KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2019 / Cilt: 7 - Sayı: 17

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ İLE YAZILMIŞ TIP ESERLERİ VE BU ESERLER ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALAR

Semra CANAN YILDIZ
Sayfa
416–436
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu noktada yaptığımız çalışmanın mevcut çalışmalara katkı sağlamasını hedeflemekteyiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Tıp metinleri; insan sağlığını koruma, hastalıklara çare bulma yanında modern ve geleneksel uygulamalar hakkında birçok bilgi ve yöntem barındırır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türklerin tıp metinlerine olan ilgisinin en yoğun görüldüğü dönem 15. yüzyıldır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu noktada yaptığımız çalışmanın mevcut çalışmalara katkı sağlamasını hedeflemekteyiz.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Bibliyografya · Eski Anadolu Türkçesi · Tıp Metinleri

Özet

Öz Tıp metinleri; insan sağlığını koruma, hastalıklara çare bulma yanında modern ve geleneksel uygulamalar hakkında birçok bilgi ve yöntem barındırır. Tıbbi yeterliliğin bilgi birikimi gerektirmesi ve uygulama ile tecrübe edilmesi metinleri oluşturan kişilerin ya da derleyicilerin büyük çoğunluğunun hekimlerden oluşmasını sağlamıştır. Bu durum metinlerin birçoğunun hekimlere yönelik olmasına neden olmuştur. Fakat metinlerin konusu tüm insanlığın ortak paydası olan “sağlık” ile ilgili olduğu için tıp metinleri her dönemde ilgi görmüştür. Tıp metinleri yazıldığı dönemin dil unsurlarını barındırması yönüyle metin incelemelerinde önemli bir yere sahiptir. Metnin müellifinin ve müstensihinin ağız özeliklerinden, yazıldığı yerin dil özelliklerine kadar birçok açıdan bize ipucu veren metinler; arkaik ve ilericil ögeleri tespit etme açısından da önem taşımaktadır. Tıp metinlerinin konusu itibarıyla tıp tarihine, onomostik (adbilim), farmakoloji (ilaç-ecza bilimi), zooloji (hayvan bilimi), botanik (bitki bilimi) araştırmalarına malzeme sunması da doğal bir sonuçtur. Bu yönüyle tıp metinleri incelemelerinde disiplinlerarası bir çalışma alanı mevcuttur. Türklerin tıp metinlerine olan ilgisinin en yoğun görüldüğü dönem 15. yüzyıldır. Eski Anadolu Türkçesinin temelinde oluşturulan tıp metinleri telif, tercüme ve aktarma olmak üzere çeşitli türlerde görülmektedir. Bu noktada inceleme konumuz 15. yüzyılda yer alan tıp konulu metinler üzerine yapılmış çalışmalardır. Dilin bütünlüklü bir çalışma alanı olması, her metne aynı özeni göstermeyi gerektirmektedir. Her metnin konusu çerçevesinde bir diğer metni okuma ve anlamlandırmada yardımcı unsurlar barındırması ile yazıldığı dönemin sosyo-kültürel yapısını ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. Bu noktada yaptığımız çalışmanın mevcut çalışmalara katkı sağlamasını hedeflemekteyiz.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, S. C. (2019). ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ İLE YAZILMIŞ TIP ESERLERİ VE BU ESERLER ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALAR. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 17, 416–436. https://ajindex.com/articles/221465

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. ACAR, H. Volkan, (2015), “Yazılışının 550. Yılında Cerrahiyetü‟l-Haniyye Hakkında SCI-E Kapsamındaki Dergilerde Yayınlanan Türkiye Kaynaklı Makaleler”, Lokman Hekim Dergisi, 5(2): 37-44.
  2. ACIDUMAN, Ahmet, Uygur Er, (2008), “Cerrâh Mes‟ûd ve Eseri Hulâsa-i Tıbb‟da Nöroşirürji İle İlgili Bölümler”, Türk Nöroşirürji Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 1, 26-33.
  3. ACIDUMAN, Ahmet, (2012), “Hekimbaşı Emîr Çelebi ve Ünlü Eseri Enmûzecü‟t-Tıbb‟da Kafatası ve Omurga Anatomisi Üzerine”, Türk Nöroşirürji Dergisi, Cilt: 22, sayı: 2 103- 110. ACIDUMAN, Ahmet, (2013), “Ankaralı Hekim Nidâ‟î ve Ünlü Eseri Menâfi‟ü‟-Nâs: XVI. Yüzyıldan Çocuk Hastalıkları ve Tıbbî Deontolojiye Bir Bakış”, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 56: 151-167.
  4. ACIDUMAN, Ahmet, Çağatay Akşit, (2018), “Alî b. el-„Abbâs el-Mecûsî‟nin Kâmilu‟ş- İınâ‟ati‟t-Tıbbiyye (Kitâbu‟l-Melikî) Adlı Ünlü Eserinde Yaşlıların Tedbiri Üzerine”, Lokman Hekim Dergisi, 8/3, 261-273.
  5. AKTÜRK, Engin, (2012), Maddetü’l-Hayât (İnceleme - Metin-Dizin), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. ARDA, Berna, (1999), “Hekim Hayreddin‟in Hulâsa Eseri‟, Erdem Dergisi, Ankara:
  7. AKM Yayınları, Cilt: 12. ARDA, Berna, Ahmet Acıduman, (2011), “Dede Korkut Öyküleri tıp tarihi bakış açısıyla ne söyler?”, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, Sayı 54: 189-196.
  8. ARGUNŞAH, Mustafa, (1999), Muhammed b. Mahmûd-ı Şirvânî Tuhfe-i Murâdî, İnceleme-Metin-Dizin, Ankara:
  9. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  10. ARGUNŞAH, Mustafa, (2009), “Edviye-i Müfrede‟nin Neşri Üzerine Düşünceler”, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara: 185-196.
  11. AYDIN, Çiğdem, (2016), Ahî Çelebi Tercümetü’l-Mûcez Fi’ṭ-ṭıbb (Giriş-İnceleme [Söz Dizimi], Metin [1b-70a varakları arası]- Dizinler, Abant İzzet Baysal Üniversitesi,
  12. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. AYNACI, Mihrican, (2012), “Divan İiirinde Geçen Göz Hastalıklarının Klâsik Dönem Tıp Metinleri Ekseninde Değerlendirmesi”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 9, İstanbul: 29-48.
  13. BALCI, Orhan, (1995), Şirvanlı Mehmed bin Mahmud Tuhfe-i Muradi fi’il-mi’l-Cevahir (İnceleme-Metin-Sözlük), Ankara Üniversitesi,
  14. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. BAYAT, A. Haydar, Necdet Okumuş, (2005), Muhammed bin Mahmûd-ı Şirvânî Mürşid (Göz Hastalıkları), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
  15. BÖLER, Tuncay, (2013), “Hekim Beşir Çelebi ve Mecmû„atü‟l-Fevâyid Adlı Eseri”, Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Kongresi, UTEK’13 Bildiri Kitabı II, Saraybosna, 17-19 Mayıs, 493-501. BU