Dergiler / Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi / 2016 / Sayı: 41

19. Yüzyılda Osmanlı'da Propaganda ve Protesto Kültürü: "Teşviş-i Ezhân ve Fesadâmiz Müdhiş" Yaftalar

Culture of Propaganda and Protest in the 19. Century Ottoman State: "Teşviş-i Ezhân ve Fesadâmiz Müdhiş" Yaftas

Sayfa
11–50
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Resmî kurumların askerî ve siyasî amaçlı propaganda çalışmaları ise bu araştırmanın dışında tutulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Onsekizinci ve ondokuzuncu yüzyıllarda protesto ve propaganda amacıyla cadde ve sokaklara asılan yazılı kâğıtlara yafta, çeşitli malzemelere sarılarak bırakılanlarına ise kundak denilmekteydi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca yaftanın devlet ve toplum üzerindeki siyasî ve sosyal etkileri de ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Resmî kurumların askerî ve siyasî amaçlı propaganda çalışmaları ise bu araştırmanın dışında tutulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Onsekizinci ve ondokuzuncu yüzyıllarda protesto ve propaganda amacıyla cadde ve sokaklara asılan yazılı kâğıtlara yafta, çeşitli malzemelere sarılarak bırakılanlarına ise kundak denilmekteydi. Önemli bilgiler ihtiva eden bu malzemeler, her kesimden sosyal zümrelerin kullandıkları propaganda araçları olmaları açısından paha biçilmez kaynaklardır. Bu incelemede, yafta ve beyannamelerin tarihsel gelişimi, amaçları, kullanım alanları, içerikleri ve devletin bunlara karşı geliştirdiği güvenlik politikası ana hatlarıyla incelenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, örgütlü ve örgütsüz muhalif kesimlerin yaftayı kendi çıkarları için nasıl kullandıkları üzerinde durulmuştur. Ayrıca yaftanın devlet ve toplum üzerindeki siyasî ve sosyal etkileri de ele alınmıştır. Resmî kurumların askerî ve siyasî amaçlı propaganda çalışmaları ise bu araştırmanın dışında tutulmuştur.

Abstract

In the eighteenth and nineteenth centuries, the posters put up in the streets for protest and propaganda were called yafta and those wrapped around other objects were called kundaq. These posters are invaluable sources as they contain important information and were used by all segments of the society as a tool for propaganda. This study intends to analyse the historical development of yafta and beyanname (manifesto), their purposes, uses, contents and the precautions taken by the state against their use. Within this framework, the main emphasis is on how organized and unorganized opposition used yaftas to their advantage. The article also discusses the political and social influence of yaftas on the state and the society. The military and political propaganda practices of governmental institutions are not within the scope of this study.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAY, A. (2016). 19. Yüzyılda Osmanlı'da Propaganda ve Protesto Kültürü: "Teşviş-i Ezhân ve Fesadâmiz Müdhiş" Yaftalar. Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı: 41, 11–50. https://ajindex.com/articles/196511

Kaynakça (1)

  1. Arşiv Belgeleri / BOA (Başbakanlık Osmanlı Arşivi) A.MKT.MHM. (Sadaret Mektubi Mühimme Kalemi Evrakı), 618/21; 284/22; 613/20; 662/46; 709/25; 724/16; 724/18. A.MKT.MVL. (Sadaret Mektubi Kalemi Meclis-i Vala Evrakı), 125/61; 142/33. A.MKT.NZD. (Sadaret Mektubi Kalemi Nezaret ve Devair Evrakı), 280/46; 247/34. A.MKT.UM.(Sadaret Mektubi Kalemi Umum Vilayat Evrakı), 452/69. A.MTZ(04), (Sadaret Eyalet-i Mümtaze Bulgaristan Evrakı),), 65/73; 121/93; 145/7; 146/23; 61/58; 50/60. A.VKN. (Bab-ı Asafi Vakanüvislik Kalemi), 1/18; 1/4. BEO (Babıali Evrak Odası Evrakı), 1317/98770; 281/21032; 352/1; 612/45871; 3332/249854; 1530/11417; 288/21595; 319/23878. C.ADL. (Cevdet Adliye), 2791. C.MTZ. (Cevdet Eyalet-i Mümtaze), 2/53; 1/45. DH.EUM. 2.Şb. (Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye İkinci Şube), 68/52. DH.İD. (Dahiliye Nezareti İdare Evrakı), 16/158. DH.MB.HPS. (Dahiliye Nezareti Mebani-i Emiriye Hapishaneler Müdüriyeti Evrakı), 155/9. DH.MKT. (Dahiliye Nezareti Mektubi Kalemi), 1985/68; 1453/110; 1833/29; 1875/64; 1995/60; 2072/63; 2340/88; 2453/123; 255/91; 2631/51; 2826/49; 385/42. DH.MUİ. (Dahiliye Muhaberat-ı Umumiye Evrakı), 39/1-22; 71/19. DH.SYS. (Dahiliye Nezareti Siyasi Kısım Evrakı), 55/1, 22. DH.ŞFR. (Dahiliye Nezareti Şifre Evrakı), 396/68; 162/96; 163/26; 175/98; 185/69; 413/108. DH.TMIK.(Dahiliye Nezareti Muamelat ve Islahat Komisyonu), 83/49; 1/42; 1/62; 183/28; 267/33; 58/12. DH.TMIK.M., (Dahiliye Tesri-i Muamelat ve Islahat Komisyonu), 83/49. HAT(Hatt-ı Hümâyûn), 1312/51051; 1313/51109; 1313/51166; 1345/52604; 184/8597; 213/11674; 282/16805; 282/16805-A; 290/17381-A; 394/20834; 496/24325; 497/24381-A; 951/40840; 22/1077; 1045/43184; 1066/43722; 1109/44685; 1113/44773; 124/5120; 1469/24; 186/8785; 927/40280. HR.MKT. (Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi Evrakı), 61/12. HR.SYS. (Hariciye Nezareti Siyasi), 74/64. HR.TO. (Hariciye Nezareti Tercüme Odası Evrakı), 520/74; 128/94; 520/75. İ.DH. (İrade Dahiliye), 377/24937; 1331/30. İ.HB. (İrade Harbiye), 6/5. İ.MTZ.(04)(İrade Eyalet-i Mümtaze Bulgaristan), 9/376. MF.MKT. (Maarif Nezareti Evrakı), 892/38; 683/9; 343/62. MV. (Meclis-i Vükela Mazbataları), 133/85. MVL. (Meclis-i Vala Evrakı), 743/49; 1076/45; 308/79; 313/81. ŞD (Şura-yı Devlet Evrakı), 2988/20; 1203/7. TFR.I.MN.(Rumeli Müfettişliği Manastır Evrakı), 188/18784. Y.A.HUS. (Yıldız Sadaret Hususi Maruzat Evrakı), 328/63; 255/6; 256/14; 261/144; 269/152; 274/27; 280/88; 285/97; 319/56; 313/7. Y.EE. (Yıldız Esas Evrakı), 88/44. Y.MTV. (Yıldız Müteevvi Mar