Dergiler / Kocaeli Journal of Science and Engineering / 2026 / Cilt: 2026 Sayı: 17

1470 MPa Martenzitik Çeliklerin Soğuk Şekillendirilmesinde Geri Yaylanma Davranışının Geometrik Parametreler ve Pres Kuvveti Açısından İncelenmesi

Experimental and Numerical Investigation of Springback Behavior in Cold Forming of 1470 MPa Martensitic Steel: Effects of Geometric Parameters and Press Force

Sayfa
243–253
Yayın Tarihi
2026-11-11
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Benzer şekilde, pah açısının 145°'ye düşürülmesi maksimum sapmayı yaklaşık %9,9 oranında azaltırken, 155°'ye çıkarılması yaklaşık %10,4'lük bir artışa neden olmuştur. 740 tonluk pres yükünde, sayısal tahminler ile deneysel ölçümler arasında daha iyi bir uyum gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geri esneme (springback), otomotiv uygulamalarında kullanılan ultra yüksek dayanımlı martenzitik çeliklerin soğuk şekillendirilmesinde boyutsal doğruluğu etkileyen temel üretim zorluklarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, 1470 MPa dayanımındaki martenzitik çeliğin geri esneme davranışı, sayısal ve deneysel yöntemlerin bir arada kullanıldığı bir yaklaşımla incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Benzer şekilde, pah açısının 145°'ye düşürülmesi maksimum sapmayı yaklaşık %9,9 oranında azaltırken, 155°'ye çıkarılması yaklaşık %10,4'lük bir artışa neden olmuştur. 740 tonluk pres yükünde, sayısal tahminler ile deneysel ölçümler arasında daha iyi bir uyum gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ultra yüksek mukavemetli çelik · geri yaylanma · soğuk şekillendirme

Özet

Geri esneme (springback), otomotiv uygulamalarında kullanılan ultra yüksek dayanımlı martenzitik çeliklerin soğuk şekillendirilmesinde boyutsal doğruluğu etkileyen temel üretim zorluklarından biridir. Bu çalışmada, 1470 MPa dayanımındaki martenzitik çeliğin geri esneme davranışı, sayısal ve deneysel yöntemlerin bir arada kullanıldığı bir yaklaşımla incelenmiştir. Süreç ve kalıp tasarımlarının geliştirilmesinin ardından, AutoForm yazılımı kullanılarak şekillendirme ve geri esneme simülasyonları gerçekleştirilmiştir. Simülasyon sonuçlarına dayanılarak prototip kalıplar üretilmiş ve 540 ton ile 740 tonluk pres yükleri altında deneysel parçalar basılmıştır. Şekillendirilen parçalar, ATOS optik tarama sistemi kullanılarak dijital ortama aktarılmış; elde edilen üç boyutlu geometriler GOM Inspect yazılımında değerlendirilerek sayısal tahminlerle karşılaştırılmıştır. Ayrıca, bükme yarıçapı ve pah açısının geri esneme davranışı üzerindeki etkisi, parametrik çalışmalar yoluyla sistematik olarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, bükme yarıçapının 5 mm'den 3 mm'ye düşürülmesinin maksimum geometrik sapmayı yaklaşık %16,2 oranında azalttığını, yarıçapın 7 mm'ye çıkarılmasının ise yaklaşık %22,2'lik bir artışa yol açtığını göstermiştir. Benzer şekilde, pah açısının 145°'ye düşürülmesi maksimum sapmayı yaklaşık %9,9 oranında azaltırken, 155°'ye çıkarılması yaklaşık %10,4'lük bir artışa neden olmuştur. 740 tonluk pres yükünde, sayısal tahminler ile deneysel ölçümler arasında daha iyi bir uyum gözlemlenmiştir. Bulgular, geometrik tasarım parametrelerinin geri esneme davranışının kontrol edilmesinde kritik bir rol oynadığını; simülasyon destekli geometrik optimizasyonun ise ultra yüksek dayanımlı çeliklerin soğuk şekillendirilmesinde boyutsal doğruluğu artırmak ve kalıp geliştirme sürecindeki iş yükünü azaltmak için etkin bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract

Springback is one of the major manufacturing challenges affecting dimensional accuracy in the cold forming of ultra-high-strength martensitic steels used in automotive applications. In this study, the springback behavior of 1470 MPa martensitic steel was investigated through a combined numerical and experimental approach. Forming and springback simulations were carried out using AutoForm software following the development of process and tooling designs. Based on the simulation results, prototype dies were manufactured and experimental parts were produced under press loads of 540 T and 740 T. The formed components were digitized using an ATOS optical scanning system, and the acquired three-dimensional geometries were evaluated in GOM Inspect software and compared with the numerical predictions. In addition, the influence of bending radius and chamfer angle on springback behavior was systematically analyzed through parametric studies. The results showed that reducing the bending radius from 5 mm to 3 mm decreased the maximum geometric deviation by approximately 16.2%, whereas increasing the radius to 7 mm resulted in an increase of about 22.2%. Similarly, decreasing the chamfer angle to 145° reduced the maximum deviation by approximately 9.9%, while increasing it to 155° led to an increase of about 10.4%. Better agreement between numerical predictions and experimental measurements was observed at a press load of 740 T. The findings demonstrate that geometric design parameters play a critical role in controlling springback behavior and that simulation-assisted geometric optimization can be effectively utilized to improve dimensional accuracy and reduce die development effort in the cold forming of ultra-high-strength steels.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akbal, F., Köse, K., Yetim, K., Yamanoğlu, R. (2026). 1470 MPa Martenzitik Çeliklerin Soğuk Şekillendirilmesinde Geri Yaylanma Davranışının Geometrik Parametreler ve Pres Kuvveti Açısından İncelenmesi. Kocaeli Journal of Science and Engineering, Cilt: 2026 Sayı: 17, 243–253. https://doi.org/10.34088/kojose.1988785

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Giray D, Sönmez MŞ, Yamanoglu R, Yavuz HI, Muratal O. Characterization of corrosion products formed in high-strength dual-phase steels under an accelerated corrosion test. Engineering Science and Technology, an International Journal. 2024;57:101796. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jestch.2024.101796
  2. Kuziak R, Kawalla R, Waengler S. Advanced high strength steels for automotive industry. Archives of Civil and Mechanical Engineering. 2008;8(2):103-117. Available from: https://doi.org/10.1016/S1644-9665(12)60197-6
  3. Chen H, Zhao L, Lu S, Lin Z, Wen T, Chen Z. Progress and perspective of ultra-high-strength martensitic steels for automobile. Metals. 2022;12(12):2184. Available from: https://doi.org/10.3390/met12122184
  4. Mori K, Akita K, Abe Y. Springback behaviour in bending of ultra-high-strength steel sheets using CNC servo press. International Journal of Machine Tools and Manufacture. 2007;47(2):321-325. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijmachtools.2006.03.013
  5. Wagoner RH, Lim H, Lee MG. Advanced issues in springback. International Journal of Plasticity. 2013;45:3-20. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijplas.2012.08.006
  6. Yoshida F, Uemori T. A model of large-strain cyclic plasticity and its application to springback simulation. International Journal of Mechanical Sciences. 2003;45(10):1687-1702. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijmecsci.2003.10.013
  7. Zang S, Lee MG, Kim JH. Evaluating the significance of hardening behavior and unloading modulus under strain reversal in sheet springback prediction. International Journal of Mechanical Sciences. 2013;77:194-204. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijmecsci.2013.09.033
  8. Xue X, Liao J, Vincze G, Pereira AB, Barlat F. Experimental assessment of nonlinear elastic behaviour of dual-phase steels and application to springback prediction. International Journal of Mechanical Sciences. 2016;117:1-15. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijmecsci.2016.08.003
  9. Chen P, Koç M. Simulation of springback variation in forming of advanced high strength steels. Journal of Materials Processing Technology. 2007;190(1-3):189-198. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jmatprotec.2007.02.046
  10. Nasrollahi V, Arezoo B. Prediction of springback in sheet metal components with holes on the bending area, using experiments, finite element and neural networks. Materials & Design. 2012;36:331-336. Available from: https://doi.org/10.1016/j.matdes.2011.11.039
  11. Lajarin SF, Marcondes PVP. Influence of process and tool parameters on springback of high-strength steels. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part B: Journal of Engineering Manufacture. 2015;229(2):295-305. Available from: https://doi.org/10.1177/0954405414527954
  12. Zajkani A, Hajbarati H. Investigation of the variable elastic unloading modulus coupled with nonlinear kinematic hardening in springback measuring of advanced high-strength steel in U-shaped process. Journal of Manufacturing Processes. 2017;25:391-401. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jmapro.2016.12.022
  13. Şen N, Civek T, Yalçın İ. Investigation of the effects of lubrication type, blankholder force and force holding time on the spring-back behaviour for hat-shaped MART steels. Ironmaking & Steelmaking. 2023;50(9):1311-1320. Available from: https://doi.org/10.1080/03019233.2023.2199615
  14. Lee JY, Barlat F, Lee MG. Constitutive and friction modeling for accurate springback analysis of advanced high strength steel sheets. International Journal of Plasticity. 2015;71:113-135. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijplas.2015.04.005
  15. Lee SY, Yoon SY, Kim JH, Barlat F, Oh KS. Evaluation of loading-path-dependent constitutive models for springback prediction in martensitic steel forming. International Journal of Mechanical Sciences. 2023;251:108317. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijmecsci.2023.108317
  16. Chongthairungruang B, Uthaisangsuk V, Suranuntchai S, Jirathearanat S. Springback prediction in sheet metal forming of high strength steels. Materials & Design. 2013;50:253-266. Available from: https://doi.org/10.1016/j.matdes.2013.02.060
  17. Mulidrán P, Spišák E, Tomáš M, Majerníková J, Bidulská J, Bidulský R. Impact of blank holding force and friction on springback and its prediction of a hat-shaped part made of dual-phase steel. Materials. 2023;16(2):811. Available from: https://doi.org/10.3390/ma16020811
  18. Karabulut N, Şen N, Civek T. Evaluation of springback and post-formed mechanical properties of DP800 steel in warm-hat-shaped bending process. Duzce University Journal of Science and Technology. 2026;14(1):38-48. Available from: https://doi.org/10.29130/dubited.1718475
  19. Jeong K, Kim KH, Lee SY, Bong HJ, Yoon S, Yoon J. Effect of path-dependent plasticity on springback in reverse bending and its application to roll forming. International Journal of Solids and Structures. 2024;305:113079. Available from: https://doi.org/10.1016/j.ijsolstr.2024.113079
  20. Tunalı B, Erdem M. Experimental and numerical analysis of springback characteristics in DP450, DP600, DP800, and DP1000 dual-phase steels for automotive industry. Applied Sciences. 2026;16(7):3259. Available from: https://doi.org/10.3390/app16073259