Dergiler / Tarım Bilimleri Dergisi / 2014 / Cilt: 20 - Sayı: 3

Yarı Kurak Şartlarda Volkanik Materyal Üzerinde Oluşan Toprakların Ayrışma Oranları ve Kil Mineralojisine Kuzey ve Güney Bakının Etkisi

-

Sayfa
288–301
Yayın Tarihi
2014-08-14
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kil tiplerini belirlemeye yönelik çalışmada güney yamaçta yoğun smektit ve smektit-illit ara tabakalı kil mineralleri söz konusu iken, kuzey yamaç kesimlerinde bolluk sırasına göre illit, kaolinit ve smektitin varlığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada kuzey ve güney yönlü bakıya sahip iki farklı topoğrafyada oluşan topraklar element kayıpları ve kil mineralleri oluşumları irdelenerek araştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Element kayıpları Ti gibi immobil elementlerin zenginleşmesi ve kayıplarına dayanan kütle dengesi hesaplamaları ve Kimyasal alterasyon indeksi (CIA), Kimyasal ayrışma indeksi (CIW), Bazlar/R2O3 oranı, Plajiyoklas alterasyon indeksi (PIA), Product Indeks (P) gibi ayrışma indisleri kullanılarak belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Kil tiplerini belirlemeye yönelik çalışmada güney yamaçta yoğun smektit ve smektit-illit ara tabakalı kil mineralleri söz konusu iken, kuzey yamaç kesimlerinde bolluk sırasına göre illit, kaolinit ve smektitin varlığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ayrışma indeksi · Kütle taşınım fonksiyonu · Kütle kayıp/kazançları

Özet

Bu çalışmada kuzey ve güney yönlü bakıya sahip iki farklı topoğrafyada oluşan topraklar element kayıpları ve kil mineralleri oluşumları irdelenerek araştırılmıştır. Element kayıpları Ti gibi immobil elementlerin zenginleşmesi ve kayıplarına dayanan kütle dengesi hesaplamaları ve Kimyasal alterasyon indeksi (CIA), Kimyasal ayrışma indeksi (CIW), Bazlar/R2O3 oranı, Plajiyoklas alterasyon indeksi (PIA), Product Indeks (P) gibi ayrışma indisleri kullanılarak belirlenmiştir. Parçalanma ayrışma ortamının yorumlanmasında kullanılan indislere göre çalışma alanı profilleri jeolojik ana materyalin yaşına uyumlu olarak düşük bulunmuş. Kütle taşınım fonksiyon değerleri ve kütle kayıp kazançları, güney yamaçta açılan profillerde kuzey yamaç profillerine göre daha fazla kayıp ile birlikte bakının önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Profillerde yapılan X-ray çekimlerinde kuzey yamaç kısmındaki toz örneklerde K-Feldispat ve Kuvars miktarının güney yamaç profillerine göre yüksek olduğu parçalanma ayrışmanın bakı etkisi ile daha ileri düzeyde olduğu görülmüştür. Kil tiplerini belirlemeye yönelik çalışmada güney yamaçta yoğun smektit ve smektit-illit ara tabakalı kil mineralleri söz konusu iken, kuzey yamaç kesimlerinde bolluk sırasına göre illit, kaolinit ve smektitin varlığı tespit edilmiştir.

Abstract

In this study a soil sequence was investigated on North and South facing slopes with respect to elemental balances (Ca, Mg, K, Na, Si, Al, and Fe) and the occurrence and abundance of clay minerals. Elemental losses were derived from mass balance calculations that are based on enrichment/depletion factor by taking the immobile element content (titanium, Ti) as reference and using some weathering indices such as Chemical Index of Alteration (CIA), Chemical Index of Weathering (CIW), bases/RO ratio, Plagioclase Index of Alteration (PIA), and Product Index (P). According to the indices used for the interpretation of the degree of weathering in parent materialin 4 profiles were found to be low in accordance to the age of the geological parent material. Higher values of the mass balance functions and mass loss/gain budget in profiles situating in southern part of the hill have indicated the importance of stending in the degree of weathering. The intensity and abundance of K-feldspar and quartz was higher in northern hill sites and this indicated that the weathering processes may considerably change in short distances. Smectites and interlayered smectites-illite clay minerals were observed in southern hill whereas the soils of northern hill consisted of illite, kaolinite, and smectites in descending order. It can be concluded that the differences in concentration of major element in a profile and clay mineralogy in short rages may quantify the effect of topolithosequence.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞENOL, H., ÖZAYTEKİN, H. H., AKGÜL, M., ALABOZ, P. (2014). Yarı Kurak Şartlarda Volkanik Materyal Üzerinde Oluşan Toprakların Ayrışma Oranları ve Kil Mineralojisine Kuzey ve Güney Bakının Etkisi. Tarım Bilimleri Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 3, 288–301. https://ajindex.com/articles/178541

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Akgül M & Başayiğit L (2005). Süleyman Demirel Üniversitesi Çiftlik Arazisinin DetaylıToprak Etüdü ve Haritalanması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9(3): 54-63
  2. Akgül M, Başayiğit L, Uçar Y & Müjdeci M (2001). Atabey Ovası Toprakları. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 15, Araştırma Serisi Yayın No: 1, Isparta Birkeland P W (1999). Soils and Geomorphology. Oxford University Press, NewYork Brimhall G H & Dietrich W E (1987). Constitutive mass balance relations between chemical composition, volume, density, porosity, and strain in metasomatic hydrochemical systems: Results on weathering and pedogenesis. Geochimica et Cosmochimica Acta 51: 567–587
  3. Brimhall G H, Chadwick O A, Lewis C J, Compston W, Williams I S, Danti K J, Dietrich W E, Power M E, Hendricks D & Bratt J (1991a). Deformational mass transport and invasive processes in soil evolution. Science 255: 695-702
  4. Brimhall G H, Lewis C J, Ford C, Bratt J, Taylor G & Warin O (1991b). Quantitative geochemical approach to pedogenesis: importance of parent material reduction, volumetric expansion, and eolian influx in laterization. Geoderma 51: 51-91
  5. Chadwick O A, Brimhall G H & Hendricks D M (1990). From a black to a gray box-a mass balance interpretation of pedogenesis. Geomorphology 3: 369–390 Chao T T, & Sanzolone R F (1992). Decomposition techniques. Journal of Geochemical Exploration 106: 44-65
  6. Dahms D E (2002). Glacial stratigraphy of Stough Creek Basin, Wind River Range, Wyoming. Geomorphology 42: 59-83
  7. Dahms D E (2004). Relative and numeric age data for Pleistocene glacial deposits and diamictons in and near Sinks Canyon, Wind River Range, Wyoming, U.S.A. Arctic, Antarctic, and Alpine Research 36: 5977 Dahms D, Favilli F, Krebs R & Egli M (2012). Soil weathering and accumulation rates of oxalateextractable phases from Alpine chronosequences of up to 1 Ma in age. Geomorphology 151–152: 99-113
  8. Delvaux B, Herbillon A J & Vieloye L (1989). Characterization of a weathering sequence of soils derived from volcanic ash in Cameroon-taxonomic, mineralogical and agronomic implications. Geoderma 45: 375-388
  9. Dengiz O, Kibar M, Yüksel M, Kadıoğlu Y K, Karaca S & Durak A (2006).
  10. Farklı Yöney, Fizyografik Ünite ve Jeolojik Birimler üzerinde oluşmuş Toprakların Oluşumları, Tarım Bilimleri Dergisi 12: 349-356
  11. Dizdar M Y (1979). Kil mineralleri (Çeviri). Holeman, J.N. (Editör), Toprak Su Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, pp:1-55
  12. Duan L, Hao J, Xie S, Zhou Z & Ye X (2