Dergiler / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Sayı: 15

Fakîrî ve Manzum Hikâye-i Ashâb-ı Kehf’i

Necdet Şengün(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0001-8352-6910
Sayfa
364–392
Yayın Tarihi
2019-06-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elbette ki tüm bu görüşler metin merkezli, yani Fakîrî’nin gözüyle değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz: Ashâb-ı Kehf konusu, Kur’ân-ı Kerim’de geçmesi münasebetiyle, başta tefsircilerin ve Kur’ân üzerine çalışanların dikkatini çekmiş ve üzerinde epeyce söz söylenmiş önemli bir konudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle tefsir kitaplarında ve Kur’ân ilimleri ile ilgili kitaplarda müstakil başlıklar altında incelenen bu konu, aynı zamanda edebiyatçıların da üzerinde söz söylediği konulardan biridir.
💡
Sonuç & Katkı:Elbette ki tüm bu görüşler metin merkezli, yani Fakîrî’nin gözüyle değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk İslam Edebiyatı · Mesnevî · Ashâb-ı Kehf

Özet

Öz: Ashâb-ı Kehf konusu, Kur’ân-ı Kerim’de geçmesi münasebetiyle, başta tefsircilerin ve Kur’ân üzerine çalışanların dikkatini çekmiş ve üzerinde epeyce söz söylenmiş önemli bir konudur. Özellikle tefsir kitaplarında ve Kur’ân ilimleri ile ilgili kitaplarda müstakil başlıklar altında incelenen bu konu, aynı zamanda edebiyatçıların da üzerinde söz söylediği konulardan biridir. Edebiyat alanında konuyla alakalı şöyle bir göz gezdirdiğimizde, oldukça geniş bir literatür ile karşılaşırız. Bu literatürün önemli bir kısmı mensur (düz yazı) olarak meydana getirilmiştir. Bu mensur eserlerde Menâkıb-ı Ashâb-ı Kehf, Hikâyet-i Ashâb-ı Kehf, Dâsitân-ı Ashâb-ı Kehf, Kıssatu Ashâb-ı Kehf gibi başlıklar bulunmaktadır. Konuyla alakalı manzum eserler sınırlı sayıdadır. Bunların en önemlilerinden biri de Fakirî’nin Hikâye-i Ashâb-ı Kehf ’idir. Bu çalışmada, kimliği ve kişiliği tam olarak tespit edilemeyen fakat birtakım verilerden hareketle hakkında bir kanaate varılan Fakîrî adlı şâirin yazmış olduğu Hikâye-i Ashâb-ı Kehf adlı mesnevî üzerinde durulmuş ve eser hem transkribe metin olarak çalışmanın sonuna eklenmiş hem de metin üzerinden Ashâb-ı Kehf’in durumuna dair veriler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elbette ki tüm bu görüşler metin merkezli, yani Fakîrî’nin gözüyle değerlendirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şengün, N. (2019). Fakîrî ve Manzum Hikâye-i Ashâb-ı Kehf’i. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 15, 364–392. https://doi.org/10.32950/rteuifd.558738

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Çınarcı, M. Nuri, Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey’in Tezkiretü’ş-Şu’arâ’sı ve Transkripsiyonlu Metni, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, 2007.
  2. Dağhan, Mehmet Diyadin, Ashâb-ı Kehf Kıssası ve Metafizik Boyutu, Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi, 1998.
  3. Dilçin, Cem, Yeni Tarama Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1983.
  4. Erdem, Mevlüt - Demir, Ahmet. “Metinsel-Aşkınlık Bakımından Ashâb-ı Kehf’in Türk Dili ve Edebiyatına Yansımaları” Millî Folklor 121 (Bahar 2019): 16-29.
  5. Ersöz, İsmet, “Ashâb-ı Kehf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 3, 465-467, İstanbul: TDV Yayınları, 1991.
  6. Esrar Dede, Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye, haz. İlhan Genç, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 2000.
  7. Fakîrî, Hikâye-i Ashâb-ı Kehf, Yazmalar Koleksiyonu, 06 Mil Yz A 2461/8, 152a-168a, Ankara Millî Kütüphâne.
  8. Gibbon, Edward, Roma İmparatorluğu’nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi, 4 Cilt, trc. Asım Baltacigil, İstanbul: BFS Yayınları, 1988.
  9. İpekten, Haluk ve diğerleri, Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1988.
  10. İsen, Mustafa, Latîfî Tezkiresi, Ankara: Akçağ Yayınları, 1999.
  11. Kılıç, Filiz, Meşa’irü’ş-Şu’ara İnceleme Tenkitli Metin, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, 1994.
  12. Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şuarâ, 2 Cilt, Haz. İbrahim Kutluk, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1981.
  13. Koncu, Hanife. “Bir Ashâb-ı Kehf Kıssası: Hâzâ Kıssa-i Ashâbü’l-Kehf”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi Prof. Dr. Amil Çelebioğlu Hatıra Sayısı, 10/10, (2013), 275-318.
  14. Mehmet Süreyya, Sicill-i Osmanî, 6 Cilt, Haz. Nuri Akbayar, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996.
  15. Sert, Özlem, Hristiyan ve İslam Kültürlerinde Eshab-ı Kehf (Yedi Uyurlar) İnancı, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2001.
  16. Şenödeyici, Özer – Yakar, Ahmet. Yedi Uyurlar Lafzalı Nuri’nin Ashâb-ı Kehf Manzumesi, Ankara: Gece Kitaplığı Yayınları, 2015.
  17. Şemseddin Sâmi, Kâmûsu’l-A’lâm, 6 Cilt, (Tıpkı Basım), Ankara: Kaşgar Neşriyat, 1996.
  18. Travay, Nesrin, Fakîrî’nin Risâle-i Ta’rîfat’ının Edisyon Kritiği, Mezuniyet Tezi, İstanbul Üniversitesi, 1939.
  19. Ulçugür, İsmail, Fakîrî ve Risâle-i Ta’rifât’ı, Mezuniyet Tezi, İstanbul Üniversitesi, 1947.
  20. Yılmaz, Kaşif, “Fakîrî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 12: 131-132, İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  21. Yılmaz, Kaşif, Fakîrî, Şehrengiz-i Fakîrî, Risale-i Fakîrî, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 1978.
  22. Yılmaz, Nuran. “Klâsik Türk Şiirinde Ashâb-ı Kehf: İslâmî’nin Mesnevîsi Örneği”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6/1, (Ocak 2006), 34-65.
  23. XIII. Yüzyıldan Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplardan Toplanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü, 8 Cilt, Haz. Ömer Asım Özsoy ve Dehri Dilçin, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1969-1977.
  24. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, “Fakîrî”, erişim: 28.04.2019. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3777