Dergiler / Çağdaş Yerel Yönetimler / 2009 / Cilt: 18 - Sayı: 4

Osmanlı klasik dönem şehirciliğinde çarşı merkezinin teşekkülünde bedestenin rolü: Ankara örneği

The role of bedesten in the formation of market center in the city planning during the Ottoman classical period: Ankara case

Sayfa
1–26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, Ankara çarşısında ortaya çıkan bedesten merkezli yerleşim planı, kentin mekansal gelişimini de etkilemiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özet: Vezir-i azam Mahmud Paşa, vakfına gelir elde edebilmek için Ankara 'da büyük bir bedesten yaptırmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bedestenler, Osmanlı şehirciliğinin önemli yapılarından biri olduğundan, çevresindeki hanlar ve çarşılarla birlikte kentlerin hem ticari, hem de fiziki gelişimine etki etmişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, Ankara çarşısında ortaya çıkan bedesten merkezli yerleşim planı, kentin mekansal gelişimini de etkilemiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Özet: Vezir-i azam Mahmud Paşa, vakfına gelir elde edebilmek için Ankara 'da büyük bir bedesten yaptırmıştır. Bedestenler, Osmanlı şehirciliğinin önemli yapılarından biri olduğundan, çevresindeki hanlar ve çarşılarla birlikte kentlerin hem ticari, hem de fiziki gelişimine etki etmişlerdir. Ankara şehrinin ticarî kesimini şekillendiren mekanlar bedesten, At Pazarı ve Uzun Çarşı 'dır. Bunlar içerisinde yönlendirici etkiye sahip olanı bedestendir. Bedestenin At Pazarı ve Uzun Çarşı ile bağlantısı vardır. Nitekim, bedesten kapılarından başlayan sokakların At Pazarı ve Uzun Çarşı 'ya doğru gitmesi, Ankara 'da bedesten merkezli bir ticari yapılaşmanın planlandığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Ankara çarşısında ortaya çıkan bedesten merkezli yerleşim planı, kentin mekansal gelişimini de etkilemiştir.

Abstract

Abstract: A big covered bazaar was constructed in Ankara on the Grand Vizier Mahmud Pasha's for the purpose of obtaining revenue for his foundation. As covered bazaars are among the prominent buildings of the Ottoman town planning, along with caravanserais and marketplaces that surround them, they have always become influential both in commercial and physical development of cities. These places that shape commercial sector of Ankara city are covered bedesten (bazaar), At Pazarı (Horse Bazaar) and Uzun Çarşı (Long Bazaar). Among them, the covered bazaar are the ones that have a directing effect. The covered bazaar is connected to At Pazarı (Horse Bazaar) and Uzun Çarşı (Long Bazaar). Thus, the fact that the roads that start from the covered bedesten 's doors and continue through the At Pazarı (Horse Bazaar) and Uzun Çarşı (Long Bazaar) point to a planning that aims for a bedes ten-centered commercial structuring in Ankara. As a result, the a bedesten-centered settlement plan that has appeared in Ankara has affected the spatial development of the city as well.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖÇ, A. (2009). Osmanlı klasik dönem şehirciliğinde çarşı merkezinin teşekkülünde bedestenin rolü: Ankara örneği. Çağdaş Yerel Yönetimler, Cilt: 18 - Sayı: 4, 1–26. https://ajindex.com/articles/172316

Kaynakça (9)

  1. Arşiv Kaynakları 1- Tahrir Defterleri (TD.) ve Evkaf Defterleri 1571 tarihli Ankara Sancağı Evkaf Defteri (558) 1546 tarihli İstanbul Evkaf Defteri 1530 tarihli Anadolu Muhasebe Defteri (43 8) Ankara Evkaf Defteri 116/05 2-Maliyeden Müdevver Defterler Tasnifi (MAD. d) BAO. MAD. d. 1679, 2108, 2262, 5102 3-Evkâf-ı Hümâyun Nezareti Defterleri a- Nezaret Öncesi Evkaf Defterleri (EV. HMH.) BOA. EV. HMH. 1069, 1104, 1584, 1789, 4780, 5205, 5327 b- Nezaret Sonrası Evkaf Defterleri (EV.) BOA. EV. 9132, 9192, 9366, 9368, 13296, 15932, 20828, 20942 4-Başmuhasebe Kalemi Dairesi (D.BŞM.) BOA. D.BŞM. 305 5-Evkâf-ı Hümâyun Müfettişlik Defterleri (EHMD.) Mahmud Paşa Mukataa Defteri 42 6-Ankara Şer'iye Sicilleri (AŞS.) 1/687, 2/688, 3/689, 4/690,4/691, 5/692, 6/693, 7/694, 8/695, 9/696, 10/697, 32/720, 34/722, 40/728, 41/729, 42/730, 43/731, 44/732,45/733,46/734, 48/736, 51/739, 56/744, 57/745, 58/746, 59/747, 60/748,, 63/751, 64/752, 65/753, 66/754, 70/758, 80/768,85/773,86/774,147/833 Kınalızâde Hasan Çelebi (1989), Tezkiretü'ş Şuarâ II, (hazırlayan İbrahim Kutluk), Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara. Taşköprülüzâde Ahmed (1989), Hadâik'uş- Şakâik(ŞakMk-i Numaniye ve Zeylleri I), tere. Mecdî Mehmed Efendi (neşr. Abdülkadir Özcan), Çağrı Yayınları İstanbul. Taşköprülüzâde Ahmed (1989), Hadâik'ul- Hakâik fi Tekmileti'ş Şakâik(Şakmk-i Numaniye ve Zeylleri II), Tere. Mecdî Mehmed Efendi (neşr. Abdülkadir Özcan), Çağrı Yayınları,
  2. İstanbul.
  3. Tursun Bey (1977), Târih-i Ebü 7- Feth, (yayınlayan Mertol Tulum), İstanbul Fetih Cemiyeti, Baha Matbaası, İstanbul.
  4. Cezar, Mustafa (t.y.)"Osmanlı Klasik Dönem İmar Sistemi", IX. Türk Tarih Kongresi Bildirileri, c. III, ss. 1391- 1414. Cezar, Mustafa (1985), "Geçen Yüzyıllardaki Türk Şehri", İslam Mimari Mirasını Koruma Konferansı, İstanbul, (22/26 Nisan 1985) s. 179-183.
  5. Cezar, Mustafa (1985), Tipik Yapıları ile Osmanlı Şehirciliğinde Çarşı ve Klasik Dönem İmar Sistemleri, Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları,
  6. MEB. Basımevi, İstanbul.
  7. Ergenç, Özer (1977), "Osmanlı Şehrinde Esnaf Örgütlerinin Fizikî Yapıya Etkileri", I. Uluslararası Türkiye 'nin Sosyo- ekonomik Tarihi Kongresi, Ankara.
  8. Ergenç, Özer (1980), "XVII. yüzyıl Başlarında Ankara'nın Yerleşim Durumu Üzerine Bazı Bilgiler", Osmanlı Araştırmaları I, Ankara, s. 85- 108. Ergenç, Özer,(t.y.) "Osmanlı Şehirlerindeki Yönetim Kurumlarının Niteliği Üzerine Bazı Düşünceler", VIII. Türk Tarih Kongresi Bildirileri c. II, 1265- 1274, Ankara.
  9. Ergenç, Özer (1981), "16. yüzyıl Ankara'sı Ekonomik Sosyal