Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2019 / Cilt: 7 - Sayı: 17

METİN NEŞRİ VE DİVANÇE-İ MUHAMMED HULÛSÎ

Sayfa
249–297
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Arap harfli Türkçe divançenin Latin harflerine aktarımında tespit edilen pek çok hususa dikkat çekilecek; önerilerimize ve konuyla ilgili başka önerilere yer verilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Metin neşri klasik Türk edebiyatı çalışmalarının ilk ve önemli basamaklarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Metin neşrinin belli ilkeler çerçevesinde yapılması edebiyatın bilim olarak incelenmesi safhasında hem gerekli hem de belli bir usulün yerleşmesi bakımından önemlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Arap harfli Türkçe divançenin Latin harflerine aktarımında tespit edilen pek çok hususa dikkat çekilecek; önerilerimize ve konuyla ilgili başka önerilere yer verilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Metin neşri · metin tenkidi · Divançe-i Muhammed Hulûsî

Özet

Öz Metin neşri klasik Türk edebiyatı çalışmalarının ilk ve önemli basamaklarından biridir. Metin neşrinin belli ilkeler çerçevesinde yapılması edebiyatın bilim olarak incelenmesi safhasında hem gerekli hem de belli bir usulün yerleşmesi bakımından önemlidir. Neşrin gerçekleştirilme süreci metin tespitinden başlamak üzere tüm nüshaların tespit edilmesi, bunun için mevcut katalogların taranması, nüsha tavsifi, doğru okuma ve çeviri yazım, metodların doğru uygulanması gibi bir dizi araştırmacı faaliyetini gerekli kılmaktadır. Bu husustaki keyfilikler eserin aslî haliyle günümüze ulaşmasını engellemekte ve bunun neticesinde yanlış ya da eksik bir neşir ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede Muhammed Hulûsî‟nin divançesinin Latin harflerine aktarımının (bir tez çalışması) tek bir nüsha üzerinden yapılması pek çok yanlışlık ve eksikliğe sebep olmuştur. Anılan çeviri yazıda esas alınan nüshanın bazı üstünlükleri bulunmakla beraber diğer nüshalarda bulunan kimi beyit ve manzumeleri ihtiva etmemektedir. Bununla beraber Latin harflerine aktarılan metinde kimi tamirlerin yapıldığı ancak; nüsha karşılaştırması yapıldığında tamir için gerekli görülen unsurların diğer nüshalarda hâlihazırda var olduğu görülmektedir. Çeviri yazısı yapılan divançede neşrin gerekli basamaklarına uyulmaması, ilmî bir yöntemin takip edilmemiş olması, okuma hataları; âyet, hadis ve kelâm-ı kibarların Latin harflerine aktarımındaki tutarsızlıklar, tıpkıbasım ve sözlükte dikkat edilmeyen hususlar, dışarıda bırakılmış manzumeler vb. Arap harfli Türkçe divançenin Latin harflerine aktarımında tespit edilen pek çok hususa dikkat çekilecek; önerilerimize ve konuyla ilgili başka önerilere yer verilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIYÇAK, Ö. (2019). METİN NEŞRİ VE DİVANÇE-İ MUHAMMED HULÛSÎ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 17, 249–297. https://ajindex.com/articles/221456

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. ACLUNÎ, İsmâ‟il b. Muhammed (1351) “Keşfu‟l Hafâ”, (II c.), Beyrut: Dâru İhyâi‟t- Turâsi‟l-Arabî. AKKUİ, Metin (1996), “Nef„i Divanı‟nın Metin Tenkidi Öncesi Nüshalar İeceresinin Tespiti Üzerine”, GÜFEF Sosyal Bilimler Dergisi, s.1: 63-90
  2. AKSOYAK, İsmail Hakkı (2007), “Kefeli Hüseyin‟in Raz-name Adlı Eserinde Nüsha Ailesi Kurmada İzlenen Yöntem”, II. Kayseri ve Yöresi Kültür, Sanat ve Edebiyat Bilgi Şöleni, 10-12 Nisan 2006, Kayseri, 635-641.
  3. AKSOYAK, İsmail Hakkı, “Hulusî”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1157 (Erişim Tarihi: 05.01.2019)
  4. ARSLAN, Mehmet (2017), “Metin neşrinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri”, Eski Türk Edebiyatı Çalışmaları XII Metin neşri: problemler, tespitler, öneriler, (Hazırlayalar: Hatice Aynur, Müjgân Çakır, Hanife Koncu, Ali Emre Özyıldırım). İstanbul:
  5. Klasik Yay. ATEŞ, Ahmed (1942),“Metin Tenkidi Hakkında”(Dasitân-ı Tevârih-i Mülûk-i Âl-i Osman Münasebeti ile), Türkiye Mecmuası, (VII-VIII. cilt): 253-267.
  6. AVŞAR, Ziya (2007), “XVII-XVII. Yüzyıla Ait Türkçe Divan Neşirleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi: Talid 5, s.10: 95-130.
  7. AVŞAR, Ziya ( 2008) “Tenkitli Metin Neşrinde İmlâ Sorunu Üzerine Yeni Düşünceler ve Öneriler”, Turkis Studies: Prof. Dr. İsmail Ünver Adına 3, s.6: 75-111.
  8. AYAN, Hüseyin (2012), “Nesîmî Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkitli Metni I,II”, Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.: 567/1. AYDEMİR, YAİAR (2007), “Metin Neşrinde Mecmuaların Rolü ve Karşılaşılan Problemler”, II. Kayseri ve Yöresi Kültür, Sanat ve Edebiyat Bilgi Şöleni, 10-12 Nisan 2006, Kayseri: 673-685.
  9. BAĞRIAÇIK, M. Ziya (2007), “XV. Yüzyıla Ait Türkçe Divan Neşirleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt V, Sayı 9: 221-234.
  10. BARDAKÇI, Ramazan (2012), “Cumhuriyet Döneminde Türkiye‟de Yayımlanmış Divanlar Üzerine-III.”, Türkish Studies, Volume 7/3: 481-553.
  11. BARDAKÇI, Ramazan (2013) “Cumhuriyet Döneminde Yayımlanmış Meneviler Üzerine-I”, Türkish Studies, Volume 8/1: 901-1001.
  12. BİLKAN, Ali Fuat (1996), “Nabi Divanlarının Nüsha İecerelendirilmesi”, GÜFEF Sosyal Bilimler Dergisi, S.1: 91-118.
  13. BİLTEKİN, Halit (1991), “Cumhuriyet Döneminde Türkiyede Yayınlanmış Divanlar Üzerine II”, Türkoloji Dergisi, s.1: 213-233.
  14. ÇALDAK, Süleyman (2017), “Türkçe metin neşirlerinde Arapça ibarelerin aktarımına dair”, Eski Türk Edebiyatı Çalışmaları XII Metin neşri: problemler, tespitler, öneriler, (Hazırlayalar: Hatice Aynur, Müjgân Çakır, Hanife Koncu, Ali Em