Dergiler / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 28 - Sayı: 2

Nasların Anlaşılmasında Lafzî ve Gâî Yorum İkileminde İmam Şâtıbî

Imam Shāṭibī in the Dilemma of Literal and Teleological Interpretation in Understanding Divine Texts

Sayfa
311–335
Yayın Tarihi
2019-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Neticede müellifimizin lafzî yorum ile gâî yorum arasında orta yolcu bir tutumu benimsediği ve önerdiği, adı geçen eserinin çeşitli bölümlerindeki görüşlerinden hareketle ortaya konmaya gayret edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Modern dönemde genelde İslam düşüncesi, özelde ise İslam hukuk düşüncesinin donuklaşma sürecine girdiği şeklinde yaygın bir kanaat bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu vakıa büyük ölçüde İslam dininin temel naslarının teleolojik olmaktan ziyade literal bir yoruma tabi tutulmasıyla ilişkilendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Neticede müellifimizin lafzî yorum ile gâî yorum arasında orta yolcu bir tutumu benimsediği ve önerdiği, adı geçen eserinin çeşitli bölümlerindeki görüşlerinden hareketle ortaya konmaya gayret edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Hukuku · Fıkıh Usulü · Şâtıbî

Özet

Modern dönemde genelde İslam düşüncesi, özelde ise İslam hukuk düşüncesinin donuklaşma sürecine girdiği şeklinde yaygın bir kanaat bulunmaktadır. Bu vakıa büyük ölçüde İslam dininin temel naslarının teleolojik olmaktan ziyade literal bir yoruma tabi tutulmasıyla ilişkilendirilmiştir. Bu bağlamda geleneğe hâkim olan lafzî yorum yaklaşımının, gâî yoruma yaptığı vurguyla en fazla ön plana çıkarılan alternatifinin İmam Şâtıbî olduğu bir gerçektir. Bu makalede, Şâtıbî’nin temel eseri olan el-Muvâfakât’tan hareketle fakihimizin söz konusu iki yorum türü çerçevesindeki duruşu ortaya konmaya çalışılmıştır. Neticede müellifimizin lafzî yorum ile gâî yorum arasında orta yolcu bir tutumu benimsediği ve önerdiği, adı geçen eserinin çeşitli bölümlerindeki görüşlerinden hareketle ortaya konmaya gayret edilmiştir.

Abstract

In the modern era, there is a widespread belief that Islamic thought in general and Islamic legal thought in particular enter into a dull process. This phenomenon has largely been linked to the literal interpretation of the basic features of Islam rather than teleological. In this context, it is a fact that Imam Shāṭibī is the most prominent alternative of the lexical interpretation approach that prevails in the tradition with his emphasis on the teleological interpretation. In this article, the vision of Imam Shāṭibī is tried to be examined in the framework of these two types of interpretation, by studying al-Muwāfaqāt, which is the basic work of Shāṭibī. As a result, based on the opinions of the author in various parts of his work, it has been tried to put forward that he adopts and proposes a common ground between the literary comment and the teleological comment.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOZALI, A. (2019). Nasların Anlaşılmasında Lafzî ve Gâî Yorum İkileminde İmam Şâtıbî. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 28 - Sayı: 2, 311–335. https://ajindex.com/articles/171286

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Boynukalın, Ertuğrul, “Makâsıdü’ş-Şeria”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 27, Ankara 2003.Boynukalın, Ertuğrul, İslâm Hukukunda Gaye Problemi (doktora tezi, 1998), MÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.Buhârî, Abdülaziz, Keşfu’l-Esrâr, İstanbul 1308.Câbirî, Muhammed Âbid, Arap-İslâm Kültürünün Akıl Yapısı, (çev.: Burhan Köroğlu, Hasan Hacak, Ekrem Demirli) İstanbul 2001.Câbirî, Muhammed Âbid, Çağdaş Arap İslam Düşüncesinde Yeniden Yapılanma, (çev. Ali İhsan Pala-Mehmet Şirin Çıkar), İstanbul 2011.Cüveynî, İmâmu’l-Harameyn, el-Varakât (İbnu’l-Firkâh, Tâcuddîn Abdurrahmân, Şerhu’l-Varakât içinde), Kuveyt 1997.Çağıl, Orhan Münir, “Hukukun Mahiyeti ve Fonksiyonu. Hukuk: Nizam, Emniyet, Beşeri Hayat ve Adalet”, Makasıd ve İctihad (ed. Ahmet Yaman), İstanbul 2010.Çağıl, Orhan Münir, Hukuka ve Hukuk İlmine Giriş, İstanbul 1966.Çobanoğlu, Rahmi, Hukukta Gaye Problemi, İstanbul 1964.Devâlîbî, Muhammed Maruf, el-Medhal ilâ İlmi Usûli’l-fıkh, Dımeşk 1965.Döndüren, Hamdi, Delilleriyle İslam İlmihali, İstanbul 2004.Duman, Soner, “Modern Hukukta “Kıyas–Yorum İlişkisi’nin İslam Hukuku Açısından Değerlendirilmesi”, Hikmet Yurdu, 2010, cilt: III, sayı: 5.Duran, Sait, “Anlamsal Tümevarım (İstikrâ-i Mânevî)”, Uluslararası Tarih ve Sosyal araştırmalar Dergisi, yıl: 2016, sy.: 16, s. 177-196.Ebû Ubeyde Âlü Selmân, “Şâtıbî'nin el-Muvâfakât’taki Kaynakları Üzerine” (çev. Burhan Baltacı), Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 6, sy. 1, Adana 2006, s. 181-189.Ebû Zehre, Muhammed, Usûlü’l-fıkh, Kahire bt. Yok.Ebu Zeyd, Nasır Hamid, “Universal Principles of Sharia (A New Reading)”, el-Arabi, Mayıs 1994.Ebû Zeyd, Nasr Hâmid, “İmam Şâfiî ve Ortayol İdeolojisinin Tesisi” (Sünnî Paradigmanın Oluşumunda Şâfiî’nin Rolü içinde, (çev.: Salih Özer), s. 89-148.Erdoğan, Mehmet, “Şâtıbî’nin El-Muvâfakât’ın¸ Yeniden Okuma ve Anlama el-Muvâfakât (Fî Usûli’ş-Şerî’a)”, Dinî ve Felsefî Metinler: Yirmibirinci Yüzyılda Yeniden Okuma, Anlama ve Algılama, İstanbul 2002.Fazlurrahman, “İslam’da Hukuk ve Ahlâk”, Allah’ın Elçisi ve Mesajı içinde, (çev. Adil Çiftçi), Ankara 1997.Fazlurrahman, İslâm, İslâm ve Çağdaşlık (çev.: Alparslan Açıkgenç, Mehmet Hayri Kırbaşoğlu), Ankara 2014.Haçkalı, Abdurrahman, “el-Muvâfakât’ın Fıkıh Usûlü Geleneğinde Takip Edilmemiş Olması Üzerine”, İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy. 15, 2010, s. 371-384.
  2. Haçkalı, Abdurrahman, “İlgili Literatür Çerçevesinde Makâsıd İctihadının Tarihî Seyri”, Makâsıd ve İctihad (ed. Ahmet Yaman), İstanbul 2010, s. 259-303Haçkalı, Abdurrahman,