KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 27

RİSKİN İNŞASI VE SOSYAL KONTROLÜN TIBBİLEŞTİRİLMESİ BAĞLAMINDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: HÜRRİYET GAZETESİ ÖRNEĞİ

Selin ATALAY
Sayfa
319–346
Yayın Tarihi
2021-06-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede sosyal kontrol tıbbileştirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Toplumsal normlara uyum; sapmanın kontrolü, yani sosyal kontrol mekanizmaları çerçevesinde gerçekleşmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sağlık alanında uzman kişiler dışındaki bireyler, farklı kanallar aracılığıyla tıbbi bilgiye erişmekte ve bu bilginin üretim süreçlerine müdahil olmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede sosyal kontrol tıbbileştirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler DEHB · Risk Toplumu · Sapmanın Tıbbileştirilmesi

Özet

Öz Toplumsal normlara uyum; sapmanın kontrolü, yani sosyal kontrol mekanizmaları çerçevesinde gerçekleşmektedir. Günümüzde bu mekanizmanın temel kaynaklarından biri tıp alanı ve tıp bilgisi haline gelmiştir. Sosyal kontrolün tıbbileştirilmesi kapsamında tıbbileştirilen alanlardan biri Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğudur (DEHB). Sağlık alanında uzman kişiler dışındaki bireyler, farklı kanallar aracılığıyla tıbbi bilgiye erişmekte ve bu bilginin üretim süreçlerine müdahil olmaktadır. Bu bilginin yeniden üretildiği alanlardan biri medyadır. Bu çerçevede çalışma kapsamında, 1997-2020 yılları arasında Hürriyet Gazetesinin internet sayfasında yer alan 135 DEHB haberi analiz edilmiştir. Başlıklar, yayın yılı ve haber kaynağı temelinde gerçekleştirilen nicel analizde SPSS 25 programı; haber içerikleri ve içerik frekansları temelinde gerçekleştirilen nitel ve nicel analizde ise MAXQDA 20 programı kullanılmıştır. DEHB haberi sayısı, en fazla haberin yayınlandığı 2013 yılına kadar artış, sonrasında düşüş eğilimi göstermiştir. Kaynak kullanımı açısından, haberlerin büyük çoğunluğu (%75,6) Türkiye, dış kaynakların büyük çoğunluğu (%88,2) ise ABD kaynaklıdır. Haber başlığı ve genel içerikler temelinde değerlendirildiğinde en fazla görülen kategori, DEHB’ye ve onun yaratabileceği tehlikelere dikkat çeken ‘tehlike / uyarı / hastalık’ kategorisidir. Haber içeriklerinde DEHB, daha çok biyomedikal bir perspektiften ele alınmaktadır. İçerik kategorilerinde en fazla tekrarlanan kategorinin ‘risk’ olduğu görülmektedir. Risk Toplumu kuramı bağlamında değerlendirildiğinde, bir hastalığın ‘öngörülebilir’ sonuçlarının öne çıkarılması kapsamında, riskin inşası söz konusu olmaktadır. Haber içeriklerinde yer alan, hastalık konusunda bireylerin, ailelerin suçlanmamasının gerekliliğine ilişkin ifadeler çerçevesinde ortaya çıkan, ‘hastalığın onaylanması’ kategorisi ile birlikte değerlendirildiğinde, risk inşasının, sosyal kontrol mekanizmasının bir parçası olduğu görülmektedir. Haberler aracılığıyla DEHB olan kişileri bekleyen riskler tanımlanmakta, kişinin kendi durumundan dolayı suçlu olmadığı, teşhisi ve tedaviyi yani ‘hasta rolünü’ kabul etmesinin zararın engellenmesi yolunda gerekli olduğu ortaya konmaktadır. Bu çerçevede sosyal kontrol tıbbileştirilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ATALAY, S. (2021). RİSKİN İNŞASI VE SOSYAL KONTROLÜN TIBBİLEŞTİRİLMESİ BAĞLAMINDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: HÜRRİYET GAZETESİ ÖRNEĞİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 27, 319–346. https://ajindex.com/articles/221212

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. ABEYSİNGHE, Sudeepa ve White, Kevin (2010). "Framing disease: The avian influenza pandemic in Australia". Health Sociology Review, 19(3): 369–381. https://doi.org/10.5172/hesr.2010.19.3.369
  2. AKALTUN, İsmail, ve Ayaydın, Hamza (2019). "Çocuk Psikiyatrisi Polikliniğine Çeşitli Nedenlerle Başvurmuş, Akıllı Telefon Bağımlılığı Olan Ergenlerin Aldığı Psikiyatrik Tanılar". Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 16(2): 193–196. https://doi.org/10.35440/hutfd.512504
  3. AKGÜN, Nihal Melisa, Tufan, A. Evren, Yurteri, Nihal, ve Erdoğan, Ayten (2011). "Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun Genetik Boyutu". Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1): 15–48.
  4. ATALAY, Selin (2020). "Tıbbileştirme ve farmasötikalizasyon bağlamında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Türkiye’de Web 2.0 içerikleri üzerinden bir değerlendirme". Içinde Medenı̇yet bağlaminda sosyolojı̇k çalişmalar (ss. 84–114). Ankara:
  5. İKSAD Yyayınevi. ATILGAN, Semra (1992). "Türk Basınında Finans Problemleri". Marmara İletişim Dergisi, (1): 317–346.
  6. AYDOĞAN, Derya (2013). "Türkiye’de dijital gazetecilik: Habertürk ve Hürriyet gazeteleri örneği". The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 3(3): 26–40.
  7. BACHMANN, Christian J., Wijlaars, Linda P., Kalverdijk, Luuk J., Burcu, Mehmet, Glaeske, Gerd, Schuiling-Veninga, Catharina C. M.,. Zito, Julie M. (2017). "Trends in ADHD medication use in children and adolescents in five western countries, 2005– 2012". European Neuropsychopharmacology, 27(5): 484–493. https://doi.org/10.1016/j.euroneuro.2017.03.002
  8. BALLARD, Karen, ve Elston, Mary Ann (2005). "Medicalisation: A Multi-dimensional Concept". Social Theory and Health, 3(3): 228–241. https://doi.org/10.1057/palgrave.sth.8700053
  9. BARKER, Kristin K. (2010). "The Social Construction of Illness, Medicalization and Contested Illness". Içinde C. E. Bird, P. Conrad, A. M. Fremont, ve S. Timmermans (Ed.), Handbook of Medical Sociology, Sixth Edition (ss. 147–162). Nashville: Vanderbilt University Press.
  10. BEAU-Lejdstrom, Raphaelle, Douglas, Ian, Evans, Stephen J. W., ve Smeeth, Liam (2016). "Latest trends in ADHD drug prescribing patterns in children in the UK: Prevalence, incidence and persistence". BMJ Open, 6(6): 1–8. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2015-010508
  11. BECK, Ulrich (2011).
  12. Risk Toplumu, Başka Bir Modernliğe Doğru. İstanbul:
  13. İthaki Yayınları.
  14. BELL, Susan E., ve Figert, Anne E. (2012). "Medicalization and pharmaceuticalization at the intersections: Looking backward, sideways and forward". Soc