Dergiler / ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi / 2026 / Sayı: 29

Sağlık Yönetimi Bağlamında Hastane Risklerinin Analizi: Matris Ve Fine-Kinney Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Hospital Risk Analysis In The Context Of Healthcare Management: A Comparison Of Matrix And Fine-Kinney Methods

Mehmet Naci Efe(BEYKENT ÜNİVERSİTESİ)
Ahmet Cihan(GEDİK ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
211–227
Yayın Tarihi
2026-11-13
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma kapsamında enfeksiyon, şiddet, ergonomi, kimyasal maruziyet ve fiziksel ortam kaynaklı riskler başta olmak üzere çok sayıda tehlike unsuru tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, hastane ortamında çalışanların maruz kaldığı iş sağlığı ve güvenliği risklerini belirlemek ve bu risklerin değerlendirilmesinde kullanılan Matris ve Fine-Kinney yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak analiz edilmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, Diyarbakır ilinde faaliyet gösteren bir hastanede gerçekleştirilmiş olup, farklı klinik birimlerde yerinde gözlem ve kontrol listeleri aracılığıyla veri toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma kapsamında enfeksiyon, şiddet, ergonomi, kimyasal maruziyet ve fiziksel ortam kaynaklı riskler başta olmak üzere çok sayıda tehlike unsuru tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İş sağlığı ve güvenliği · hastane · risk değerlendirme

Özet

Bu çalışmanın amacı, hastane ortamında çalışanların maruz kaldığı iş sağlığı ve güvenliği risklerini belirlemek ve bu risklerin değerlendirilmesinde kullanılan Matris ve Fine-Kinney yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak analiz edilmesidir. Araştırma, Diyarbakır ilinde faaliyet gösteren bir hastanede gerçekleştirilmiş olup, farklı klinik birimlerde yerinde gözlem ve kontrol listeleri aracılığıyla veri toplanmıştır. Çalışma kapsamında enfeksiyon, şiddet, ergonomi, kimyasal maruziyet ve fiziksel ortam kaynaklı riskler başta olmak üzere çok sayıda tehlike unsuru tespit edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda her iki yöntem kullanılarak risk değerlendirmeleri yapılmış ve düzenleyici-önleyici faaliyetler sonrasında oluşan risk seviyeleri karşılaştırılmıştır. Bulgular, Fine-Kinney yönteminin riskleri daha detaylı ve hassas şekilde değerlendirdiğini, Matris yönteminin ise daha genel bir sınıflandırma sunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle kesici-delici alet yaralanmaları, sözel şiddet ve havalandırma yetersizliği en yüksek risk oluşturan faktörler arasında belirlenmiştir. Sonuç olarak, hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliğinin artırılması için sistematik risk değerlendirme yöntemlerinin kullanılması büyük önem taşımaktadır. Çalışma, farklı risk değerlendirme yaklaşımlarının karşılaştırılması yoluyla sağlık sektöründe risk yönetimi süreçlerine katkı sunmakta ve uygulayıcılara yol gösterici öneriler geliştirmektedir.

Abstract

The aim of this study is to identify occupational health and safety risks faced by hospital employees and to comparatively analyze the Matrix and Fine-Kinney methods used in risk assessment. The study was conducted in a hospital located in Diyarbakır, and data were collected through on-site observations and structured checklists across different clinical units. Within the scope of the study, various hazards were identified, including infection risks, workplace violence, ergonomic issues, chemical exposure, and physical environmental factors. Based on the collected data, risk assessments were performed using both methods, and post-control residual risks were compared. The findings indicate that the Fine-Kinney method provides a more detailed and sensitive evaluation of risks, whereas the Matrix method offers a more general classification. Sharp object injuries, verbal violence, and inadequate ventilation were identified as the most critical risk factors. In conclusion, the use of systematic risk assessment methods is crucial for improving occupational health and safety practices in hospitals. This study contributes to the literature by comparing different risk assessment approaches and provides practical implications for effective risk management in healthcare settings

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Efe, M. N., Cihan, A. (2026). Sağlık Yönetimi Bağlamında Hastane Risklerinin Analizi: Matris Ve Fine-Kinney Yöntemlerinin Karşılaştırılması. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, Sayı: 29, 211–227. https://doi.org/10.58724/assam.1954374

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Alabdullah, H., & Karwowski, W. (2024). Patient safety culture in hospital settings across continents: A systematic review. Applied Sciences, 14(18), 8496. https://doi.org/10.3390/app14188496
  2. Aven, T. (2016). Risk assessment and risk management: Review of recent advances. Reliability Engineering & System Safety, 145, 1–10.
  3. Aven, T., & Ylönen, M. (2021). Risk assessment and risk management: Review and future directions. Reliability Engineering & System Safety, 217, 108050.
  4. Braithwaite, J., Herkes, J., Ludlow, K., Testa, L., & Lamprell, G. (2020). Association between organisational and workplace cultures, and patient outcomes: A systematic review. BMJ Open, 10(3), e034158.
  5. Carayon, P., Wood, K. E., & Wood, A. (2014). A human factors systems approach to healthcare quality and patient safety. Applied Ergonomics, 45(1), 14–25.
  6. Carvalho, R. E. F. L., Bates, D. W., Syrowatka, A., et al. (2023). Factors determining safety culture in hospitals: A scoping review. BMJ Open Quality, 12(4), e002310. https://doi.org/10.1136/bmjoq-2023-002310
  7. Clarke, S. (2010). An integrative model of safety climate: Linking psychological climate and work attitudes to individual safety outcomes. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83(3), 553–578.
  8. Demiral, Y., Ergor, A., & Unal, B. (2006). Work-related psychosocial risk factors among healthcare workers. Safety Science, 44(6), 547–562.
  9. Evanoff, B., Kim, L., Mutha, S., Jeffe, D., Haase, C., Andereck, N., & Fraser, V. (2003). Compliance with universal precautions among healthcare workers. American Journal of Infection Control, 31(5), 275–281.
  10. Fine, W. T. (1971). Mathematical evaluations for controlling hazards. Journal of Safety Research, 3(4), 157–166.
  11. Finn, M., Walsh, A., Rafter, N., et al. (2024). Effect of interventions to improve safety culture on healthcare workers in hospital settings: A systematic review of the international literature. BMJ Open Quality, 13(2), e002506. https://doi.org/10.1136/bmjoq-2023-002506
  12. Gao, G., Ng, S. S. M., Man, S. S., & So, B. C. L. (2025). Ergonomic risk assessment methods for work-related musculoskeletal disorders among healthcare workers: A systematic review. Journal of Safety Research. Hopkin, P. (2018). Fundamentals of risk management (5th ed.). Kogan Page.
  13. International Labour Organization. (2019). Safety and health at the heart of the future of work. International Labour Organization.
  14. Kinney, G. F., & Wiruth, A. D. (1976). Practical risk analysis for safety management. Naval Weapons Center Technical Report.
  15. McDiarmid, M. A. (2006). Chemical hazards in healthcare. Occupational Medicine, 56(5), 323–330.
  16. Nguyen, L. H., Drew, D. A., Graham, M. S., Joshi, A. D., Guo, C. G., Ma, W., & Chan, A. T. (2020). Risk of COVID-19 among frontline healthcare workers. The Lancet Public Health, 5(9), e475–e483.
  17. Oakman, J., Kinsman, N., Stuckey, R., Graham, M., & Weale, V. (2020). Work-related musculoskeletal disorders in healthcare workers: Prevention strategies. Applied Ergonomics, 82, 102947.
  18. Prüss-Üstün, A., Rapiti, E., & Hutin, Y. (2005). Estimation of the global burden of disease attributable to contaminated sharps injuries among healthcare workers. American Journal of Industrial Medicine, 48(6), 482–490.
  19. Reason, J. (2000). Human error: Models and management. BMJ, 320(7237), 768–770.
  20. Sabetian, G., Moghadami, M., Haghighi, L. H., Shahriarirad, R., Fallahi, M. J., Asmarian, N., & Moeini, Y. S. (2021). COVID-19 infection among healthcare workers. International Journal of Infectious Diseases, 104, 452–458.
  21. Tixier, J., Dusserre, G., Salvi, O., & Gaston, D. (2002). Review of 62 risk analysis methodologies of industrial plants. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 15(4), 291–303.
  22. Vincent, C. (2010). Patient safety (2nd ed.). Wiley-Blackwell.
  23. Wilburn, S., & Eijkemans, G. (2004). Preventing needlestick injuries among healthcare workers. International Journal of Occupational and Environmental Health, 10(4), 451–456.