Buket Uzuner’in ‘’Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları Su ‘’ Romanında Ötekileştirilemeyen Doğa

Özet

İnsanoğlunun teknolojik gelişmelerle hızlandırdığı yaşam kaynaklarını tüketme eylemini çevre örgütlerinin çeşitli disiplin-lerle işbirliği içine girerek durdurmaya çalıştığı görülmektedir. Bu girişimlerde çevre bilimcilerin yardım aldığı disiplinlerden biri de edebiyattır. Buket Uzuner’in Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları Su isimli romanı çevrebilimi ile edebiyat arasındaki bu ilişkinin bir örneğidir. Yazar, romanında hem çevre sorunlarını hem de bu sorunların sosyo-kültürel yapı ile bağlantısını işlemiştir. Doğal, sosyal ve siyasi çevre arasındaki ilişkilerin problem olarak ele alındığı romanda öne çıkan sorun Türk toplumunun değişen kadın-doğa kabulüdür. Bu çalışmada, romanda çevreci eleştiri ile Şaman inanç sisteminin insanda doğa bilinci yaratma noktasında nasıl bir ortaklığa sahip olduğu, tespit edilen ortak kabullerin hangi sembolik unsurlarla kurgulandığı ve kurgu unsurlarının doğa ile ilgili hangi iletilerin taşıyıcısı olduğu çevreci eleştiri kuramının ilkelerinden hareketle ortaya konulmaya çalışılmıştır.