Dergiler / Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Geleceği Geçmişte Aramak: 20. Yüzyıl Mısır Tarih Yazıcılığında Kadim Köken Teması

Sayfa
197–224
Yayın Tarihi
2019-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yüzyılda Mısır’ın seküler eğilimli entelektüelleri arasında geniş biçimde işlenen kadim köken temasının nasıl geliştiği, hangi tarihî-kültürel dayanaklardan hareketle oluştuğu, Mısır’ın önde gelen aydınları tarafından gerek dönemin önemli basın organları gerekse telif eserlerde serdedilen görüşleri, kadim köken temasının Mısır tarih, kültür ve edebiyatına yönelik ne tür okumalara temel teşkil ettiği gibi hususlar irdelenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:20. yüzyılın ilk çeyreğinde, Mısır’ın mutlak bağımsızlığına gittiği düşünülen bir yolda, geleceğe yönelik umutları pekiştirmek amacıyla eski Mısır’ın parlak tarihinin idealize edilmesiyle sonuçlanan bazı fikir akımları ortaya çıkmıştır. 19.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mısır tarih yazıcılığındaki kadim köken vurgusu, 1930’ların ikinci yarısından itibaren popülerliğini yitirmiş ancak 1960’larda ve 1990’larda antik Mısır’a yönelik ilgilini artmasıyla 1920’lerdeki kadar yoğun olmasa da yeniden popülerlik kazanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Yüzyılda Mısır’ın seküler eğilimli entelektüelleri arasında geniş biçimde işlenen kadim köken temasının nasıl geliştiği, hangi tarihî-kültürel dayanaklardan hareketle oluştuğu, Mısır’ın önde gelen aydınları tarafından gerek dönemin önemli basın organları gerekse telif eserlerde serdedilen görüşleri, kadim köken temasının Mısır tarih, kültür ve edebiyatına yönelik ne tür okumalara temel teşkil ettiği gibi hususlar irdelenmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarih · Bölgesel milliyetçilik · Milli kimlik

Özet

20. yüzyılın ilk çeyreğinde, Mısır’ın mutlak bağımsızlığına gittiği düşünülen bir yolda, geleceğe yönelik umutları pekiştirmek amacıyla eski Mısır’ın parlak tarihinin idealize edilmesiyle sonuçlanan bazı fikir akımları ortaya çıkmıştır. 19. Yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan ve Mısır Milliyetçiliği ya da Mısırcılık düşüncesinin ilkelerini esas alan fakat bu anti-sömürgeci söyleme bir miktar hümanizm de ekleyen antik mirasçılardan bazıları, çeşitli gazetelerde kaleme aldıkları makalelerde kendilerini “Firavuncu” olarak nitelendirecek kadar ileri gitmişlerdir. Firavuncular, Kadim Mısır medeniyetini dünya medeniyetlerinin kaynağı olarak görmüş ve Mısır halkına görkemli geçmişiyle gurur duymasını salık vermişlerdir. Antik dönem Mısır’ın Mısırlılar tarafından yönetildiği yegane dönem olarak idealize edilmiş ve modern Mısırlılar yüksek bir medeniyetin mirasını devralmış bir halk olarak nitelendirilmişlerdir. Ülkenin Firavunlar döneminde bilim ve sanat alanlarında kat ettiği mesafe, Ortaçağ Mısır’ının “sin(diril)mişliği” ile karşılaştırılmış ve yeniden “önce Mısırlı” olmak, Mısırlılara yegane çıkar yol olarak sunulmuştur. Mısır tarih yazıcılığındaki kadim köken vurgusu, 1930’ların ikinci yarısından itibaren popülerliğini yitirmiş ancak 1960’larda ve 1990’larda antik Mısır’a yönelik ilgilini artmasıyla 1920’lerdeki kadar yoğun olmasa da yeniden popülerlik kazanmıştır. Bu çalışmada, 20. Yüzyılda Mısır’ın seküler eğilimli entelektüelleri arasında geniş biçimde işlenen kadim köken temasının nasıl geliştiği, hangi tarihî-kültürel dayanaklardan hareketle oluştuğu, Mısır’ın önde gelen aydınları tarafından gerek dönemin önemli basın organları gerekse telif eserlerde serdedilen görüşleri, kadim köken temasının Mısır tarih, kültür ve edebiyatına yönelik ne tür okumalara temel teşkil ettiği gibi hususlar irdelenmeye çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MENGÜÇ, H. L. (2019). Geleceği Geçmişte Aramak: 20. Yüzyıl Mısır Tarih Yazıcılığında Kadim Köken Teması. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 197–224. https://ajindex.com/articles/202773

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Abdunnâsır, Cemal. Felsefetü’s-sevra. y.y., 1996. el-Akkâd, Abbas Mahmûd. Sa’d Zaglûl Zaîmu’s-sevra. Kahire: Hindâvî, 2013. el-Aref, Nevine. “Guardians of Guards”. el-Ahrâm Weekly. 24 March 2011.
  2. Armanios, Febe Yousry. Egypt for Which Egyptians? Copts and the Egyptian Nationalist Movement (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). The Ohio-State University, 1998.
  3. Ayalon, Ami. The Press in the Arab Middle East: A History. Oxford University Press, 1995.
  4. Atiyye, Aziz Suryâl. “el-Kenîsetü’l-kıptiyye ve’r-rûhu’l-kavmî fî Mısr fi’l-asri’l-bîzantî”. el-Mecelletü’t-târîhiyyeti’l-mısriyye. 1950. ebû’l-‘Ayneyn, Saîd. el-Fir‘avn ellezî yutâriduhu’l-yehûd beyne’t-tevrâti ve’l-kur’ân. Kahire: Ahbâru’l-yevm, 1997. Bedevî, Ahmed Ahmed. Rifâ’a Râfî et-Tahtâvî. Lecnetu’l-Beyâni’l-Arabî, 1959.
  5. Bekir, Abdulmuhsin. “en-Neşâtu’l-ilmî el-eserî fî mısr min âm 1945 ilâ âm 1947”. el-Mecelletü’t-târîhiyyeti’l-mısriyye, I (1948).
  6. Botman, Selma. The Rise of Egyptian Communism, 1939-1970. New York: Sycrause University Press, 1988. el-Daly, Okasha. Egyptology: The Missing Millenium Ancient Egypt in Medieval Arabic Writings. Australia: Cavendish Publishing, 2005. Encyclopedia of Ancient Egypt. ed. Margaret R. Bunson. New York, 2002. Fahrî, Ahmed. Mısr el-Fir’avniyye. Kahire: el-Hey’eti’l-mısriyyeti’l-âmme li’l-kütüb, 2012.
  7. Gershoni, Israel ve Jankowski, James. Egypt, Islam and the Arabs: the Search for Egyptian Nationhood 1900-1930. New York: Oxford University Press, 1987.
  8. Goldschmidt, Arthur. Biographical Dictionary of Modern Egypt. Cairo: The American University Press, 2000.
  9. Görgün, Hilal. “Muhammed Şefik Gurbâl”. DİA. Gurbâl, Muhammed Şefik. Kitâbu’t-târîhi’l-kadîm. Matbaatu’l-hadîse: Kahire, 1927.
  10. Hamza, Abdülkadir. ‘Fi’l-Aksûr’. el-Belâg. 21 haziran 1927.
  11. Hasan, Selim. Mevsûatu Mısr el-kadîme, Mektebetu’l-usra, 2001. el-Haşebe, Gattâs Abdülmelik. Rıhletu benî isrâîl ilâ mısr el-fir‘avniyye ve’l-hurûc. Kahire: Dâru’l-hilâl, 1990.
  12. Heykel, Muhammed Hasaneyn. Kahire Dosyası. çev. Berin Büktaş. Ankara: Bilgi Yayınları, 1974.
  13. Heykel, Muhammed Hüseyin. “Mısr el-hadîse ve Mısr el-kadîme”. es-Siyasetü’l-Usbûiyye. 27 Kasım 1926.
  14. Heykel, Muhammed Hüseyin. Zeyneb. Beyrut, 2006.
  15. Hüseyin, Ahmed. Îmânî. Kahire, 1936.
  16. Hüseyin, Ahmed. “Mısr fir’avniyye (3)”. el-Mukattam. 26 eylül 1930.
  17. Hüseyin, Ahmed. Nısfu karnin maa’l-Urûba ve kadiyyâti Filistîn. Sidon 1971.
  18. Hüseyin, Taha. Müstakbelü’s-sekâfe fî Mısr. Kahire: Dârü’l-meârif, t.y. Kerîm, Seyyid. el-Mer’etü’l-mısriyye fî ahdi’l-ferâine. Kahire: el-Hey’etü’l-m