Dergiler / Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1

1645 NUMARALI ŞER'İYYE SİCİLİ'NE GÖRE BALIKESİR'DE EŞKIYALIK HAREKETLERİ

Sayfa
114–138
Yayın Tarihi
2021-06-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili’nin incelenmesi neticesinde tespit edilen Balıkesir’de eşkıyalık faaliyetlerinde bulunan eşkıya, haramzâde, kuttâu’t-tarîk -yol kesen-, kapusuz levendât, levendâne tâ’ifesi, suhte, ehl-i örf, ehl-i şer‘ zümresinin eşkıyalık faaliyetleri ile reâyâya zulümleri ve merkezi yönetimin bunlar karşısındaki tavrı 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili çerçevesinde incelenip konu ile ilgili araştırma inceleme eserlerden yararlanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Tarih boyunca sadece belirli bir bölgede ve zamanda olmayıp fırsatı ve şartları oluştuğunda birçok nedenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkıp yaygınlaşan eşkıyalık hareketlerine Osmanlı Devleti de sahne olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın ana kaynağı olan 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili’nde de eşkıyalıkla ilgili Balıkesir Kazası’na ait kayıtlar mevcuttur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili’nin incelenmesi neticesinde tespit edilen Balıkesir’de eşkıyalık faaliyetlerinde bulunan eşkıya, haramzâde, kuttâu’t-tarîk -yol kesen-, kapusuz levendât, levendâne tâ’ifesi, suhte, ehl-i örf, ehl-i şer‘ zümresinin eşkıyalık faaliyetleri ile reâyâya zulümleri ve merkezi yönetimin bunlar karşısındaki tavrı 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili çerçevesinde incelenip konu ile ilgili araştırma inceleme eserlerden yararlanılmıştır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Osmanlı Devleti · Şer'iyye Sicili · Balıkesir

Özet

Öz Tarih boyunca sadece belirli bir bölgede ve zamanda olmayıp fırsatı ve şartları oluştuğunda birçok nedenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkıp yaygınlaşan eşkıyalık hareketlerine Osmanlı Devleti de sahne olmuştur. Eşkıyalık faaliyetini gerçekleştiren eşkıyalar bulundukları bölgedeki gerek zulüm ve ta‘addileri gerekse şekavet ve fesatlarıyla halkın mal, can güvenliğini tehdit edip asayişi bozmuşlardır. Bu sebeple eşkıya devlet için çözüm getirilmesi gereken bir unsur olmuştur. Dönemin kayıtlarına yansıyan eşkıyalıkla devletin baş etme sürecini şer‘iyye sicillerinden de izlemek mümkündür. Araştırmanın ana kaynağı olan 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili’nde de eşkıyalıkla ilgili Balıkesir Kazası’na ait kayıtlar mevcuttur. Söz konusu sicil 1667-1676 yıllarını kapsamakta olup konu ve tarih sırasına önem verilmeden düzensiz ve karışık olarak tutulmuştur. İncelenen sicildeki eşkıyalık ile ilgili kayıtlar ise 1672-1676 yılları arasındadır. Bu çalışmada 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili’nin incelenmesi neticesinde tespit edilen Balıkesir’de eşkıyalık faaliyetlerinde bulunan eşkıya, haramzâde, kuttâu’t-tarîk -yol kesen-, kapusuz levendât, levendâne tâ’ifesi, suhte, ehl-i örf, ehl-i şer‘ zümresinin eşkıyalık faaliyetleri ile reâyâya zulümleri ve merkezi yönetimin bunlar karşısındaki tavrı 1645 Numaralı Şer‘iyye Sicili çerçevesinde incelenip konu ile ilgili araştırma inceleme eserlerden yararlanılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MUTLU, B. (2021). 1645 NUMARALI ŞER'İYYE SİCİLİ'NE GÖRE BALIKESİR'DE EŞKIYALIK HAREKETLERİ. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 114–138. https://ajindex.com/articles/215503

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Afyoncu, Erhan. “Defterhâne”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9: 100-104. İstanbul, 1994.
  2. Akdağ, Mustafa. “Genel Çizgileriyle XVII. Yüzyıl Türkiye Tarihi”. Tarih Araştırmaları Dergisi C. 4/S. 6 (1966): 201-247.
  3. Akdağ, Mustafa. Türk Halkının Dirlik ve Düzenlik Kavgası Celâlî İsyanları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 3. Basım, 2017.
  4. Arslan, İsmail. Osmanlı Dünyasında Köyler ve Köylüler 19. Yüzyıl Balıkesir Örneği. İstanbul: Bilge Kültür Sanat, 2014.
  5. Aydın, M. Âkif. Türk Hukuk Tarihi. İstanbul: Beta Basım Yayım, 15. Basım, 2018.
  6. Bardakoğlu, Ali. “Eşkıya”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11: 463-466. İstanbul, 1995.
  7. Barkey, Karen. Eşkıyalar ve Devlet Osmanlı Tarzı Devlet Merkezileşmesi. çev. Zeynep Altok, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2. Basım, 2016. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA) 01645 Numaralı Balıkesir Şer‘iyye Sicili (BŞS, 1645). Baykara, Tuncer Anadolu’nun Tarihî Coğrafyasına Giriş I Anadolu’nun İdari Taksimatı. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 2. Basım, 2000.
  8. Bebek, Adil. “Ceza”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7: 469-470. İstanbul, 1993.
  9. Braudel, Fernand. II. Felipe Döneminde Akdeniz ve Dünyası I. çev. Mehmet Ali Kılıçbay. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2017.
  10. Emecen, Feridun. “Bennâk”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5: 458-459. İstanbul, 1992.
  11. Ercan, Yavuz. “Osmanlı İmparatorluğunda Gayrimüslimlerin Giyim, Mesken ve Davranış Hukuku”. Ankara Üniversitesi Osmanlı Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 1/1 (Haziran 1990): 117-125.
  12. Faroqhi, Suraiya. Osmanlı Şehirleri ve Kırsal Hayatı. çev. Emine Sonnur Özcan. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 3. Basım, 2018.
  13. Halaçoğlu, Yusuf. “Derbend”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9: 162-164. İstanbul, 1994.
  14. Halaçoğlu, Yusuf. XIV-XVII. Yüzyıllarda Osmanlılarda Devlet Teşkilâtı ve Sosyal Yapı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1991.
  15. İlgürel, Mücteba. “Celâlî İsyanları”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7/252-257. İstanbul, 1993.
  16. İlgürel, Mücteba. “Eşkıya”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11/466-469. İstanbul, 1995.
  17. İnalcık, Halil. “Osmanlı Hukuk Sisteminde Adâletin Üstünlüğü”. Adâlet Kitabı. Ed. Halil İnalcık, Bülent Arı, Selim Aslantaş. ss. 143-206. Ankara: Kadim Yayınları, 2012.
  18. İnalcık, Halil. Devlet-i ‘Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar I. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 55. Basım, 2015.
  19. İnalcık, Halil. Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi 1. İstanbul: Kronik Kitap, 4. Basım, 2020.
  20. İnalcık, Halil. Osm