çevirmenin Sesi”

Özet

Bu makalenin amacı, Tanzimat Dönemi’nden İkinci Meşrutiyet Dönemi’ne kadar Batı dillerinden Osmanlı Türkçesine roman çevirisi yapan kadın çevirmenleri (“mütercimeleri”) ve bu çevirmenlerin çevirdikleri yapıtları ön sözler/son sözler tanıklığında incelemektir. İncelemeye neden olan sorunsal, anılan dönemde kültür ve edebiyat dizgemizde yayımlanan söz konusu yapıtlara ilişkin kadın çevirmen/mütercime kimliği ve ön söz/son söz odaklı bütünlüklü bir betimleyici çalışma yapılmamış olmasıdır. Tanzimat Dönemi’nden İkinci Meşrutiyet Dönemi’ne kadar Batı dillerinden Osmanlı Türkçesine roman çevirisi yapan kadın çevirmenlerimizin sayısı altıdır. Altı kadın çevirmenimizden yalnızca dördünün adı çeviri yapıtların ön kapaklarında okura doğrudan verilmiştir: Azize Hanım, Hâlide Edib, Madam Gülnar, Zeyneb Sünbül. İlgili dönemde çevirileri yayımlanan diğer iki çevirmenin kadın kimliği farklı şekillerde okura sunulmuştur: “Mütercimesi: Bir Kadın”/“Mütercime-i Merâm” ve “Bir Kız”. Bu bağlamda öncelikle ilgili dönemin kadın çevirmenleri ve bu çevirmenler tarafından yapılan çeviri yapıtlar hakkında niceliksel bilgi verilecektir. Daha sonra ise çevirmenlerin yapıtları ayrı ayrı ele alınarak ön sözler/son sözler bağlamında irdelenecektir. İncelenen dönemdeki kaynak dil/kaynak kültür/kaynak edebiyat/yazar ile erek dil/erek kültür/erek edebiyat/çevirmen arasındaki bakışımlı/bakışımsız ilişkiler özellikle “çevirmen(ler)in sesi” (Theo Hermans (çev. Bulut), 1997: 63-68) açısından toplumsal cinsiyet vurgusuyla irdelenecektir. Bu çerçevede ön sözlerin/son sözlerin çeviriyazıları yapılacak ve bu çeviriyazıların tanıklığında dönemin sosyo-kültürel yapısı dikkate alınarak kadın çevirmenlerin çeviri/çevirmen algısı toplumsal cinsiyet odağıyla çeviri ön sözleri/son sözleri üzerinden okunmaya çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARADAĞ, A. B. (2015). TANZİMAT DÖNEMİ’NDEN İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ’NE KADIN ÇEVİRMENLERİN ÇEVİRİ TARİHİMİZDEKİ “DİŞİL” İZLERİ. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 2, 105–126. https://ajindex.com/articles/234786

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Abbott, J. S. C. (1314/1897). Mâder. (Müt. H. Edib). Dersaâdet: Karabet Matbaası. Adıvar, H. E. (1944). “Edebiyatta Tercümenin Rolü”, Edebiyatta Tercümenin Rolü (Üniversite Konferanslarından 1942-43 Ayrı Bası). İstanbul:
  2. Kenan Matbaası. Akbulut, A. N. (2011). “Tanıklıklarla Çeviri ve Cortázar”. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi Erişim tarihi: 11 Kasım 2013, http://www.journals.istanbul.edu.tr/tr/index.php/ceviri/article/view/11081/1038
  3. Argunşah, H. (2013). “Ahdiye ile Ceylan Arasında Bir Jön Türk: Ahmet Mithat Efendi‟nin Feminizmi”. Turkish Studies, 8/9, 1-16.
  4. Bardaji, A. G.; Orero, P. ve Rovira-Esteva, S. (Ed.). (2012). Translation Peripheries: Paratextual Elements in Translation. Berlin: Peter Lang. Bengi Öner, I. (1990). “A Re-evaluation of the Concept of Equivalence in the Literary Translations of Ahmed Midhat Efendi”. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bozkurt, E. ve Karadağ, A. B. “Mukaddimeleri Tanıklığında Bir Gazeteci, Romancı, Oyun Yazarı, Dergici, Sözlükbilimci, Dilbilimci, Ansiklopedist, Şârih ve Çevirmen: Şemseddin Sâmi”. Dilbilim, 27, (yayımlanmak üzere). Demirel, F. (2007). II. Abdülhamid Döneminde Sansür. İstanbul:
  5. Bağlam Yayıncılık. Dimitriu, R. (2009). “Translators‟ Prefaces as Documentary Sources for Translation Studies”. Perspectives-Studies in Translatology, 17/3, 193-206. Fatma Âliye Hanım. (1996). Muhâdarât(Haz. E. Aşa). İstanbul:
  6. Enderun Kitabevi.
  7. Feval, P. (1307/1889). Paris Sevdaları. [Müt. Bir Kız]. İstanbul: Âlem Matbaası. Genette, G. (1997).
  8. Paratexts, Thresholds of Interpretation.(Çev. J. E. Lewin). Cambridge CUP. Gürbilek, N. (2010). “Doğu‟nun Cinsiyeti: Kudretli Erkek, İhtiyar Âşık, Mistik Adıvar, H. E. (1944). “Edebiyatta Tercümenin Rolü”, Edebiyatta Tercümenin Rolü (Üniversite Konferanslarından 1942-43 Ayrı Bası). İstanbul:
  9. Kenan Matbaası. Akbulut, A. N. (2011). “Tanıklıklarla Çeviri ve Cortázar”. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi Erişim tarihi: 11 Kasım 2013, http://www.journals.istanbul.edu.tr/tr/index.php/ceviri/article/view/11081/1038
  10. Argunşah, H. (2013). “Ahdiye ile Ceylan Arasında Bir Jön Türk: Ahmet Mithat Efendi‟nin Feminizmi”. Turkish Studies, 8/9, 1-16.
  11. Bardaji, A. G.; Orero, P. ve Rovira-Esteva, S. (Ed.). (2012). Translation Peripheries: Paratextual Elements in Translation. Berlin: Peter Lang. Bengi Öner, I. (1990). “A Re-evaluation of the Concept of Equivalence in the Literary Translations of Ahmed Midhat Efendi”. (Yayımlanmamış Doktora Tezi).