Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 15

ARŞİV BELGELERİYLE CEBEL-İ BEREKET SANCAĞI’NDA 1915 YILINDAKİ ERMENİ TEHCİRİ

Sayfa
241–260
Yayın Tarihi
2018-11-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalıĢmada Cebel-i Bereket Sancağı’nda Osmanlı arĢiv belgelerine atıfta bulunarak, tarihi çerçeve içerisinde Ermeni tehciri sırasında ve sonrasındaki uygulamalar ve olaylar yorumlanacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Ermeniler Anadolu topraklarında 9.yüzyıldan 18.yüzyıla kadar millet-i sadıka (sadık millet) olarak rahat, mutlu ve müreffeh bir hayat yaĢamıĢlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fransız Ġhtilali ile yayılan milliyetçilik akımından etkilenen Ermeniler, devletin gücünün zayıfladığı dönemde isyanlar çıkarmaya baĢlamıĢlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalıĢmada Cebel-i Bereket Sancağı’nda Osmanlı arĢiv belgelerine atıfta bulunarak, tarihi çerçeve içerisinde Ermeni tehciri sırasında ve sonrasındaki uygulamalar ve olaylar yorumlanacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Ermeni Meselesi · Ġsyan · Tehcir

Özet

Öz Ermeniler Anadolu topraklarında 9.yüzyıldan 18.yüzyıla kadar millet-i sadıka (sadık millet) olarak rahat, mutlu ve müreffeh bir hayat yaĢamıĢlardır. Fransız Ġhtilali ile yayılan milliyetçilik akımından etkilenen Ermeniler, devletin gücünün zayıfladığı dönemde isyanlar çıkarmaya baĢlamıĢlardır. Büyük devletler bu önemli coğrafyayı kontrolleri altında tutabilmek maksadıyla “ġark Meselesi” kapsamında azınlıkları özellikle Ermenileri kullanarak Osmanlı Devleti’nin iç iĢlerine müdahale edip onları kendi amaçları için araç olarak kullanmaya çalıĢmıĢlardır. Ermenileri ilk olarak kullanmaya çalıĢan Fransa, Osmanlı toprakları içinde kendilerinin himaye edeceği Katolik Ermenilerin oluĢmasına öncülük ederken; Ortodoks Ermenileri Rusya, Protestan Ermenileri de Ġngiltere ve ABD kullanmıĢtır. Osmanlı Devleti’nde gerileme süreciyle baĢ gösteren siyasi, ekonomik ortam, Ģer güçlerin tahrik ve teĢviki, Ermeni Kilisesi ve Patriğin çalıĢmaları ve nihayetinde misyonerlerin faaliyetleri Ermeni meselesinin büyüyüp geliĢmesine sebep olmuĢtur. Anadolu topraklarında olumsuzluk yaĢanan yerlerden biri de; Akdeniz’e açılan, önemli yolların geçtiği kavĢak noktasında yer alan, doğal zenginlikleriyle coğrafi ve stratejik öneme haiz Cebel-i Bereket Sancağı’dır. Bu bölgenin önemini bilen Ermeniler, burada dıĢ devletlerin özellikle Fransızların desteğiyle bölgeyi kontrol altına almayı amaçlamıĢtır. Özellikle 1909 Adana olayları ile bölgede yaĢanan gerginlikler, Birinci Dünya SavaĢı ve Milli Mücadele yıllarında da artarak devam etmiĢtir. Büyüyen isyanlar ve yaĢanan birtakım olumsuzluklar üzerine Osmanlı Devleti Birinci Dünya SavaĢı esnasında Tehciri Kanunu’nu çıkarmak zorunda kalmıĢtır. Ermeni tehcirinin uygulandığı yerlerden biri Cebel-i Bereket Sancağı ve civarıdır. Bölgede karıĢıklıklar çıkaran Ermeniler genellikle Suriye ve Halep bölgesine tehcir edilmiĢtir. Osmanlı Devleti Cebel-i Bereket Sancağı’nda tehcir kararını uygularken o günün Ģartlarına göre titizlikle her türlü tedbiri almaya çalıĢmıĢtır. Ermeni tehciri 20.yüzyıldan günümüze kadar dıĢ devletler tarafından Türkiye’ye karĢı yapılan asılsız suçlamaların kaynağını oluĢturarak siyasi bir mesele haline gelmiĢtir. Bu asılsız suçlamalar dünya kamuoyunda Türkiye’yi zor durumda bırakmayı hedeflemektedir. Bu çalıĢmada Cebel-i Bereket Sancağı’nda Osmanlı arĢiv belgelerine atıfta bulunarak, tarihi çerçeve içerisinde Ermeni tehciri sırasında ve sonrasındaki uygulamalar ve olaylar yorumlanacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜHER, E. (2018). ARŞİV BELGELERİYLE CEBEL-İ BEREKET SANCAĞI’NDA 1915 YILINDAKİ ERMENİ TEHCİRİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 15, 241–260. https://ajindex.com/articles/221506

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Kalemi 2. İube: 68/77; 68/102; 68/89; 73/60; 5/14 Dahiliye Nezareti İifre Kalemi: 463/46; 466/125; 53/92; 471/104; 470/115; 471/109; 472/143; 496/41; 498/5; 54A/336; 471/109; 482/30; 56/157; 491/21; 59/227; 505/79 Bâb-ı Âli Evrak Odası (BOA): 1375/103103; 3683/276211; 3686/276440; 3681/276073 3680/275949; 3639/272873; 3621/271522 Sadaret Mektubi Kalemi Mühimme Kalemi Belgeleri: 714/34; 616/2 Yıldız Perakende Askeri Kataloğu: 108 /48 Meclis-i Vükela Mazbataları: 198/24 Dahiliye Nezareti Tesrî-i Muâmelât ve Islahat Komisyonu Müteferrik: 7/20; 30/41; 91/3; 93/32 205/42 Dahiliye Nezareti Mektubî Kalemi: 2333/45; 2789/61; 2748/91; 2825/80; 2797/14 2819/30; 2899/25; 238/2 Dahiliye Nezareti Maarif Nezareti Mektubi Kalemi: 314/47. Yıldız Perakende Evrakı Dahiliye Nezareti Maruzatı: 9/48 Yıldız Mütenevvî Marûzât Evrâkı: 281/52 İrade Askeri: 103/1327; 104/1327 1.2. Türk Tarih Kurumu Arşivi (TTKA) (Esad Asaf Kataloğu) (Kutu/Gömlek) 68/13; 68/21; 68 /14; 68 /35; 68 /38; 69 /1; 69/4; 69 /14; 69/16; 69/24; 69 /35; 69 /36; 69 /51; 69/53; 69/62; 69/54; 69 /67; 69 /60; 69/78; 70/20; 70/54; 70/34; 70/25; 70 /15; 70 /18; 71/32; 72/26; 72 /38; 72/52; 73/14; 73 /28. Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914-1918 I, (2005), Ankara: Genelkurmay ATASE ve Genelkurmay Denetleme Başkanlığı Yayınları. Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914-1918 II, (2008), Ankara: Genelkurmay ATASE ve Genelkurmay Denetleme Başkanlığı Yayınları. Osmanlı Belgelerinde 1909 Adana Olayları I, (2010 a), Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları. Osmanlı Belgelerinde 1909 Adana Olayları II, (2010b), Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları. Osmanlı Belgelerinde Ermeni İsyanı (1896-1909) III, (2009),Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları. Osmanlı Belgelerinde Ermeniler (1915-1920), (1995), Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları.
  2. AKBIYIK, Yaşar, (1999),
  3. Milli Mücadelede Güney Cephesi Maraş, Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
  4. AKTOK, Mehlika Kaşgarlı, (1990), Kilikya Tâbi Ermeni Baronluğu Tarihi, Ankara.
  5. BABACAN, Hasan,(2015),
  6. Ermeni Meselesi Tehcir mi, Soykırım mı?, Ankara:
  7. Öncü Basımevi. BAKAR, Bülent, (2013),
  8. Ermeni Tehciri, Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
  9. BAYINDIR, Uysal Seda, (2011), “Adana Olayları Sırasında Alınan Asayiş Ted