Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2012 / Cilt: 14 - Sayı: 63

XVI. Yüzyılda Ayntab'da Toplumsal Kontrol Aracı Olarak Mahalle Halkının Rolü

Information on the Role of the Neighborhood Residents as a Social Control Mechanism in Ayntab in the 16th Century

Sayfa
31–54
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mahkeme kayıtlarından elde edilen bilgiler, mahalle halkının toplumsal kontrol aracı olarak önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumsal kontrol kavramı, toplumsal sapma olarak ifade edilen davranışlara karşı toplumsal bir tepkidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı şehirlerinde mahalle, sadece fiziki bir birim değil aynı zamanda toplumsal kontrolün sağlanmasına katkıda bulunan sosyal bir üniteyi ifade etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Mahkeme kayıtlarından elde edilen bilgiler, mahalle halkının toplumsal kontrol aracı olarak önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Toplumsal kontrol kavramı, toplumsal sapma olarak ifade edilen davranışlara karşı toplumsal bir tepkidir. Osmanlı şehirlerinde mahalle, sadece fiziki bir birim değil aynı zamanda toplumsal kontrolün sağlanmasına katkıda bulunan sosyal bir üniteyi ifade etmektedir. Bu çalışmada XVI. yüzyılda mahalle ve mahalle halkının, toplumsal kontrol aracı olarak üstlendiği rol, Ayntab şehri bağlamında buraya ait şer'iye sicillerinden hareketle incelenmiştir. Mahkeme kayıtlarından elde edilen bilgiler, mahalle halkının toplumsal kontrol aracı olarak önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract

The concept of social control involves a social reaction against behaviors regarded as social deviation. In Ottoman cities the neighborhood meant not only a physical unit but also a social unit contributing to maintaining social control. In this study, the role that the neighborhood and neighborhood residents had as a social control mechanism in the 16th Century was in-vestigated within the context of the city of Ayntab by making use of the city's seriye records (şer'iye sicili). The information obtained from court records demonstrated that the neighbor-hood resident had a crucial function as a mechanism of social control.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAKIR, İ. E. (2012). XVI. Yüzyılda Ayntab'da Toplumsal Kontrol Aracı Olarak Mahalle Halkının Rolü. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 63, 31–54. https://ajindex.com/articles/212980

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Arşiv Belgeleri Milli Kütüphane-Ankara Gaziantep Şer'iye Sicilleri 1 (937-946/1531-1539) 2 (948/1541) 4 964-978/1557-1570) 6 (980/1572) 7 (995/1587) 8 (997-999/1589-1590) 42 (1004-1005/1595-1597) 46 (967-968/1560-15619 133 (983-984/1575-1576) 161 (945-948/1539-1541) 163 (951-965/944-1558) 164 (976-978/1569-1570) 165 (980-984/1572-1576) Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)-İstanbul Tapu-Tahrir Defterleri (TT). BOA. TT. 186 (943/1536). BOA. TT. 373 (950/1550). Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-ı Kadîme Arşivi (TKGM.KKA) Tapu-Tahrir Defterleri (TT). TKGM.KKA. TT. 161 (982/1574). TKGM.KKA. TT. 313 (982/1574). Kaynak, Araştırma ve İnceleme Eserleri Abacı, Nurcan (2001). Bursa Şehri'nde Osmanlı Hukuku'nun Uygulanması (17. Yüzyıl). Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. _____, (2005). "Osmanlı Kentlerinde Sosyal Kontrol: Araçlar ve İşleyiş. Şinasi Tekin'in Anısına Uygurlardan Osmanlıya. İstanbul: Simurg Yay. 101-111.
  2. Altınöz, İsmail (1999). "Dulkadir Eyaletinin Kuruluşunda Antep Şehri (XVI. Yüzyıl)". Cumhuriyetin 75. Yılına Armağan Gaziantep. Ed. Yusuf Küçük- dağ. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Yay. 89-146. _____, (2009). Dulkadir Eyâletinin Kuruluşu ve Gelişmesi. Kahramanmaraş: Ukde Yay. Akman, Mehmet (2004). Osmanlı Devleti'nde Ceza Yargılaması. İstanbul: Eren Yay. _____, (2002). "Osmanlı Hukukunda Kasâme". Türkler XIII. Ankara: Yeni Tür- kiye Yay. 789-794.
  3. Apaydın, H.Yunus (2002) "Kefalet". Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi XXV. İstanbul: Diyanet Vakfı Yay. 169-177.
  4. Aslan, Nasi (2005). İslâm Hukukunda Yargılama Etiği ve İlkeleri. Ankara.
  5. İlahiyat Yay. Aslantürk, Zeki. Tayfun Amman. (2001). Sosyoloji-Kavramlar Kurumlar Süreçler Teoriler. İstanbul.
  6. Çamlıca Yay. Atar, Fahrettin (1991). İslâm Adliye Teşkilâtı. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay. Beydilli, Kemal (2000). "İmam-Osmanlı Devleti'nde İmamlık". Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi XXII. İstanbul: Diyanet Vakfı Yay. 181-186.
  7. Bayındır, Abdülaziz (2002). "Örneklerle Osmanlı'da Ceza Yargılaması". Türkler X. Ankara: Yeni Türkiye Yay. 69-82.
  8. Canbakal, Hülya (2009). 17. Yüzyılda Ayntâb Osmanlı Kentinde Toplum ve Siya- set. İstanbul:
  9. İletişim Yay. Çadırcı, Musa (1997). Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri'nin Sosyal ve Eko- nomik Yapısı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay. Celâl-zâde Mustafa (1990). Selim-Nâme. Haz. Ahmet Uğur. Mustafa Çuhadar. Ankara:
  10. Kültür Bakanlığı Yay. Çınar, Hüseyin (2000). 18. Yüzyılın İlk Yarısında Ayntab Şehrinin Sosyal ve Ekonomik Durumu. Doktora Tezi. İstanbul:
  11. İstanbul Üniversitesi.
  12. Darkot, Besi