KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1

Erken Dönem Şîa’da Rivâyetlerin Takıyyeye Hamledilmesi Üzerine Bir İnceleme

Yusuf OKTAN
Sayfa
273–293
Yayın Tarihi
2021-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna göre makale erken dönem Şîa’da rivâyetlerin takiyyeye hamledilme uygulamasının genel seyrini ele alarak Tûsî’nin bu uygulamaya sığınmasının muhtemel sebeplerini ve mütekaddim Şiî ulemanın Tûsî tarafından takiyyeye hamledilen bazı rivâyetlere yaklaşımını ortaya koymaya çalışacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz İmâmiyye Şîa’sında İmâmların masum kabul edilmesi onların söz ve fiillerinin şerʻi bir değer kazanmasına sebep olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hicrî 5. asırda Tûsî’nin (ö. 460/1067) sıklıkla başvurduğu bu uygulama takiyyeye hamlettiği rivâyetlerin kendinden önceki durumunu gündeme getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Buna göre makale erken dönem Şîa’da rivâyetlerin takiyyeye hamledilme uygulamasının genel seyrini ele alarak Tûsî’nin bu uygulamaya sığınmasının muhtemel sebeplerini ve mütekaddim Şiî ulemanın Tûsî tarafından takiyyeye hamledilen bazı rivâyetlere yaklaşımını ortaya koymaya çalışacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Hadîs · Şîa · Takiyye

Özet

Öz İmâmiyye Şîa’sında İmâmların masum kabul edilmesi onların söz ve fiillerinin şerʻi bir değer kazanmasına sebep olmuştur. Bu bağlamda teşekkül eden Şiî hadîs ve fıkıh kitapları özellikle İmâmların uygulamalarına ve beyanlarına dayanmaktadır. Sonraki dönemlere intikal eden ve İmâmların beyanlarını barındıran kaynaklarda müteârız rivâyetlerin görülmesi bunların arasında teâruzu giderme uygulamasını gündeme getirmiştir. İmâmların kendi dönemlerinde bir takım sebeplerden dolayı takiyye yaptıkları ve bu durumun rivâyetlere yansıdığı iddiası takiyyeyi müteârız rivâyetlerde ihtilafı giderme yöntemlerinden biri yapmıştır. Rivâyetleri takiyyeye hamletme uygulaması mütekaddim Şiî ulemâ arasında nadir bir uygulama olmuştur. Hicrî 5. asırda Tûsî’nin (ö. 460/1067) sıklıkla başvurduğu bu uygulama takiyyeye hamlettiği rivâyetlerin kendinden önceki durumunu gündeme getirmektedir. Buna göre makale erken dönem Şîa’da rivâyetlerin takiyyeye hamledilme uygulamasının genel seyrini ele alarak Tûsî’nin bu uygulamaya sığınmasının muhtemel sebeplerini ve mütekaddim Şiî ulemanın Tûsî tarafından takiyyeye hamledilen bazı rivâyetlere yaklaşımını ortaya koymaya çalışacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OKTAN, Y. (2021). Erken Dönem Şîa’da Rivâyetlerin Takıyyeye Hamledilmesi Üzerine Bir İnceleme. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 273–293. https://ajindex.com/articles/208098

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Âmilî, Muhammed b. Hasan. İsbâtü’l-hüda bi’n-nuṣûṣ ve’l-muʻcizât. 5 Cilt. Beyrut: el-Aʻlemî, 1425. Âmilî, Muhammed b. Hasan. Tafsîlu vesâili’ş-Şîa. 30 Cilt. Kum: Müessesetü Âli’l-beyt, 1409. Aybay, Zeliha Ülkühan. İmâmiyye Şîası’nda İhtilâfü’l-Hadîs-Takiyye İlişkisi (Şeyh et-Tûsî’nin el-İstibṣâr’ı Özelinde). İzmir: İzmir Kâti Çelebi Üniversitesi,
  2. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018. Bahâî, Muhammed el-Âmilî. el-Vecîze fî’d-dirâye. Kum: el-Mektebetü’l-İslâmiyye, 1396. Bahrânî, Yusuf. el-Ḥadâiḳu’n-nâḍira. 25 Cilt. Kum: Müessesetü’n-neşri’l-İslâmî, 1409. Bulut, Halil İbrahim. “Şeyh Müfîd ve Şîa’da Usûlîliğin Doğuşu”. Doğu’dan Batı’ya Düşüncenin Serüveni: İslâm Düşüncesinin Altın Çağı 5 (2015), 225-246. Burkî, Ahmed b. Muhammed. el-Meḥâsin. Kum: Dâru’l-Kutubi’l-İslâmiyye, 1371. Crow, Douglas Sloan. The teaching of Jaʻfar al-Ṣādiq: with reference to his place in early Shīʻism. Montreal: McGill University, İslamî Çalışmalar Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1980.
  3. Demirel, Serdar. Takıyye. İstanbul: Rıhle Kitap, 2016. Ensârî, Murteazâ. Ferâidu’l-uṣûl. Kum: Dâru’l-fikri’l-İslâmî, 23. Basım. 1438. Eşarî, Ahmed b. Muhammed. en-Nevâdir. Kum: Medresetü’l-İmâmi’l-Mehdî, 1408. Hillî, Caʻfer b. Hasan el-Muhakkık. el-Muʻteber. Kum: Müessesetü Seyyidi’ş-Şühedâ, 1364. Hillî, Caʻfer b. Hasan el-Muhakkık. Meʻâricu’l-uṣûl. Kum: Müessesetü Âli’l-beyt, 1403. Himyerî, Abdullah b. Caʻfer. Ḳurbu’l-isnâd. Kum: Müessesetü Âl’i-beyt, 1423. İbn Eşʻas, Muhammed b. Muhammed. el-Caʻferiyyât. Tahran: Mektebetü’n-Ninova, ts. İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî. Lisânu’l-mizân. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-beşâiri’l-islâmiyye, 2002. İbn Hayyûn, Numan b. Muhammed el-Mağribî. Daʻâimü’l-İslâm. Kum: Müessesetü Âli’l-beyt, 1385. İbn Kavleveyh, Cafer b. Muhammed. Kâmilü’z-ziyârât. Necef: Dâru’l-Murtazaviyye, 1356. İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmail. Tefsîrü’l-Ḳurâni’l-ʻaẓîm. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’t-Tayiibe, 2. Basım, 1999. İbnü’ l-Eşʻas, Muhammed b. Muhammed. el-Caʻferiyyât. Tahran: Mektebetü’n-Nînovâ, ts. Kallek, Cengiz. "Kulle". TDV İslâm Ansiklopedisi. Erişim 12 Aralık 2020. https://islamansiklopedisi.org.tr/kulle Keşşî, Muhammed b. Ömer. Ricâlü’l-Keşşî. thk. Mehdî er-Recâî. Meşhed: Müessesetü’n-Neşri’l-İslâmi, 1409. Kohlberg, Etan. “Aluṣūl al-arbaʿumi’a,” Jerusalem Studies in Arabic and Islam 10 (1987), 128–66. Kuleynî, Muhammed b. Yakub. el-Kâfî. thk. Ali Ekber el-Gıfârî. 8 Cilt. Tahrân: Dâru’l-Kutubi’l-İslâmiyye, 4. Basım, 1407. Kummî, Ali b. İbrahim. Tefsîrü’l-Ḳummî. thk. Tayyib el-Mûse