Dergiler / Bahçe / 2026 / Cilt: 55 Sayı: 2

Yüksek Rakımda Yetiştirilen Behdini Üzüm Çeşidinde Budama Zamanının Fenolojik Gelişim, Verim ve Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri

Effects of Pruning Time on Phenological Development, Yield, and Selected Quality Traits of the Behdini Grape Cultivar Grown at High Altitude

İsmail İslam Altürk(ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0009-0005-9944-1221
Mehmet Settar Ünal(ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0000-0001-5903-0157
Dergi
Bahçe
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-11-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna karşılık SÇKM ve şıra randımanı bakımından uygulamalar arasında anlamlı farklılık belirlenmiş; SÇKM erken ve geç budamada, şıra randımanı ise erken budamada daha yüksek bulunmuştur. 2024 yılı arazi gözlemleri, geç budamanın tomurcuk uyanmasını geciktirerek ilkbahar geç donundan kaçınmaya katkı sağlayabileceğini göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 1250-1270 m rakımda bulunan Şırnak ili Uludere ilçesi Ortabağ köyündeki üretici bağında, yerel Behdini üzüm çeşidi kullanılarak yürütülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fenolojik gelişim 2024 ve 2025 üretim dönemlerinde izlenmiştir. 2024 yılındaki şiddetli ilkbahar geç donu nedeniyle uygulamalardan karşılaştırılabilir ürün verileri elde edilemediğinden, bu yıla ait fenolojik gelişim ve don zararı gözlemsel olarak değerlendirilmiş; nicel verim ve kalite ölçümleri 2025 yılında yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Buna karşılık SÇKM ve şıra randımanı bakımından uygulamalar arasında anlamlı farklılık belirlenmiş; SÇKM erken ve geç budamada, şıra randımanı ise erken budamada daha yüksek bulunmuştur. 2024 yılı arazi gözlemleri, geç budamanın tomurcuk uyanmasını geciktirerek ilkbahar geç donundan kaçınmaya katkı sağlayabileceğini göstermiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Behdini · budama zamanı · geç don

Özet

Bu çalışma, 1250-1270 m rakımda bulunan Şırnak ili Uludere ilçesi Ortabağ köyündeki üretici bağında, yerel Behdini üzüm çeşidi kullanılarak yürütülmüştür. Fenolojik gelişim 2024 ve 2025 üretim dönemlerinde izlenmiştir. 2024 yılındaki şiddetli ilkbahar geç donu nedeniyle uygulamalardan karşılaştırılabilir ürün verileri elde edilemediğinden, bu yıla ait fenolojik gelişim ve don zararı gözlemsel olarak değerlendirilmiş; nicel verim ve kalite ölçümleri 2025 yılında yapılmıştır. Erken budama (yaprak dökümü sonrası), kontrol budaması (uyanma öncesi) ve geç budama (sürgünler 8-10 cm olduğunda) uygulamaları, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü ve toplam 54 omcada yürütülmüştür. 2025 yılında budama odunu ağırlığı, omca başına verim, 100 tane ağırlığı, SÇKM, şıra randımanı, pH, titre edilebilir asitlik, toplam antosiyanin ve C vitamini belirlenmiştir. Budama zamanı; budama odunu ağırlığı, verim, 100 tane ağırlığı, pH, titre edilebilir asitlik, antosiyanin ve C vitamini üzerinde istatistik olarak anlamlı fark oluşturmamıştır. Buna karşılık SÇKM ve şıra randımanı bakımından uygulamalar arasında anlamlı farklılık belirlenmiş; SÇKM erken ve geç budamada, şıra randımanı ise erken budamada daha yüksek bulunmuştur. 2024 yılı arazi gözlemleri, geç budamanın tomurcuk uyanmasını geciktirerek ilkbahar geç donundan kaçınmaya katkı sağlayabileceğini göstermiştir.

Abstract

This study was conducted in a grower vineyard located at 1250-1270 m altitude in Ortabağ Village, Uludere District, Şırnak Province, Türkiye, using the local Behdini grape cultivar. Phenological development was monitored during the 2024 and 2025 growing seasons. Because a severe late spring frost in 2024 prevented the collection of comparable crop data from all treatments, phenological development and frost injury in that year were evaluated observationally, while quantitative yield and quality measurements were obtained in 2025. Early pruning (after leaf fall), control pruning (before bud break), and late pruning (when shoots reached 8-10 cm) were arranged in a randomized complete block design with three replications and 54 vines. In 2025, pruning wood weight, yield per vine, 100-berry weight, total soluble solids, juice yield, pH, titratable acidity, total anthocyanins and vitamin C were determined. Pruning time did not significantly affect pruning wood weight, yield, 100-berry weight, pH, titratable acidity, anthocyanins, or vitamin C. In contrast, total soluble solids and juice yield differed significantly among treatments; total soluble solids were higher under early and late pruning, whereas juice yield was highest under early pruning. Field observations in 2024 indicated that late pruning may contribute to frost avoidance by delaying bud break.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altürk, İ. İ., Ünal, M. S. (2026). Yüksek Rakımda Yetiştirilen Behdini Üzüm Çeşidinde Budama Zamanının Fenolojik Gelişim, Verim ve Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri. Bahçe, Cilt: 55 Sayı: 2. https://doi.org/10.53471/bahce.1932798

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Cemeroğlu, B. (2007). Gıda Analizleri. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No: 34, Ankara.
  2. Cox, J. (1999). From Vines to Wines: The Complete Guide to Growing Grapes and Making Your Own Wine. Storey Publishing.
  3. Çelik, H. (2017). Bağlarda taç yönetimi - Kış budamaları. TÜRKTOB Dergisi, 24, 32-42.
  4. Çelik, M., & Çiftçi, H. (2025). The effects of pruning time on attributes of phenology yield and quality in some table grapes cultivars. International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences, 9(2), 429-435. https://doi.org/10.31015/2025.2.16
  5. Falginella, L., Gaiotti, F., Belfiore, N., Mian, G., Lovat, L., & Tomasi, D. (2022). Effect of early cane pruning on yield components, grape composition, carbohydrates storage and phenology in Vitis vinifera L. cv. Merlot. OENO One, 56(3), 19-28. https://doi.org/10.20870/oeno-one.2022.56.3.5466
  6. Ghiglieno, I., Facciano, L., Valenti, L., Amari, F., & Cola, G. (2025). Evaluation of the impact of vine pruning periods on grape production and composition: An integrated approach considering different years and cultivars. OENO One, 59(1), 8239. https://doi.org/10.20870/oeno-one.2025.59.1.8239
  7. Moran, M. A., Petrie, P. R., & Sadras, V. O. (2019). Effects of late pruning and elevated temperature on phenology, yield components, and berry traits in Shiraz. American Journal of Enology and Viticulture, 70(1), 9-18.
  8. Padmavati, M., Sakthivel, N., Thara, K. V., & Reddy, A. R. (1997). Differential sensitivity of rice pathogens to growth inhibition by flavonoids. Phytochemistry, 46(3), 499-502. https://doi.org/10.1016/S0031-9422(97)00325-7
  9. Persico, M. J., Smith, D. E., & Centinari, M. (2021). Delaying budbreak to reduce freeze damage: Seasonal vine performance and wine composition in two Vitis vinifera cultivars. American Journal of Enology and Viticulture, 72(4), 346-357. https://doi.org/10.5344/ajev.2021.20076
  10. Ünal, M. S., Sağlam, H., & Kırkaya, H. (2019). Şırnak ili İdil ilçesinde yetiştirilen mahalli üzüm çeşitlerinin değerlendirilme şekilleri. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 8(1), 158-162.
  11. Zheng, W., García, J., Balda, P., & Martínez de Toda, F. (2017). Effects of late winter pruning at different phenological stages on vine yield components and berry composition in La Rioja, North-central Spain. OENO One, 51(4), 363-372. https://doi.org/10.20870/oeno-one.2017.51.4.1863