Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2019 / Cilt: 7 - Sayı: 20

SAĞALTMA OCAKLARININ TİPOLOJİSİ ÜZERİNE BİR DENEME: KAYSERİ ÖRNEĞİ

Sayfa
154–177
Yayın Tarihi
2019-12-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede, Anadolu’nun önemli yerleşim merkezlerinden olanKayseri’de saha çalışması neticesinde görüşülen 63 ocağın verdiği bilgiler, on beş başlık altındadeğerlendirilerek Kayseri sağaltma ocaklarının tipolojisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz İslamiyet’ten önce Türk toplum yaşamında önemli bir mevki işgal eden ve çeşitlivazifeleri üzerlerinde barındıran şamanlar/kamlar, toplumun sağaltıcısı rolünü de üstlenmişlerdirve bu, onların en önemli görevlerindendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu müşterek noktalar içerisindeyöreye ve ocağa göre ufak tefek farklılıklar görülebilmekle birlikte sıralanan bu gibi hususlar ileAnadolu coğrafyasının farklı yerlerinde karşılaşılan tedavi vazifesini üstlenmiş ocakların bir tipözelliği taşıdıkları ifade edilebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, Anadolu’nun önemli yerleşim merkezlerinden olanKayseri’de saha çalışması neticesinde görüşülen 63 ocağın verdiği bilgiler, on beş başlık altındadeğerlendirilerek Kayseri sağaltma ocaklarının tipolojisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Halk hekimliği · kam/şaman · tip

Özet

Öz İslamiyet’ten önce Türk toplum yaşamında önemli bir mevki işgal eden ve çeşitlivazifeleri üzerlerinde barındıran şamanlar/kamlar, toplumun sağaltıcısı rolünü de üstlenmişlerdirve bu, onların en önemli görevlerindendir. İslamiyet’in kabulüyle birlikte ortaya çıkan içtimai işbölümü neticesinde kamlar/şamanlar hekimlik görevlerini çeşitli isimlerle anılan kimselerebırakmışlardır. Bunlar içerisinde en dikkati çekenler ise ocak ve izinli olarak bilinen halkhekimleridir. “İnsan tiplerini belirleme ve ayırt etme yöntemi” olarak tanımlanan tipoloji kavramı,olaylar ve olgular hakkında teorik açıklamalar geliştirebilmek ve analitik karşılaştırmalaryapabilmek amacıyla kullanılan bir araştırma ve açıklama yöntemidir. Folklorda tipoloji isetoplumların aynı ya da benzer olan kültürel mirasının karşılaştırılıp araştırılması olarak ifadeedilmektedir. Tipolojik çalışmalarla karşılaştırılanların kendi aralarında sınıflandırılıpyorumlanması ve milli kültür içerisindeki yerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Tip ve tipolojikavramları çerçevesinde Anadolu sağaltma ocaklarına umumi manada bakıldığında bunlarınbelirli ortak vasıflar taşıdıkları görülmektedir. Ocaklı vasfını kazanma, el alma ve el vermebiçimleri, cinsiyet, yaş, eğitim durumları, tedavi ettikleri rahatsızlıklar, tedavi yöntem ve şekilleri,tedaviler esnasında dikkat edilen hususlar, kullanılan araç ve gereçler, tedavinin yeri ve zamanıgibi hususlar, onların ortak noktaları olarak ifade edilebilir. Bu müşterek noktalar içerisindeyöreye ve ocağa göre ufak tefek farklılıklar görülebilmekle birlikte sıralanan bu gibi hususlar ileAnadolu coğrafyasının farklı yerlerinde karşılaşılan tedavi vazifesini üstlenmiş ocakların bir tipözelliği taşıdıkları ifade edilebilir. Makalede, Anadolu’nun önemli yerleşim merkezlerinden olanKayseri’de saha çalışması neticesinde görüşülen 63 ocağın verdiği bilgiler, on beş başlık altındadeğerlendirilerek Kayseri sağaltma ocaklarının tipolojisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TEK, R. (2019). SAĞALTMA OCAKLARININ TİPOLOJİSİ ÜZERİNE BİR DENEME: KAYSERİ ÖRNEĞİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 20, 154–177. https://ajindex.com/articles/221351

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. KK1-Ayşe Akıncı, 1944 (74), Kayseri, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, Hürriyet Mahallesi. KK2-Hacer Uzun, 1952 (66), Kayseri, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, Hürriyet Mahallesi. KK3-Hanife Vahapoğlu, 1974 (44), Kayseri, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, Caferbey Mahallesi. KK4-Şerife Kahya, 1948 (70), Develi, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, Yıldırım Beyazıt Mahallesi. KK5-Hanife Keven, 1946 (68), Kıranardı, Evli, 1. sınıftan terk, Ev hanımı, Hisarcık. KK6-Adem Gündoğan, 1949 (69), Hisarcık, Evli, Yüksekokul mezunu, Emekli memur, İbrahim Tennuri Mahallesi/Hisarcık. KK7-Feriha Gündoğan, 1952 (66), Hisarcık, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, İbrahim Tennuri Mahallesi/Hisarcık. KK8- Fatma Esen, 1943 (75), Bünyan, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, Yavuzlar Mahallesi. KK9-Hatice (Fadime) Esen, 1975 (43), Pınarbaşı, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, Yavuzlar Mahallesi. KK10-Akif Özdemir, 1971 (47), Afşin, Evli, İlkokul mezunu, Kaynakçı, Osmanlı Mahallesi. KK11-Hamide Esen, 1939 (79), Dadağı Köyü, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, Dadağı Köyü. KK12-Havva Esen, 1968 (50), Dadağı Köyü, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, 19 Mayıs Mahallesi/Belsin. KK13-Ayşe Kılıç, 1928 (90) Hisarcık, Evli, Okuma-Yazma Yok, Ev hanımı, Burhan Sokak/Hisarcık. KK14-Nazım Pehlivan, Hisarcık, 1945 (73), Evli, Ortaokul terk, Fotoğrafçılık, Erciyes Mahallesi/Hisarcık. KK15-Hörmet Sazak, 1933 (85), Hisarcık, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, Erciyes Mahallesi/Hisarcık. KK16-Zeliha Akelma, 1942 (76), Hisarcık, Evli, Okuma-yazma yok, Ev hanımı, Erciyes Mahallesi/Hisarcık. KK17-Saniye Akelma, 1965 (53), Hisarcık, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, Erciyes Mahallesi/Hisarcık. KK18-Mustafa Parasıçok, 1942 (76), Hisarcık, Evli, İlkokul 3. sınıftan terk, Emekli İtfaiyeci, İbrahim Tennuri Mahallesi/Hisarcık. KK19-Aysel Veral, 1940 (78), Hisarcık, Evli, Okuma-yazma yok, İbrahim Tennuri Mahallesi/Hisarcık. KK20-Ferda Koç, 1981 (37), Pınarbaşı, Evli, Üniversite terk, Turgut Reis Mahallesi. KK21-Adeviye Karabaşoğlu, 1974 (44), Kayseri, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, Hürriyet Mahallesi. KK22-Mustafa Mişe, 1948 (70), Yozgat/Çayıralan, Evli, Okuma-Yazma yok, Metal İşleri (Emekli), Ziya Gökalp Mahallesi. KK23-Ali Mişe 1975 (43), Yozgat/Çayıralan, Evli, Lise Mezunu, Makina Ustası/Şoför, Belsin. KK24-Fatma Mişe, 1953 (65), Yozgat/Çayıralan, Evli, Okuma-Yazma yok, Ev hanımı, Ziya Gökalp Mahallesi. KK25-Ülkü Özen, 1945 (73), Bünyan, Evli, İlkokul mezunu, Ev hanımı, Yenişehir Mahallesi. KK26-Nesibe Çavdaroğlu, 19