Dergiler / Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi / 2014 / Cilt: 51 - Sayı: 588

BİST 100 Endeksi'nin ARIMA ve yapay sinir ağlarına dayalı karma yöntem ile tahmini

Forecasting the stock exchange ıstanbul 100 with the hybrid method based on ARIMA and artificial neural network

Sayfa
59–72
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın sonucu karma modelin ARIMA ve YSA modelinin tek başına gösterdiği performanstan çok daha başarılı sonuç verdiğini göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Borsa endeksleri başta olmak üzere birçok makro ekonomik değişkenin tahmini için farklı yöntemler geliştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Box Jenkins tarafından geliştirilen ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Averages) modeli bu yöntemlerin başında gelmektedir ve uzun zamandır kullanılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın sonucu karma modelin ARIMA ve YSA modelinin tek başına gösterdiği performanstan çok daha başarılı sonuç verdiğini göstermiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2002 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Borsa endeksleri başta olmak üzere birçok makro ekonomik değişkenin tahmini için farklı yöntemler geliştirilmiştir. Box Jenkins tarafından geliştirilen ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Averages) modeli bu yöntemlerin başında gelmektedir ve uzun zamandır kullanılmaktadır. Ancak bu yöntem belirli varsayımlar 1 altında önceden tanımlanmış doğrusal fonksiyona dayalı olarak geliştirilmiştir. Bu nedenle doğrusal olmayan ve fazla değişkenlik gösteren verilerin tahmin edilmesinde yetersiz kalabilmektedir. YSA (Yapay Sinir Ağları) yöntemi ise varsayımlardan bağımsız, doğrusal olmayan verilerin tahmininde de başarılı sonuçlar veren bir yöntem olarak yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak çalışmalar YSA’nın da her zaman en iyi sonucu vermediğini göstermiştir. Bu nedenle tahmin için iki yöntemin birlikte kullanıldığı karma modeller geliştirilmiştir. Çalışmaların birçoğunda karma modelin daha iyi tahmin sonuçları verdiği ileri sürülmektedir. Bu çalışmada da Ocak 2002 ile Aralık 2012 dönemindeki veriler kullanılarak BIST 100 endeks tahmini için Zhang tarafından geliştirilen karma model uygulanmış ve tahmin performansı açısından ARIMA ve YSA modelleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucu karma modelin ARIMA ve YSA modelinin tek başına gösterdiği performanstan çok daha başarılı sonuç verdiğini göstermiştir.

Abstract

Many different methods have been developed for the prediction of macroeconomic variables especially for the stock market indices. ARIMA time series method developed by Box Jenkins is the foremost method and used for a long time. However, this method was developed based on pre-defined linear function under certain assumptions. Therefore, it cannot be sufficient to forecast for non linear and volatile variables. ANN (Artificial Neural Network) method is widely used as a method which is independent of the assumptions and giving success-ful results even for prediction of non linear variables. However, the studies indicated that ANN has not given the best results all the time. Therefore, the hybrid method combining with these two methods has been developed for forecasting Most studies claimed that hybrid method has given better forecasting results. In this study hybrid model, developed by Zhang, has been applied to forecast BIST 100 index using the data between January 2002 and December 2012 period and then compared with ARIMA and ANN with aspects of the forecasting performan- ce. The result of the study illustrate that hybrid model has much more successful result than a stand-alone performance of the ARIMA and ANN model.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, A., YILDIZ, D. (2014). BİST 100 Endeksi'nin ARIMA ve yapay sinir ağlarına dayalı karma yöntem ile tahmini. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, Cilt: 51 - Sayı: 588, 59–72. https://ajindex.com/articles/209758

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. AKMUT, Özdemir, Ramazan AKTAŞ ve Soner BİNAY; (1999), Öngörü Teknikleri ve Finans Uygulamaları, 1. Baskı, SBF Yayını:584, Ankara.
  2. ARSHAM, Hossain; (2000), “ Time Critical Decision Making For Bussiness Administration” http://Home.Ubalt.Edu/Nts- barsh/Stat-Data/Forecast.Html. 02.02.2013
  3. ASSEM, A. Yassen; (2011) Comparative Study of Artificial Neu- ral Network And ARIMA Models For Economic Forecasting, Al- Azhar University, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaza ATASEVEN, Burçin; (2013), “Yapay Sinir Ağları İle Öngörü Modellemesi”, Öneri, 10 (39), ss. 101-115.
  4. BOX, E. P. Geogerge, Gwilym M. JENKINS; (1976), Time Series Analysis: Forecasting And Control: Revised Edition,
  5. Hold- en-Day, USA. CHAKRADHA and V. NARASIMHAN; (2007), “Forecasting Ex- change Rate Better with Artificial Neural Network, Journal of Policy Modelling, 29 (2), pp. 227-236.
  6. CHEN, Kuan-Yu and Cehng-Hua WANG; (2007), “A Karma SARIMA and Support Vector Machines in Forecasting the Pro- duction Values of the Machinery Industry in Taiwan”, Expert Systems with Applications, 32, pp. 254-264.
  7. ÇATIK, A. Nazif ve Mehmet. KARAÇUK; (2012), “A Comparative Analysis of Alternative Univariate Time Series Models in Forecasting Turkish Inflation”, Journal of Business Economics and Management,13 (2), ss. 275-293.
  8. ÇUHADAR, Murat, İbrahim GÜNGÖR ve Ali GÖKSU; (2009), “Turizm Talebinin Yapay Sinir Ağları İle Tahmini ve Zaman Serisi Yöntemleri ile Karşılaştırılmalı Analizi: Antalya İline Yönelik Bir Uygulama”, Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (1), ss. 99-114
  9. DUNIS, L. Christian and C. Jason LAWS, Andreas, KARATHA- NASSOPOULOS; (2011), “Modelling and Trading the Greek Stock Market with Mixed Neural Network Models, Applied Financial Economics, 21, pp. 1793-1808.
  10. DÜZGÜN, Recep; (2008), “Comparison of Artificial Neural Networks and ARIMA Models’ Success in GDP Forecast”, Marmara Üniversitesi,
  11. İ.İ.B.F. Dergisi, XXV(2), ss. 165-176.
  12. GRADOJEVIC, Nikola and Jing YANG; (2000), “The Application of Artificial Neural Networks To Exchange Rate Forecasting: The Role of Market Microstructure Variables”, Bank of Canada Working Paper, 2. IRMAK, Sezgin, Can Deniz KÖKSAL ve Özcan ASİLKAN; (2012), “Hastanelerin Gelecekteki Hasta Yoğunluklarının Veri Madenciliği Yöntemleri ile Tahmin Edilmesi”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(1), ss. 101-114.
  13. İNCE, Hüseyin and Thedore, B. TRAFALİS; (2005, “Karma Model For Exchange Rate Prediction”, Decision Support Systems, 42, pp. 1054-1062.