Kompostlaştırma Sistemleri için Egzoz Gazı İçeriğini Temel Alan Proses Kontrol ve Yönetim Cihazının Geliştirilmesi

Özet

Özet 1 :Ülkemizde ve dünyada atık miktarları hızla artmakta ve toplanan atıklar çevre ve insan sağlığı için risk oluşturmaktadır. Toplanan atıklar içerisinde organik kısımlar büyük bir yer tutmaktadır. Kentsel, tarımsal ve sanayi kökenli organik atıkların değerlendirilmesinde kompost ve biyogaz teknolojileri yaygın olarak kullanılmaktadır. Kompostlaştırma işleminde organik atık yığınları içerisinde oksijenli şartlar sağlanarak mikroorganizmaların bu atıkları ayrıştırması ve kompost üretmesi sağlanır. Üretilen kompost toprak düzenleyici/bitki besleme materyali veya mantarcılık işletmelerinde mantar yetiştirme ortamı olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde kentsel ve tarımsal atıklardan kompost üretimi yapılmaktadır. Ancak kompost üretim sistemleri konusunda pratiğe aktarılmış veya ticari ürüne dönüştürülmüş teknoloji konusunda sıkıntılar yaşanmaktadır.Bu çalışmada ülkemizde kompost sektörünün ihtiyaç duyduğu kapalı sistemler için yerli teknoloji üretilmesi hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında işlem parametrelerini belirlemek amacıyla reaktör denemeleri yapılmış ve bu denemelerin sonuçları doğrultusunda prototip sistemin tasarımı gerçekleştirilmiştir. Reaktör denemelerinde egzoz gazının oksijen içeriğini kullanarak, kompost matrisindeki oksijen içeriğini tahmin eden 5 farklı denklem geliştirilmiştir. Bu denklemler proses kontrol cihazında uygulanmıştır. Bu çalışma TÜBİTAK 214O266 ve SDÜ BAP 4459-YL1-15 numaralı projeler tarafından desteklenmiştir. Özet 2 :The amount of wastes has been increasing rapidly and they create risks for health and environmental problems. The major part of the collected wastes is organic. Composting and biogas technologies are commonly used for utilization of residential, agricultural and industrial wastes. Microorganisms degrade wastes and let transform to compost while maintaining the oxygenated conditions in a pile of organic wastes. The compost produced is used for soil conditioner, soil nutrients, and substrates for mushroom growers. Compost is produced from residential and agricultural wastes in Turkey. However, the technologies developed for compost production in Turkey have their own problems in this sector. In this study, it is aimed to produce domestic technologies for closed systems for composting sector in Turkey and to develop process control equipment for mobile tunnel composting system with air recirculation. Within the study, experiments in reactors were carried out and design of prototype was realized through the direction of the results of experiments. In the reactor experiments, 5 different equations were developed and these equations were used in process control device.This study supported by TUBİTAK 214O266 and SDU BAP 4459-YL1-15 projects.