Dergiler / İstanbul Hukuk Mecmuası / 2019 / Cilt: 77 - Sayı: 2

Hukuk Düzeninin Birliği Ilkesi Çerçevesinde Zorunluluk Hâlinin Hukukî Niteliği

The Legal Nature of State of Necessity in Light of the Principle of Unity of the Legal Order

Sayfa
847–895
Yayın Tarihi
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan değerlendirmeler sonucunda CMK m 223/3-c’deki açık hüküm karşısında ceza hukukunda zorunluluk hâlinin bir hukuka uygunluk sebebi olmadığı, dolayısıyla TCK m 25/2 anlamında zorunluluk hâlleri bakımından beraat değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği; bununla birlikte medeni hukuk bakımından zorunluluk hâli teşkil eden fiillerin hukukun birliği ilkesi gereği ceza hukuku anlamında da hukuka uygun sayılarak, bu hâllerde beraat kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Zorunluluk hâline ilişkin olarak Türk öğretisinde bugüne kadar yapılmış çalışmalarda konunun medeni hukuk ve ceza hukuku bakımından çoğunlukla ayrı ayrı ele alındığı görülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hâlbuki konunun medeni hukuk ve ceza hukuku arasındaki etkileşim dikkate alınarak, hukuk düzeninin birliği ilkesi ışığında incelenmesi bir gerekliliktir.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan değerlendirmeler sonucunda CMK m 223/3-c’deki açık hüküm karşısında ceza hukukunda zorunluluk hâlinin bir hukuka uygunluk sebebi olmadığı, dolayısıyla TCK m 25/2 anlamında zorunluluk hâlleri bakımından beraat değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği; bununla birlikte medeni hukuk bakımından zorunluluk hâli teşkil eden fiillerin hukukun birliği ilkesi gereği ceza hukuku anlamında da hukuka uygun sayılarak, bu hâllerde beraat kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2005 Verileri
⚙️Değişkenler:Zorunluluk hâli · Hukuka uygunluk nedenleri · Hukuki sorumluluk

Özet

Zorunluluk hâline ilişkin olarak Türk öğretisinde bugüne kadar yapılmış çalışmalarda konunun medeni hukuk ve ceza hukuku bakımından çoğunlukla ayrı ayrı ele alındığı görülmektedir. Hâlbuki konunun medeni hukuk ve ceza hukuku arasındaki etkileşim dikkate alınarak, hukuk düzeninin birliği ilkesi ışığında incelenmesi bir gerekliliktir. Özellikle Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 01.06.2005’te yürürlüğe girmesinden sonra zorunluluk hâlinin hukuki niteliği ceza hukuku öğretisinde yoğun bir şekilde tartışılmış, fakat bu tartışmalarda, zorunluluk hâlinin medeni hukuk bakımından bir hukuka uygunluk sebebi teşkil ettiği ve bunun doğurduğu sonuçlar yeterince dikkate alınmamıştır. Bu çalışmada zorunluluk hâli hem medeni hukuk hem de ceza hukuku açısından bu bakış açısıyla ele alınmakta ve hukukun bu iki disiplini arasındaki etkileşime dikkat çekilmektedir. Çalışmada öncelikle hukuk düzeninin birliği ilkesi hakkında genel açıklamalara yer verilmekte, ardından sırasıyla medeni hukuk ve ceza hukuku açısından zorunluluk hâli incelenmektedir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda CMK m 223/3-c’deki açık hüküm karşısında ceza hukukunda zorunluluk hâlinin bir hukuka uygunluk sebebi olmadığı, dolayısıyla TCK m 25/2 anlamında zorunluluk hâlleri bakımından beraat değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği; bununla birlikte medeni hukuk bakımından zorunluluk hâli teşkil eden fiillerin hukukun birliği ilkesi gereği ceza hukuku anlamında da hukuka uygun sayılarak, bu hâllerde beraat kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Abstract

The current Turkish legal doctrine on the state of necessity mostly handles the concept separately in terms of civil and criminal law. However, the principle of unity of the legal order requires a holistic approach. Especially after the entry into force of the Turkish Penal Code (TPC) and the Code of Penal Procedure (CPP) on 01.06.2005, the legal nature of the state of necessity has been extensively discussed in criminal law doctrine. But these discussions rarely, if ever, take the fact that the state of necessity constitutes a ground of justification under civil law into account. This study takes a holistic approach in examining the legal nature of the state of necessity and emphasizes the interaction between civil law and criminal law within the context of grounds for justification. It starts with general remarks on the principle of unity of the legal order and proceeds with a description of the state of necessity with a particular focus on its legal nature from civil law and criminal law perspectives respectively. The study concludes that in light of the clear provision in Art. 223 (3) (c) CPP, the state of necessity does not constitute a justification in criminal law, and therefore, where Art. 25 (2) TPC applies, the judgment to be rendered is not an acquittal, but a decision that infliction of punishment is not required. Nonetheless in cases where the act qualifies as one performed in a state of necessity from a civil law perspective, the act shall also be deemed lawful in terms of criminal law and the court shall decide for acquittal.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖNOK, R. M., ÖNAY, İ. (2019). Hukuk Düzeninin Birliği Ilkesi Çerçevesinde Zorunluluk Hâlinin Hukukî Niteliği. İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt: 77 - Sayı: 2, 847–895. https://ajindex.com/articles/232975

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akbulut B, Ceza Hukuku Genel Hükümler (5th edn, Adalet 2018) Ambos K and Bock S, ‘Germany’ in Reed A, Bohlander M, Wake N and Smith E (eds) General Defences in Criminal Law - Domestic and Comparative Perspectives (Ashgate, Farnham/ Burlington 2014)
  2. Antolisei F, Manuale di Diritto Penale, Parte Generale (16th edn, Giuffre 2003)
  3. Artuk M E, Gökcen A, Alşahin E and Çakır K, Ceza Hukuku Genel Hükümler (11th edn, Adalet 2017) Atalı M, ‘Karar ve Hüküm’ in Pekcanıtez H, Özekes M, Akkan M, Taş Korkmaz H (eds) Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku Cilt III (15th edn, On İki Levha 2017)
  4. Atamer K, Deniz Ticareti Hukuku (vol 1, On İki Levha 2017)
  5. Bayraktar K, Kiziroğlu S K, Zafer H, Kartal P M, Sınar H, Erman R B, Eroğlu F and Önok R M, Dönmezer & Erman Nazarî ve Tatbikî Ceza Hukuku, (Vol II 14th edn, DER 2019)
  6. Belgesay, M R, ‘Mecellenin Külli Kaideleri ve Yeni Hukuk’ (1946) XII (2-3) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 561 Bekar E, Türk ve Amerikan Ceza Hukukunda Zorunluluk Hali (Seçkin 2013)
  7. Bohlander M, Principles of German Criminal Law (Hart Publishing 2009) Brehm R, ‘Die Entstehung durch unerlaubte Handlungen, Art. 41-61 OR’ in Hausheer H, Walter H P (eds) Berner Kommentar Band/Nr. VI/1/3/1 (3th edn, Stämpfli 2006) Canaris C W, ‘Systemdenken und Systembegriff in der Jurisprudenz’ in Neuner J and Grigoleit H C (eds) Claus-Wilhelm Canaris Gesammelte Schriften, Bd. 1: Rechtstheorie (De Gruyter 2012)
  8. Canestrari S, Cornacchia L and De Simone G, Manuale di diritto penale – Parte generale, (Il Mulino 2007)
  9. Canpolat C, Kusur İlkesi Işığında Mazeret Nedeni Olarak Zorlayıcı Cebir, (Adalet 2016)
  10. Card R, Card, Cross & Jones Criminal Law (17th edn, Oxford University Press 2006)
  11. Centel N, Zafer H and Çakmut Ö, Türk Ceza Hukukuna Giriş (10th edn, Beta 2017) Chiesa L E, ‘United States of America’ in Reed A, Bohlander M, Wake N ve Smith E (eds), General Defences in Criminal Law - Domestic and Comparative Perspectives (Ashgate 2014) Coing H ‘Geschichte und Bedeutung des Systemgedankens in der Rechtswissenschaft’ Frankfurter Universitätsreden Heft 17 (Buchdruckerei Otto 1956)
  12. Demirbaş T, Ceza Hukuku Genel Hükümler (13rd edn, Seçkin 2018)
  13. Dönmezer S and Erman S, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, (Vol II, 11th edn, Beta 1997)
  14. Desax M, Haftung für erlaubte Eingriffe (Universitätsverlag Freiburg 1977) Elliott C, ‘Germany’ in Reed A, Bohlander M, Wake N and Smith E(eds), General Defences in Criminal Law - Domestic and Comparative Perspectives (Ashgate 2014)
  15. Engisch K, Einführung in