Dergiler / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Vikâyetü’r-rivâye fî mesâili’l-Hidâye Bağlamında Oluşan Fıkıh Edebiyatı

Sayfa
81–122
Yayın Tarihi
2020-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın Vikâye ve onun etrafında oluşan eserler üzerine çalışma yapacaklara yardımcı olacağı düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Zâhiru’r-rivâye, nâdiru’r-rivâye, fetâvâ- vâkıât ve mûteber metinler yani mütûn-i selâse, mütûn-i erba‘a, mütûn-i sitte gibi farklı şekillerde tasniflere tabi tutulan Hanefî mezhebinin temelini oluşturan eserler, İslam ilim edebiyatına paha biçilmez katkılar sağlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mûteber metinlerin tasnifinin her birinde yerini alan Vikâtetü’r-rivâye fî mesâili’l-Hidâye, önemine binaen farklı türlerden birçok çalışmaya konu olmuş ve böylece kendisine bağlı zengin bir fıkıh edebiyatı meydana gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın Vikâye ve onun etrafında oluşan eserler üzerine çalışma yapacaklara yardımcı olacağı düşünülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fıkıh · Fıkıh Edebiyatı · Vikâye

Özet

Zâhiru’r-rivâye, nâdiru’r-rivâye, fetâvâ- vâkıât ve mûteber metinler yani mütûn-i selâse, mütûn-i erba‘a, mütûn-i sitte gibi farklı şekillerde tasniflere tabi tutulan Hanefî mezhebinin temelini oluşturan eserler, İslam ilim edebiyatına paha biçilmez katkılar sağlamıştır. Mûteber metinlerin tasnifinin her birinde yerini alan Vikâtetü’r-rivâye fî mesâili’l-Hidâye, önemine binaen farklı türlerden birçok çalışmaya konu olmuş ve böylece kendisine bağlı zengin bir fıkıh edebiyatı meydana gelmiştir. Dahası yazıldığı dönemden itibaren Hanefi müntesiplerin yaygın olduğu coğrafyada medreselerde ders kitabı olma ve dönemin kadılarının devamlı yanlarında bulundurup müracaat ettikleri el kitabı olma özelliğini taşımıştır. Günümüze kadar ulaşan Vikâye ve üzerine yapılan çalışmaların çoğu yazma halindedir. Bu eserlerin neredeyse tamamı Türkiye yazma eserler kütüphanelerinde müteaddit nüshalarıyla beraber kayıtlı bulunmaktadır. Bu çalışmada müellif hakkında kısa bilgi verildikten sonra, Türkiye’deki Vikâye nüshaları, üzerine yapılan şerh, ta’lik, muhtasar, risale, reddiye ve tercüme türü eserler, bazı yönleriyle tanıtılmaya çalışılacaktır. Bu çalışmanın Vikâye ve onun etrafında oluşan eserler üzerine çalışma yapacaklara yardımcı olacağı düşünülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ORAZOV, O. (2020). Vikâyetü’r-rivâye fî mesâili’l-Hidâye Bağlamında Oluşan Fıkıh Edebiyatı. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 29 - Sayı: 1, 81–122. https://ajindex.com/articles/171012

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Afyoncu, Erhan. “Şemsi Ahmed Paşa”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 38/527-529. İstanbul: TDV Yayınları, 2010. Ali el-Kârî, Nureddin Ebü’l-Hasen b. Sultan. Fethu bâbi’l-inâye fî Şerhi’n-Nükâye. nşr. Muhammed Nezâr Temim - Heysem Nezâr Temim. 3 cilt. Beyrut: Dârü’l-Erkâm, 1997.
  2. Atan, Ömer Faruk. Burhânü’ş-Şerî’a’nın Vikâyetü’r-Rivâye fî Mesâili’l-Hidâye Adlı Eseri-nin Tahkik ve Tahlili. Bursa: Uludağ Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dok-tora Tezi, 2015.
  4. Atan, Ömer Faruk, “Hanefî Literatüründe Muhtasarlar ve Metinler”, İhya Uluslar Arası İslam Araştırmaları Dergisi 2/2 (2016), 81-65.
  5. Atsız, Nihal. “Kemalpaşa-Oğlu’nun Eserleri” Şarkıyat Mecmuası VI. 71-112. İstanbul Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1966. Bağdâdî, İsmail Paşa. Hediyyetü’l-ârifîn esmâü’l-müellifîn âsâru’l-musannifin. 2 cilt. 3. Baskı. İstanbul, y.y., 1995.
  6. Baktır, Mustafa. “İbn Melek”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/175-176. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  7. Baş, Erdoğan. “Şeyhzâde”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 39/97-98. İstan-bul: TDV Yayınları, 2010.
  8. Bedir, Murteza. “Vikâyetü’r-Rivâye”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 43/106-108. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  9. Bedir, Murteza. Buhara Hukuk Okulu, Vakıf Hukuku Bağlamında X-XIII. Yüzyıl Orta Asya Hanefî Hukuku Üzerine Bir İnceleme. 2. Baskı. İstanbul: İSAM Yayınları, 2014.
  10. Brockellman, Carl. Târîhu’l-edebi’l-arabî. çev. Abdülhalîm en-Neccâr - Seyyid Yakub Bekr - Ramazan Abdüttevvâb. 4 cilt. Kahire: Dârü’l-Ma‘rife, 1983.
  11. Brockelmann, Carl. Supplementband. 3 cilt. Leiden: E. J. Brill, 1937-1942. Burhânüşşerîa, Mahmud b. Ahmed. Vikâyetü’r-rivâye fî mesâili’l-Hidâye. İstanbul: Süleymaniye Kütüphanesi. Ayasofya, 1505. Cici, Recep. “Osmanlı Hukuk Düşüncesini Etkileyen Başlıca Kaynaklar”. Uludağ Üni-versitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/8 (1999), 225-227.
  12. Cici, Recep. Kuruluştan Fatih Devrinin Sonuna Kadar Osmanlılarda Fıkıh Çalışmaları. İstanbul:
  13. Marmara Üniversitesi,
  14. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1994.
  15. Cici, Recep. “Osmanlı Klasik Dönemi Fıkıh Kitapları”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 3/5 (2005), 215-248.
  16. Çelebi, İlyas. “Kemalpaşazâde”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 25/245-247. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
  17. Dalkıran, Sayın. İbn-i Kemal ve Düşünce Tarihimiz. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı, 1997.
  18. Demir, Halis. “İbn Kemal Üzerine Yapılan İlmi Çalışmalar”. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/1 (2019), 151-178. Devletoğlu Yusuf, el-Balık