Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2021 / Cilt: 57 - Sayı: 2

FIKIH USÛLÜNÜN MEDENÎ KANUNUN YORUMLANMASINA KATKISI -ALİ HİMMET BERKİ’NİN HUKUK MANTIĞI VE TEFSİR İSİMLİ ESERİ ÖRNEĞİNDE-

THE CONTRIBUTION OF THE USUL AL-FIQH TO THE INTERPRETATION OF CIVIL LAW -WİTH TH EXAMPLE OF ALI HIMMET BERKI’S LEGAL LOGIC AND INTERPRETATION

Sayfa
595–632
Yayın Tarihi
2021-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

En son bölümde Berki’nin eserinde ortaya koyduğu öneri bir bütün halinde değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyetin ilanından sonraki süreçte Hukuk Fakültesi müfredatından fıkıh usulü dersi çıkarılmış; buna mukabil bu dersin yeri doldurulamamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hukuk eğitiminde uzun yıllar devam eden bu boşluğu farkeden Ali Himmet Berki, fıkıh usulünün kavram dünyasından hareketle dönemin hukukçularına yönelik Hukuk Mantığı ve Tefsir isimli eserini kaleme almış; bu eserde kanun metinlerinin anlaşılması ve yorumlanması noktasında hukukçulara bir hukuk mantığı ve formasyonu kazandırmayı hedeflemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:En son bölümde Berki’nin eserinde ortaya koyduğu öneri bir bütün halinde değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ali Himmet Berki · Hukuk Mantığı ve Tefsir · Usûl-i fıkıh

Özet

Cumhuriyetin ilanından sonraki süreçte Hukuk Fakültesi müfredatından fıkıh usulü dersi çıkarılmış; buna mukabil bu dersin yeri doldurulamamıştır. Hukuk eğitiminde uzun yıllar devam eden bu boşluğu farkeden Ali Himmet Berki, fıkıh usulünün kavram dünyasından hareketle dönemin hukukçularına yönelik Hukuk Mantığı ve Tefsir isimli eserini kaleme almış; bu eserde kanun metinlerinin anlaşılması ve yorumlanması noktasında hukukçulara bir hukuk mantığı ve formasyonu kazandırmayı hedeflemiştir. Berki’nin fıkıh usulünden mülhem ortaya koyduğu bu öneri kendi döneminde yeterince tartışılmış değildir. Bu çalışma günümüz hukukçuları için fıkıh usulünden yararlanmanın zaruret menzilesinde bir ihtiyaç olduğunu vurgulamakta ve Berki’nin eserinde ortaya koyduğu öneriyi bir bütün olarak ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada ilk olarak Berki’yi bu eseri kaleme almaya iten sürece, usûl-i fıkhın beşerî kökenli kanunları anlama ve yorumlama noktasında hukukçulara yapabileceği katkılara, ardından da fıkıh usulündeki ilkelerin farklı bir hukuk sistemine uygulamanın imkanına değinilmiştir. En son bölümde Berki’nin eserinde ortaya koyduğu öneri bir bütün halinde değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Abstract

After the proclamation of the Republic, the course of Islamic legal theory (usul al-fiqh) was removed from the Faculty of Law curriculum, and this lesson has not been compensated. Ali Himmet Berki, noticed this long-standing gap in legal education, wrote Legal Logic and Interpretation which he based on the conceptual world of fiqh method for the lawyers of the period and aimed to provide its counterparts with a coherent legal logic and formation. This offers, which Berki put forward inspired by fiqh method, was not discussed enough in his period. This study emphasizes the necessity of using usul al-fiqh for today’s lawyers and students of law faculties, and aims to consider Berki’s proposal as a whole in his work. In the study, firstly, the contribution that the fiqh method can make to the jurists in understanding and interpreting the laws of human origin in the process that prompted Berki to write this work, and then the possibility of applying the principles of fiqh to a different legal system were mentioned. In the last section, Berki’s proposal in his work named Legal Logic and Interpretation has been evaluated as a whole.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YÜCEL, F. (2021). FIKIH USÛLÜNÜN MEDENÎ KANUNUN YORUMLANMASINA KATKISI -ALİ HİMMET BERKİ’NİN HUKUK MANTIĞI VE TEFSİR İSİMLİ ESERİ ÖRNEĞİNDE-. Diyanet İlmi Dergi, Cilt: 57 - Sayı: 2, 595–632. https://ajindex.com/articles/208026

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Ahmet Cevdet Paşa vd. Mecelle. haz. Ali Himmet Berki. İstanbul: Hikmet Yayınları, 1982.
  2. Akar, Ayşe Mine. Ali Himmet Berki ve Hukuka Dair Eserleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, 2013.
  3. Akçay, Mervenur. “İslam Hukukunda Hass ve Amm Lafızları Ali Himmet Berki’nin İşleyişi”. Ali Himmet Berki Kitabı. ed. Zeki Yaka vd. 293-304. Ankara: TDV Ofset, 2019.
  4. Akçil, Yılmaz. “Takdim”. Hukuk Mantığı ve Tefsir-Kanun ve Mukavelelerin Tanzim ve Tefsirine Ait Kaide ve Asıllar. ed. Yasin Çevik vd. 7, Ankara: Türkiye Adalet Akademisi, 2018.
  5. Apaydın, Yunus. “Nas”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32/ 391-392. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  6. Aydın, Mehmet Akif. “Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/231-235. İstanbul: TDV Yayınları, 2003.
  7. Bakkal, Ali. “Modern Hukukun İslâm Hukukunun Yorum İlkelerine İhtiyacı: Ali Himmet Berki’nin “Hukuk Mantığı ve Tefsir” Adlı Eseri Bağlamında Bir Değerlendirme”. Ali Himmet Berki Kitabı. ed. Zeki Yaka vd. 68-75. Ankara: TDV Ofset, 2019.
  8. Berki, Ali Himmet. Hukuk Mantığı ve Tefsir-Kanun ve Mukavelelerin Tanzim ve Tefsirine Ait Kaide ve Asıllar. ed. Yasin Çevik vd. Ankara: Türkiye Adalet Akademisi, 2018.
  9. Berki, Şakir. “Ali Himmet Berki”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5/509-510. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
  10. Birinci, Ali- Karatepe, Tuba Çavdar. “Halim Sabit Şibay”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/336-337. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.
  11. Boynukalın, Mehmet. “Fıkıh Usûlüne Dair Modern Tartışmalar”. Modern Çağda Fıkhın Anlam ve İşlevi-Tebliğ ve Müzakereler Tartışmalı İlmî İhtisas Toplantısı. 17-31. İstanbul: Sakarya Üniversitesi Yayınları, 2019.
  12. Cengiz, Mehmet. “Hanefî (Fukahâ) Usûlünde Beyân Teorisi”. İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi 35 (2020), 129-161.
  13. Çeker, Orhan. “Ebû Sâid Muhammed el-Hâdimî’nin Mecâmiu’l-Hakâik Adlı Eseri”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (1999), 43-52.
  14. Çernis, Volf. “Kaybettiğimiz Büyük Hukukçu”. Yargıtay Dergisi 2/2 (Şubat 1976), 152-153. http://www.yargitaydergisi.gov.tr/dergiler/yd/subat1976.pdf
  15. Dadaş, Mustafa Bülent. Mecelle’de Bulunan Hukuk-Dil İlişkisine Yönelik Küllî Kâidelerin Çözümlemeleri. Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
  16. Demir, Abdullah. “Külli Kaidelerin Hukuk Kaynağı Olarak Değeri”. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Özel Sayı 1 (2016), 1-6. Dihlevî, Mahmûd b. Muhammed. İfâdatü’l-Envâr fî idâeti usûli’l-menâr. thk. Halid Hanefî.