19. Yüzyıl Balkan Milliyetçiliğine Bir Örnek: Bulgaristan’ın Tarihsel Makedonya Hayali

Özet

Geçmişten gelen semboller, mitler, efsaneler ve gelenekler özel bir öneme sahiptir. Bu imgelerdevletlerin aralarında paylaşmak istemediği unsurlardır. Bu unsurlara sahip olmak, bunları kendi geçmişine atfetmek ya da geçmişe referans yapacağı özel bir imgeye sahip olmak, bir devletin günümüzde atacağı adımlara meşruiyet kazandırmasına zemin hazırlamaktadır. Her devlet için kuşkusuz topraklarının bütünlüğü önemlidir. Ulusların kendini ifade etmesinde ve ulusçuluğun-milliyetçiliğin kendini anlamlandırmasında, etnik ve diğer kimliklerin varlığı kadar toprakların varlığı da önemlidir. Tarihsel sürece bakıldığında bir dönem Osmanlı Devleti’nin çatısı altında bulunan Balkanlardaki halkların, devletin uygulamaya koyduğu ‘Millet Sistemi’ ile başarılı şekilde yönetildiği görülmektedir. Millet sistemi halkları etnisiteye göre değil mensup bulundukları dine göre gruplandırmıştır. Ancak modern milliyetçilik akımı ve birtakım başka unsurların etkisiyle ‘Millet Sistemi’ zayıflamaya başlamıştır. Bu yüzden ortaya çıkan Balkan milliyetçiliğinde ise Balkan halklarının eski tarihlerde sahip olduğunu iddia ettikleri yerlere yeniden hükmetme düşüncesini baz alarak hareket ettikleri ve irredantist bir politika takip ettikleri görülmektedir. Bu nedenle Bulgaristan açısından Makedonya, öncelikle kendi etnik kimlikleriyle ve kendi topraklarının doğal sınırlarıyla bütünleşme anlamına gelmektedir. Makedonya, Bulgaristan için tarihsel geçmişlerinde her daim var olan ve topraklarının doğal uzantısı olan bir ülkü, bir ideal konumundadır. Bulgaristan bu ideale erişebilmek için 19. yüzyıldaki Balkanların mevcut durumundan faydalanmak istemiş ve politikasını Makedonya’ya yeniden sahip olma amacını taşıyarak yönlendirmeye çalışmıştır.