Dergiler / İşletme Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 11 - Sayı: 4

Dematel ve Moora Bütünleşik Yaklaşımı İle Bist Metal Eşya, Makine Endeks’indeki İşletmelerin Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi

(Analyasis on The Financial Performance of Companies in Bist Metalware And Machine Index by An Integrand Approach With Dematel And Moora)

Sayfa
2425–2441
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular – Endeksdeki İşletmelerin 2016-2018 yıllarını kapsayan 3 yıllık döneme ait likidite, faaliyet etkinliği, mali yapı ve kârlılık oranlarından oluşan on dört seçim kriteri belirlenmiş ve çalışmanın kapsamında seçilen uzmanlara 1 - 4 ölçeği çercevesinde anket yöneltilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç – Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BIST)’da işlem gören Metal Eşya, Makina Endeksi’ndeki 28 işletmenin finansal performanslarının analiz edilmesi ve sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgular – Endeksdeki İşletmelerin 2016-2018 yıllarını kapsayan 3 yıllık döneme ait likidite, faaliyet etkinliği, mali yapı ve kârlılık oranlarından oluşan on dört seçim kriteri belirlenmiş ve çalışmanın kapsamında seçilen uzmanlara 1 - 4 ölçeği çercevesinde anket yöneltilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada seçilen dönemler, kullanılan muhasebe oranları ve hibrid modele göre Metal Eşya, Makina Endeksi’ndeki 28 işletmenin performans analizi sonucunda, 3 yılın ortalaması olarak EMİNİŞ Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. en iyi şirket olmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2016-2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Amaç – Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BIST)’da işlem gören Metal Eşya, Makina Endeksi’ndeki 28 işletmenin finansal performanslarının analiz edilmesi ve sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem – İlgili firmaların performanslarının analizi için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden DEMATEL (The Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) ve MOORA (Multi-Objective Optimization on the basis of Ratio Analysis) yöntemleri yardımıyla hibrid bir model uygulanmıştır. Bulgular – Endeksdeki İşletmelerin 2016-2018 yıllarını kapsayan 3 yıllık döneme ait likidite, faaliyet etkinliği, mali yapı ve kârlılık oranlarından oluşan on dört seçim kriteri belirlenmiş ve çalışmanın kapsamında seçilen uzmanlara 1 - 4 ölçeği çercevesinde anket yöneltilmiştir. Elde edilen cevaplar dikkate alınarak seçim kriterlerinin ağırlık değerleri DEMATEL yöntemi perspektifinde hesaplanmıştır. Uygulama kapsamındaki işletmelerin performansları ise MOORA yöntemiyle değerlendirilmiş ve firmalar her yılın performans değerlerine göre sıralandırılmıştır. Çalışmada son olarak Borda metodu kullanılarak firmaların performansı, tüm yıllara göre yeniden sıralandırılmıştır. Tartışma – İşletmelerin performanslarının değerlendirilmesi hem kendileri hem de sektördeki rakiplerinin durumunu görmeleri açısından önemlidir. Son yıllarda Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren işletmelerin bağlı oldukları sektörler veya endeksler bazında yapılan çeşitli çalışmalar, hem bu işletmelere hem de bu işletmelerle ilgilenen paydaşlara değerli bilgiler ve yorumlar sunmaktadır. Çalışmada seçilen dönemler, kullanılan muhasebe oranları ve hibrid modele göre Metal Eşya, Makina Endeksi’ndeki 28 işletmenin performans analizi sonucunda, 3 yılın ortalaması olarak EMİNİŞ Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. en iyi şirket olmuştur.

Abstract

Purpose – In this study, we examine the financial performance of 28 companies in metalware and machine index, listed in Borsa Istanbul. Design/methodology/approach – We aim to make analyses through and compare the results from a hybrid model which utilizes two multi-criteria decision-making methods, namely, DEMATEL (The Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) and MOORA (Multi-Objective Optimization on the Basis of Ratio Analysis). Findings – Fourteen selection criteria on the ratios of liquidity, operating efficiency, financial structure and profitability are determined regarding the three-years period between 2016 and 2018. We make a questionnaire with a scale of 1 to 4 in a pool of selected experts in the field. Based on the responses, we calculate the weights of the selection criteria in DEMATEL method perspective. Financial performances are evaluated through MOORA method and companies are sorted with respect to financial performance each year. Discussion – Finally, companies are reordered for the whole period via the use of Borda method. As a result on the average financial performance of three years, Eminiş Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. has shown best among all companies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇANAKÇIOĞLU, M. (2019). Dematel ve Moora Bütünleşik Yaklaşımı İle Bist Metal Eşya, Makine Endeks’indeki İşletmelerin Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 4, 2425–2441. https://ajindex.com/articles/217746

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Ar, İ.M., Gökşen, H. ve Tuncer, M.A. (2015) “Kablo Sektöründe Tedarikçi Seçimi İçin Bütünleşik DEMATEL-AAS-VIKOR Yönteminin Kullanılması”, Ege Akademik Bakış, 15(2): 285-300.
  2. Ata, H.A. ve Yakut, E. (2011) “Finansal Performansa Dayalı Etkinlik Ölçümü: İmalat Sektörü Uygulaması”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,18: 80-100.
  3. Brauers, W.K.M. ve Zavadskas, E.K. (2006) “The MOORA Method and its Application to Privatization in a Transition Economy”. Control and Cybernetics, 35(2):, 445-469.
  4. Brauers, W.K.M. ve Zavadskas, E.K. (2009) “Robustness of The Multi- Objective MOORA Method With A Test for the Facilities Sector”, Technological And Economic Development of Economy, 15(2): 352-375.
  5. Contuk, F.Y., Burucu, H. Kaya, A. ve Güngör, B. (2013) “Measurement of Financial Performance in Productıon Sector”, Sakarya İktisat Dergisi, 2013/4: 63-84.
  6. Çelik, İ. ve Ayan, S. (2017) “Veri Zarflama Analizi ile İmalat Sanayi Sektörünün Finansal Performans Etkinliğinin Ölçülmesi: Borsa İstanbul’da Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi, Vizyoner Dergisi, 8(18): 56-74.
  7. Dinçer, H., Hacıoğlu, Ü. ve Yüksel, S. (2017) “Balanced Scorecard Based Performance Measurement of European Airlines Using A Hybrid Multicriteria Decision Making Approach Under the Fuzzy Environment”, Journal of Air Transport Management, 63: 17-33.
  8. Dinçer, H., Yüksel, S. ve Martíne, L. (2019), “Interval Type 2-Based Hybrid Fuzzy Evaluation of Financial Services in E7 Economies With DEMATEL-ANP and MOORA Methods” Applied Soft Computing Journal, 52: 186-202.
  9. Fontela, E. ve Gabus, A. (1974) “DEMATEL, Innovative Metods”, Report No 2 Structural Analysis of the World Problematique”, Battelle Geneva Research Institute, 67-69.
  10. Gümüş Y., Özdağoğlu, A. Kurt, G.G. ve Özdağoğlu, G. (2017) “Bilanço ve Gelir Tablolarının TOPSIS Yöntemi İle Analizi: Borsa İstanbul Uygulaması”, Muhasebe ve Denetime Bakış, (50): 79-96.
  11. Helder, G. ve Costa, H.G. (2017) AHP-De Borda: A Hybrid Multicriteria Ranking Method”, Brazilian Journal of Operations & Production Management, 14(3): 281-287.
  12. Huang, C.Y., Shyu, J.Z. ve Tzeng, G.H. (2007) “Reconfiguring The Innovation Policy Portfolios for Taiwan’s SIP Mall Industry”, Technovation, 27(12): 744–765.
  13. Karaatlı, M., Ömürbek, N. Işık, E. ve Yılmaz E. (2016) “Performans Değerlemesinde DEMATEL ve Bulanık TOPSIS Uygulaması”, Ege Akademik Bakış, 16(1): 49-64.
  14. Karaoğlan, S. ve Şahin, S. (2016) “DEMATEL ve AHP Yöntemleri ile İşletmelerin Satın Alma Problemine Bütünleşik Bir Yaklaşım,