Dergiler / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 15 - Sayı: 30

TÜRK DÜŞÜNCE HAYATINDA MEDİHA ESENEL (BERKES) VE 1948 DTCF TASFİYELERİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

An Analysis On The Relation Between Mediha Esenel (Berkes) And 1948 FLHG Liquidations in The Turkish Intellectual Life

Sayfa
251–293
Yayın Tarihi
2015-06-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu nedenle, çalışmada, Mediha Esenel (Berkes)’in akademik yaşamıyla ilgili arşiv belgelerinden de yararlanarak, onun 1948 tasfiyelerine giden yolda yaşadıklarını, dönemin sosyo-politik tarihsel gelişmeleri üzerinden okumak ve akademik-entelektüel kimliğine ışık tutmak temel hedefler olarak belirlenmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Niyazi Berkes’in ilk eşi, bir Cumhuriyet entelektüeli ve 1940’lı yıllarda Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde (DTCF) akademisyen olarak görev yapmış olan Mediha Esenel (Berkes)’in akademik ve entelektüel yaşamını, 1948 DTCF Tasfiyeleri ile olan ilişkisi bağlamında analiz etmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Esasen Mediha Esenel (Berkes), 1940’lı yılların ikinci yarısında DTCF’de yaşanan, Niyazi Berkes, Behice Boran, Pertev Naili Boratav ve Azra Erhat gibi öğretim üyelerinin DTCF’deki kürsülerinden uzaklaştırılarak öğretim görevlerinin sonlanmasına neden olan akademik tasfiyeler öncesinde, çeşitli gerekçelerle fakültesini bırakmaya zorlanmış ilk akademisyendir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu nedenle, çalışmada, Mediha Esenel (Berkes)’in akademik yaşamıyla ilgili arşiv belgelerinden de yararlanarak, onun 1948 tasfiyelerine giden yolda yaşadıklarını, dönemin sosyo-politik tarihsel gelişmeleri üzerinden okumak ve akademik-entelektüel kimliğine ışık tutmak temel hedefler olarak belirlenmiştir
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mediha Esenel (Berkes) · Niyazi Berkes · 1940’lı Yıllar

Özet

Bu çalışmanın amacı, Niyazi Berkes’in ilk eşi, bir Cumhuriyet entelektüeli ve 1940’lı yıllarda Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde (DTCF) akademisyen olarak görev yapmış olan Mediha Esenel (Berkes)’in akademik ve entelektüel yaşamını, 1948 DTCF Tasfiyeleri ile olan ilişkisi bağlamında analiz etmektir. Esasen Mediha Esenel (Berkes), 1940’lı yılların ikinci yarısında DTCF’de yaşanan, Niyazi Berkes, Behice Boran, Pertev Naili Boratav ve Azra Erhat gibi öğretim üyelerinin DTCF’deki kürsülerinden uzaklaştırılarak öğretim görevlerinin sonlanmasına neden olan akademik tasfiyeler öncesinde, çeşitli gerekçelerle fakültesini bırakmaya zorlanmış ilk akademisyendir. Nitekim bu bırakışın, 1948 DTCF Tasfiyeleri ile doğrudan ilişkili olsa da, gerek tasfiye olayları genelinde, gerekse Mediha Esenel (Berkes) özelinde genelde gözden kaçırılan bir nokta olduğunu söylemek mümkündür. Bu nedenle, çalışmada, Mediha Esenel (Berkes)’in akademik yaşamıyla ilgili arşiv belgelerinden de yararlanarak, onun 1948 tasfiyelerine giden yolda yaşadıklarını, dönemin sosyo-politik tarihsel gelişmeleri üzerinden okumak ve akademik-entelektüel kimliğine ışık tutmak temel hedefler olarak belirlenmiştir

Abstract

The aim of this paper is to examine the academic and intellectual life of Mediha Esenel (Berkes) who was Niyazi Berkes’ first spouse, an intellectual of the Republic and worked as an academician in the Faculty of Language, History and Geography (FLHG) in the 1940s, in line with its relations regarding the 1948 academic liqidations in the FLHG. Mediha Esenel (Berkes) is essentially the first academician who exposed to the academic liquidation before 1948 FLHG liquidations, that caused the finalizations of the academic lifes of Niyazi Berkes, Behice Boran, Pertev Naili Boratav and Azra Erhat in the FLHG in the second part of 1940s, took place. However this issue was mostly overlooked while it was directly related with the 1948 FLHG liqidations. Thus, by making use of archives documents related with the academic life of Mediha Esenel (Berkes), examining the events she exercised on the road to the 1948 liquidations in line with the socio-political historical developments of those years and highlighting her academicintellectual identity are determined as the main goals of this work

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AK, G. (2015). TÜRK DÜŞÜNCE HAYATINDA MEDİHA ESENEL (BERKES) VE 1948 DTCF TASFİYELERİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 15 - Sayı: 30, 251–293. https://ajindex.com/articles/17076

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

↗Yeni Sekme

Kaynakça (1)

  1. I. Arşiv Kaynakları A.Ü. DTCF Personel Arşivi, Mediha Berkes Kişisel Dosyası (Dosya No: 144). II. Süreli Yayınlar 24 Saat, Akşam, Argos, A.Ü. DTCF Dergisi, A.Ü. SBF Dergisi, Aylık Siyasi İlimler (Mülkiye), Cumhuriyet, Cumhuriyet Dergi, Ekonomi ve Politikada Görüş, Folklor/Edebiyat Dergisi, İzmir Kültür Gazetesi, Kültür ve İletişim, Milliyet Pazar Eki, Tan, Tanin, Taraf, Tarih ve Toplum, TBMM Tutanak Dergisi, Toplumsal Tarih, Toplum ve Bilim, Vatan, Yön, Yurt ve Dünya, III. Kitaplar AKÇAM, Alper, Anadolu Rönesansı Esas Duruşta!..., Arkadaş Yayınevi, Ankara, 2009. AKŞİN, Sina, Kısa Türkiye Tarihi, 12.bsk, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011. ATACAN, Fulya, ERCAN, Fuat, KURTULUŞ, Hatice ve TÜRKAY, Mehmet (Haz.), “Hayatımda Hiç Arkaya Bakmadım” - Mübeccel B. Kıray’la Söyleşi, 2. bsk., Bağlam Yayınları, İstanbul, 2002. ATILGAN, Gökhan, Behice Boran-Öğretim Üyesi, Siyasetçi, Kuramcı, 2.bsk., Yordam Kitap, İstanbul, 2009. BALTACIOĞLU, Tuna, Yeni Adam Günleri-Yaşantı, YKY, İstanbul, 1998. BARUTÇU, Zübeyir, Tek Parti Döneminde Muhalif Bir Dergi: “Yurt ve Dünya”, Yayınlanmış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2012. BERKES, Niyazi, Bazı Ankara Köyleri Üzerinde Bir Araştırma-Birinci Kitap, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Enstitüsü Neşriyatı, Ankara, 1942. BERKES, Niyazi, İkiyüz Yıldır Neden Bocalıyoruz?, 2.bsk., İstanbul Matbaası, İstanbul, 1965. BERKES, Niyazi, Unutulan Yıllar, Ruşen Sezer (Yay.Haz.), İletişim Yayınları, İstanbul, 1997. COPPER-COLE, Fay, Medeniyete Giden Uzun Yol, Çev. Mediha Berkes, Yurt ve Dünya Kültür Yayınları, Ankara, 1943. ÇAYKARA, Emine (Söyleşi), Tarihçilerin Kutbu “Halil İnalcık Kitabı”, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2005. ÇETİK, Mete, Üniversitede Cadı Avı: 1948 DTCF Tasfiyesi ve P.N. Boratav’ın Müdafaası, Dipnot Yayınları, Ankara, 2008. DARENDELİOĞLU, İlhan, Türkiye’de Komünist Hareketleri, 5.bsk., Toker Yayınları, İstanbul, 1979. DİNÇŞAHİN, Şakir, A Study on Turkish Modernization and Kemalism: The Life, Times and Thoughts of Niyazi Berkes (Türkiye’de Çağdaşlaşma ve Kemalizm Üzerine Bir Çalışma: Niyazi Berkes’in Hayatı, Dönemi ve Düşünceleri), Yayınlanmış doktora tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2010. ERHAT, Azra, Gülleylâ’ya Anılar (En Hakiki Mürşit), Can Yayınları, İstanbul, 2002. ESENEL [BERKES], Mediha, Geç Kalmış Kitap (1940’lı Yıllarda Anadolu Köylerinde Araştırmalar ve Yaşadığım Çevreden İzlenimler), Sistem Yayıncılık, İstan