Dergiler / Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 1

İran’da Siyasal Ekoller Üzerine Bir Değerlendirme

An Assessment on Political Wings in Iran

Sayfa
85–112
Yayın Tarihi
2019-06-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede Reformistler, Muhafazakârlar ve Ilımlılar bloğu tarafından oluşturulan siyasal ortam ve bu ortamı meydana getiren koşullar analiz edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1979 Devrimi sonrasında İran’a hâkim olan İslami ideoloji ülkenin siyasal sistemini de bütünüyle dönüştürdü. 2500 yıllık monarşi rejiminin lağvedilen kurumlarının yerine Şeriata dayalı yeni kurumlar getirildi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Geçici Hükümet döneminde yaşanan görece özgürlük ortamından kısa süre sonra, Velayet-i Fakih doktrini ve idealizm felsefesi temelinde şekillenen jakobenist İslamcılık, devrim sürecinin sürükleyicisi olan birçok siyasi akımı sistemden tasfiye etti.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede Reformistler, Muhafazakârlar ve Ilımlılar bloğu tarafından oluşturulan siyasal ortam ve bu ortamı meydana getiren koşullar analiz edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:1979 Devrimi · İran’ın siyasal yapısı · reformistler

Özet

1979 Devrimi sonrasında İran’a hâkim olan İslami ideoloji ülkenin siyasal sistemini de bütünüyle dönüştürdü. 2500 yıllık monarşi rejiminin lağvedilen kurumlarının yerine Şeriata dayalı yeni kurumlar getirildi. Geçici Hükümet döneminde yaşanan görece özgürlük ortamından kısa süre sonra, Velayet-i Fakih doktrini ve idealizm felsefesi temelinde şekillenen jakobenist İslamcılık, devrim sürecinin sürükleyicisi olan birçok siyasi akımı sistemden tasfiye etti. İslami ideolojinin faklı söylemleri de Devrim Lideri’nin iktidarında yönetimden uzaklaştırıldı. Humeyni’nin ardından sistemi idealizmin açmazlarından kurtarma söyleminde olan pragmatistler, statüko yanlısı muhafazakâr kesimden ayrışarak reformistlerle ittifaka girdi. Günümüze değin bu temelde Muhafazakârlar ve Reformistler etrafında şekillenen siyasal sisteme, mevcut dönemde Ilımlılar olarak tanımlanan yeni bir akım eklemlenmiş durumdadır. Bu makalede Reformistler, Muhafazakârlar ve Ilımlılar bloğu tarafından oluşturulan siyasal ortam ve bu ortamı meydana getiren koşullar analiz edilmiştir.

Abstract

After the 1979 Revolution, the Islamic ideology that dominated Iran transformed the country's political system completely. New institutions based on Shariah replaced the abolished institutions of the 2500 year old monarchy regime. Shortly after the relative freedom environment during the Provisional Government, the jakobenist Islamism, which was shaped based on the Velayat-i Faqih doctrine and the philosophy of idealism, eliminated many political movements that led the process to the revolution from the system. The different discourses of Islamic ideology were removed from the government under the leadership of the Revolutionary Leader. Following Khomeini, the pragmatists, who were in the rhetoric of saving the system from the impasse of idealism, allied with the reformists by separating them from the conservative pro-status quo. To this day, the political system, which has been shaped around the Conservatives and the Reformists, has been attached to a new trend which is defined as the moderates in the current period. In this article, the political environment created by the Reformists, Conservatives and Moderate bloc and the conditions that constitute this environment are analyzed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAYIN, H., ÇIRAKOĞLU, A. (2019). İran’da Siyasal Ekoller Üzerine Bir Değerlendirme. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 1, 85–112. https://ajindex.com/articles/202830

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ametbek, Dinmuhammed. “İran Cumhurbaşkanlığı Seçimleri.” Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi, 15 Mayıs 2017, Erişim tarihi: 12.01.2019. https://ankasam.org/iran-cumhurbaskanligi-secimleri/.
  2. Arıkan, Pınar. “İran İslam Cumhuriyetinde Anayasal Sistem ve Siyasi Partiler.” Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi, Rapor no. 112 (Mart 2012). Erişim tarihi: 02.04.2019. http://orsam.org.tr//d_hbanaliz/2012330_112tum.pdf.
  3. Beneton, Philippe. Muhafazakârlık. Çeviren Cüneyt Akalın. İstanbul: İletişim Yayınları, 2011. Bestinigâr, Muhammed. “Talegani An Çenan Kebûd.” Endişe-i Puya 2, no. 14 (1393): 29-32.
  4. Beşiriye, Hüseyin. İran’da Devlet, Toplum ve Siyaset. Çeviren Mehmet Koç. İstanbul: Ağaç Kitabevi Yayınları, 2009.
  5. Beşiriye, Hüseyin. Zeminaha-yı İçtimai-ye İnkılab-e İran. 2. baskı. İngilizce’den Çeviren Ali Erdestani. Tehran: Neşr-i Nigâh-ı Moesser, 1394. Buchta, Wilfried. Who Rules Iran?: The Structure of Power in the Islamic Republic. Washington: The Washington Institute for Near East Policy and the Konrad Adenauer Stiftung, 2000. Erişim tarihi: 09.05.2018. https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/WhoRulesIran.pdf.
  6. Buzan, Barry. İnsanlar, Devletler & Korku. Çeviren Emre Çıtak. İstanbul: Röle Akademik Yayıncılık, 2015.
  7. Celayipur, Hamid Reza ve Segefi, Murad. “Islahtaleb-i Nemorde Est?.” Endişe-i Puya 2, no. 8 (1392): 39-45.
  8. Creswell, John W. Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. 4th edition. Boston: Pearson Education Inc., 2012. Erişim tarihi: 11.03.2019. http://basu.nahad.ir/uploads/creswell.pdf.
  9. Duman, Fatih. “Modern Siyasal İdeolojiler.” içinde Feodaliteden Küreselleşmeye: Temel Kavram ve Süreçler, editör Tevfik Erdem, 111-160. Ankara: Lotus Yayınevi, 2006.
  10. Genci, Ekber. Asıbşinase-yi Guzar ba Dovlet-i Demokratik-e Tosehigera: Tarikhane-i Eşbah. 2. baskı. Tehran: İntişarat-ı Terh-i No, 1378. Göksu, Muzaffer Emin. “Sağcılık ve Solculuğun Ötesinde.” Tezkire Dergisi 9, no. 17 (Ekim/Kasım 2000): 57-64. Erişim tarihi: 15.02.2019. http://isamveri.org/pdfdrg/D01353/2000_17/2000_17_GOKSUME.pdf.
  11. Gülmez, Serhat. “Görkemli 23 Mayıs Destanının Değerlendirilmesi.” Çeviren Sami Oğuz. Birikim Dergisi, no. 101 (Eylül 1997), Erişim tarihi: 10.02.2019. http://www.birikimdergisi.com/birikim-yazi/4674/gorkemli-23-mayis-destaninin-degerlendirilmesi#.XIltEaD7QdV.
  12. Gülmez, Serhat. “İran'da Reform Hareketinin Geleceği.” Birikim Dergisi, no. 149 (Eylül 2001), Erişim tarihi: 28.01.2019. http://www.birikim