Dergiler / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Edebî Tasvir ve Arap Edebiyatı’na Yansımaları

Sayfa
189–228
Yayın Tarihi
2020-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İşte bu makale-de öncelikle edebî tasviri oluşturan “edeb” ve “tasvir” kavramları üzerinde durulmuş, daha sonra edebî tasvirin tanımı, çeşitleri, işlevleri, Arap Edebiyatı’na yansımaları ve belagatle olan ilişkisi örneklerle detaylı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İfade biçimlerinden özel bir anlatım şekli kabul edilen edebî tasvir; duygusal bir manzarayı veya hayalî sahneyi canlandırmak olup, lafzın da bu işlemde araç olarak kullanılmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Edebî tasvirler duyguları ifade etmede, kastedilen mananın doğrudan ifade edilemediği durumlarda, gerçeklik intibaı uyandırılmak istendiğinde, okuyucuya şiirsel ve etkileyici bir his vermede ya da insanlar üzerinde ikna edici ve inandırıcı tesir oluşturmada son derece etkilidir.
💡
Sonuç & Katkı:İşte bu makale-de öncelikle edebî tasviri oluşturan “edeb” ve “tasvir” kavramları üzerinde durulmuş, daha sonra edebî tasvirin tanımı, çeşitleri, işlevleri, Arap Edebiyatı’na yansımaları ve belagatle olan ilişkisi örneklerle detaylı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Edebiyatı · Belagat · Edeb

Özet

İfade biçimlerinden özel bir anlatım şekli kabul edilen edebî tasvir; duygusal bir manzarayı veya hayalî sahneyi canlandırmak olup, lafzın da bu işlemde araç olarak kullanılmasıdır. Edebî tasvirler duyguları ifade etmede, kastedilen mananın doğrudan ifade edilemediği durumlarda, gerçeklik intibaı uyandırılmak istendiğinde, okuyucuya şiirsel ve etkileyici bir his vermede ya da insanlar üzerinde ikna edici ve inandırıcı tesir oluşturmada son derece etkilidir. Önceleri edebî metinlerde geçen tasvirler için, tavsif sözcüğü kullanılmıştır. Tavsiflerde her zaman bir tasvir ve resimleştirme söz konusu olmuş ancak, ıstılah olarak “tasvir” kelimesi kullanılmamıştır. Arap edebiyatında tasvir kelimesine dikkat çeken ilk kişinin Câhız olduğu kabul edilir. Çünkü O, “Şiir sanattır, bir ürün örneğidir ve tasvir biçimidir” der. Câhız’dan sonra gelen Kudâme b. Ca‘fer de Yunan felsefesinin etkisiyle “sûret” kelimesini şekil açısından ele alır ve şiirdeki edebî tasviri, hissedilebilen maddelerdeki şekle kıyas eder. Abdulkâhir el-Curcânî’ye göre de “tasvir” temsil ve kıyastır; görülemeyen şeylerin, soyut anlamların, gözle görülebilecek şekilde ortaya konmasıdır. İşte bu makale-de öncelikle edebî tasviri oluşturan “edeb” ve “tasvir” kavramları üzerinde durulmuş, daha sonra edebî tasvirin tanımı, çeşitleri, işlevleri, Arap Edebiyatı’na yansımaları ve belagatle olan ilişkisi örneklerle detaylı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAVAK, F. (2020). Edebî Tasvir ve Arap Edebiyatı’na Yansımaları. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 29 - Sayı: 1, 189–228. https://ajindex.com/articles/171023

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Avde, Abdullah. Edebu'l-kelâm ve eseruhu fî binâi'l-alâkâti'l-insâniyye fî dav'i'l-Kur’âni'l-Kerîm. Ürdün: Dâru'n-Nefâis, 2005. Cebbûr, Abdünnûr. el-Mu‘cemu'l-Edebî. 2 Cilt. Beyrût: Dâru'l-İlm li'l-Melâyîn, 1884. Abdülmecîd, Abidîn. el-Emsâl fi'n-nesri'l-Arabiyyi'l-kadîm. İskenderiyye: Dâru'l-Ma‘rifeti'l-Câmi‘iyye, 1989. Aclûnî, Ebü'l-Fidâ İsmâîl b. Muhammed. Keşfü'l-hafâ ve müzîlü'l-ilbâs ammâ iştehera mine'l-ehâdîs âlâ elsineti'n-nâs. 2 Cilt. Beyrût: Dâru İhyâi't-Türâsi'l-Arabî, h. 1351. Bedevî, Ahmed. Üsüsü'n-nakdi'l-edebî inde’l-Arab. Kâhire: Dâru Nahdati Mısır, 1979.
  2. Nuri, Akbayar vd. “Edeb”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. 2/428-436. İstanbul: Dergâh Yayınları, ts. Akçay, Yusuf. Dil Atlası. İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2005.
  3. Akdeniz, Safiye. “Betimleyici Anlatım: Tasvirî 'descriptif' Metinler”. ege-edebiyat.org. Erişim 22 Kasım 2006. http://www.ege-edebiyat.org/modules.php?name=News&file=article&sid=239
  4. Aktaş, Hasan. Modern Türk Şiirinde Edebî Sanatlar. İstanbul: Söylem Yayınları, 2002.
  5. Aktaş, Şerif. Edebiyatta Üslûp ve Problemleri. Ankara: Akçağ Yayınları, 1986.
  6. Aktaş, Şerif - Gündüz, Osman, Yazılı ve Sözlü Anlatım. Ankara: Akçağ Yay., 2001. Kudât, Ahmed Mustafa Ali. eş-Şerî‘atu'l-İslâmiyye ve'l-funûn. Beyrût: Dâru'l-Cemîl, ts. Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdullah b. Sehl. Kitâbu's-Sınâ‘ateyn el-kitâbe ve'ş-Şi‘r, thk., Mufîd Kumayha. Beyrût: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1981.
  7. Ateş, Süleyman. Görünmez Âlemin İzleri. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşr, ts. Atîk, Abdülazîz. Fi'l-edebi'l-İslâmî ve'l-Emevî. Beyrût: Dâru'n-Nahdati'l-Arabiyye, 2001.
  8. Banarlı, Nihad Sâmi. Edebî Bilgiler. Remzi Kitabevi. İstanbul: 1948.
  9. Bayraktar, İbrahim. Edebî ve İlmî Açıdan Hadis. İzmir: Işık Yay., 1993. Behbîytî, Necîb Muhammed. Târîhu'ş-şi’ri'l-Arabî hattâ âhıri'l-karni's-sâlisi'l-hicrî. y.y.: Dâru's-Sakâfe, 2001. Belî’, Abdülhakîm. en-Nesru'l-fennî ve eseru'l-Câhız fîh. Kâhire: Lecnetu'l-Beyâni'l-Arabî, 1969. Berkûkî, Abdurrahmân. Şerhu dîvânı Hassân b. Sâbit. Beyrût: Dâru'l-Kitâbi'l-Arabî, 2004.
  10. Bilgegil, M. Kaya. Edebiyat Bilgi ve Teorileri. Ankara: Sevinç Matb.,1980.
  11. Bilgin, Muhittin. Anlamdan Anlatıma Türkçemiz. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yay., 2002.
  12. Bolelli, Nusrettin. Belâgat. İstanbul: İFAV yay., 2001. Bustânî, Butrus. Cevâhiru'l-edeb. thk. Selîm İbrâhîm Sâdır. 3 Cilt. Beyrût: Mektebetu Sâdır, 1931. Câhız. el-Beyân ve't-tebyîn. 4 Cilt. thk. Abdüsselâm Muhammed Hârûn. Beyrût: Dâru'l-Cîl, ts. Câhız. Kitâbu'l-Hayavân. 8 Cilt. thk. Abdüsselâm Muhammed Hârûn. Beyrût: D