Dergiler / İnsan ve İnsan / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 29

27 Mayıs Darbesinden 12 Mart Muhtırasına Gidiş ve Sebepleri

The Way from the May 27 Coup d’état to the March 12 Memorandum and the Underlying Causes

Sayfa
65–80
Yayın Tarihi
2021-07-08
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, 27 Mayıs’tan 12 Mart’a giden yolun önemli köşe taşları irdeleniyor ve özellikle her iki darbenin arkasındaki dış dinamikler konusu hakkında yeni sorular soruluyor, alternatif yanıtlar veriliyor.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:12 Mart, aslında daha radikal ve otoriter bir düzeni kurma yönünde; örgütlü sivil in-isiyatifin etkilediği ordu içi bir zümre tarafından tasarlanan ve 9 Mart’ta gerçekleştirmesi planlanan radikal, kalıcı bir darbeyi yumuşatan ardından asker-sivil bu eğilimdeki kadroları hedef alan bir darbe olarak biliniyor.
📊
Temel Bulgular & Veri:Darbenin görünüşte, iş başındaki sivil iktidarı hedef almasıyla birlikte, söz konusu iktidara muhalif kesimlerin başlangıçtaki olumlu algısının aksine doğrudan solun bütün tonlarına karşı olduğu ve onlar üzerine yürüdüğü biliniyor.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, 27 Mayıs’tan 12 Mart’a giden yolun önemli köşe taşları irdeleniyor ve özellikle her iki darbenin arkasındaki dış dinamikler konusu hakkında yeni sorular soruluyor, alternatif yanıtlar veriliyor.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:27 Mayıs Darbesi · 1965 Seçimleri · 1969 Seçimleri

Özet

12 Mart, aslında daha radikal ve otoriter bir düzeni kurma yönünde; örgütlü sivil in-isiyatifin etkilediği ordu içi bir zümre tarafından tasarlanan ve 9 Mart’ta gerçekleştirmesi planlanan radikal, kalıcı bir darbeyi yumuşatan ardından asker-sivil bu eğilimdeki kadroları hedef alan bir darbe olarak biliniyor. Darbenin görünüşte, iş başındaki sivil iktidarı hedef almasıyla birlikte, söz konusu iktidara muhalif kesimlerin başlangıçtaki olumlu algısının aksine doğrudan solun bütün tonlarına karşı olduğu ve onlar üzerine yürüdüğü biliniyor. Ordu içi hiyerarşik düzenden çıkma eğilimi içinde olan kadroların, üstelik muhtıranın verilmesinin üzerinden henüz üç gün geçmişken, müstafi başbakan imzasıyla emekliye sevk edilmeleri, süreç takip edildiğinde pek de şaşırtıcı gözükmemektedir. Bu çalışmada, 27 Mayıs’tan 12 Mart’a giden yolun önemli köşe taşları irdeleniyor ve özellikle her iki darbenin arkasındaki dış dinamikler konusu hakkında yeni sorular soruluyor, alternatif yanıtlar veriliyor.

Abstract

The March 12th Memorandum can be considered as a preventive coup against a group of military officers who themselves aimed to establish a radical and authoritarian regime by a military coup which failed to take place on its planned date, March 9, 1970. The 12 March coup not only targeted this group within the army but also its civilian mentors who constituted the civilian initiative for establishing such a radical and authoritarian system. Even though the 12 March coup plotters initially moved against the civilian government in power causing for rejoicing among all opposition groups, it then went on to suppress the entire political spectrum of the Turkish left. After giving the March 12th Memorandum and forcing the prime minister to resign, the next step for the coup plotters was to force certain cadres within the army, which had leftist tendencies and had already showed signs of rejecting the army chain of command, into retirement with the signature of the resigned prime minister. This study examines the basic milestones of the road from the coup d’etat of May 27th 1960 to the March 12th Memorandum of 1970 by formulating new questions on the external dynamics of both coups and bringing alternative views.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SUNAY, C., EZGİN, E. (2021). 27 Mayıs Darbesinden 12 Mart Muhtırasına Gidiş ve Sebepleri. İnsan ve İnsan, Cilt: 8 - Sayı: 29, 65–80. https://ajindex.com/articles/219452

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Ağaoğlu, Samet. Siyasî Günlük: Demokrat Partinin Kuruluşu. Haz., Cemil Koçak. İstanbul: İletişim Yayınları, 1993.
  2. Ahmad, Feroz. Military Intervention and the Crisis in Turkey, MERIP Reports, No. 93, Turkey: The Generals Take Over. (Jan., 1981): 5-24.
  3. Akdere, İlhan ve Zeynep Karadeniz. Türkiye Solunun Eleştirel Tarihi-1. İstanbul: Evrensel Basım Yayım, 1994.
  4. Aren, Sadun. TİP Olayı: 1961–1971. İstanbul: Cem Yayınevi, 1993.
  5. Atılgan, Gökhan. Yön-Devrim Hareketi: Kemalizm ile Marksizm Arasında Geleneksel Aydınlar. İstanbul: TÜSTAV, 2002.
  6. Avcıoğlu, Doğan. Devrim Üzerine. Ankara: Bilgi Yayınevi, 1971.
  7. Avcıoğlu, Doğan. Türkiye’nin Düzeni: Dün-Bugün-Yarın. Ankara: Bilgi Yayınevi, 1969.
  8. Aybar, Mehmet Ali. Neden Sosyalizm: Bir Son Sözle. İstanbul: BDS Yayınları, 1987.
  9. Aybar, Mehmet Ali. TİP (Türkiye İşçi Partisi) Tarihi-1. İstanbul: BDS Yayınları, 1988.
  10. Aybar, Mehmet Ali. TİP (Türkiye İşçi Partisi) Tarihi-3. İstanbul: BDS Yayınları, 1988.
  11. Aybar, Mehmet Ali. Türkiye İşçi Partisi Tarihi. Haz., Kıvanç Koçak. İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.
  12. Aydemir, Talat. Hatıratım. İstanbul: YKY, 2010.
  13. Aydemir, Talat. Ve Talat Aydemir Konuşuyor. İstanbul: May Yayınları, 1966.
  14. Aytekin, Emin. İhtilâl Çıkmazı. İstanbul: Dünya Matbaası, 1967.
  15. Baban, Cihat. Politika Galerisi: Büstler ve Portreler. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1970.
  16. Bacik, Gokhan ve Aras, Bülent. “Turkey’s Inescapable Dilemma: America or Europe?”. Alternatives: Turkish Journal of International Relations. 3/1 (2004): 56-74.
  17. Başgil, Ali Fuat. 27 Mayıs İhtilali ve Sebepleri-Görüp Yaşadıklarım. Çev., Cemal Aydın. İstanbul: Yağmur Yayınları, 2006.
  18. Bayar, Celal. [Anlatan], Bir Darbenin Anatomisi: 27 Mayıs İhtilali. Yazan: İsmet Bozdağ. İstanbul: Emre Yayınları, 1991.
  19. Bayar, Celal. Kayseri Cezaevi Günlüğü. Haz., Yücel A. Demirel. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, 1999.
  20. Baykam, Bedri. 27 Mayıs İlk Aşkımızdı. Ankara: Ümit Yayıncılık, 1994.
  21. Belli, Mihri. Mihri Belli’nin Anıları-1: İnsanlar Tanıdım. İstanbul: Doğan Kitap, 1999.
  22. Belli, Mihri. Mihri Belli’nin Anıları-2: İnsanlar Tanıdım. İstanbul: Doğan Kitap, 1999.
  23. Belli, Mihri. Milli Demokratik Devrim. İstanbul: Aydınlık Yayınları, 1966.
  24. Belli, Mihri. Savcı Konuştu, Söz Sanığındır: Türkiye Komünist Partisi ve İleri Gençlik Birliği Davaları ile İlgili Yayına Cevap. Ankara: Başnur Matbaası, 1967.
  25. Belli, Sevim. Boşuna mı Çiğnedik? Anılar. İstanbul: Belge Yayınları, 1994.
  26. Bilbilik, Erol. Öncesi ve Sonrasıyla 9 Mart-12 Mart Süreci. İstanbul: Profil Yayıncılık, 2013.
  27. Bulut, Hayr