Dergiler / Anadolu Psikiyatri Dergisi / 2017 / Cilt: 18 - Sayı: 1

Rüyalarda Bilinçlilik Ölçeği Türkçe uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Validity and reliability for the Turkish adaptation of the Consciousness in Dream Scale

Sayfa
43–50
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Açımlayıcı faktör analizleri sonrasında ölçeğin özgün formundan farklı olarak toplam varyansın %57'sini açıklayan ve 28 maddeden oluşan 7 faktörlü yapı elde edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırma Rüyalarda Bilinçlilik Ölçeğinin (RBÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Çalışmaya 551 üniversite öğrencisi katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Açımlayıcı faktör analizleri sonrasında ölçeğin özgün formundan farklı olarak toplam varyansın %57'sini açıklayan ve 28 maddeden oluşan 7 faktörlü yapı elde edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Amaç: Bu araştırma Rüyalarda Bilinçlilik Ölçeğinin (RBÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışmaya 551 üniversite öğrencisi katılmıştır. Yaş ortalaması 21.7 olan katılımcıların %62'sini kadınlar, %38'ini erkekler oluşturmuştur. Ölçeğin dilsel eşdeğerlilik çalışmaları tamamlandıktan sonra geçerlilik ve güvenilirlik analizlerine geçilmiştir. Yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik için Cronbach alfa iç tutarlılık katsayılarından yararlanılmıştır. Ayrıca ölçeğin düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları ve %27'lik alt-üst grup ortalamaları arasındaki farklar incelenmiştir. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizleri sonrasında ölçeğin özgün formundan farklı olarak toplam varyansın %57'sini açıklayan ve 28 maddeden oluşan 7 faktörlü yapı elde edilmiştir. Maddelerin faktör yüklerinin 0.34-0.92 arasında değiştiği görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen sonuçlar açımlayıcı faktör analizi sonrası ortaya çıkan yapıyı doğrulamıştır (?2=697.70; ?2/sd=2.17; RMSEA=0.059; SRMR=0.064; CFI=0.96; GFI=0.93; AGFI= 0.89; NNFI=0.92). Ölçeğin güvenilirlik analizlerinden elde edilen Cronbach alfa iç tutarlılık katsayılarının 0.73-0.82 arasında değiştiği görülmüştür. Ölçeğin düzeltilmiş madde-toplam korelasyonlarının 0.31-0.77 arasında sıralandığı ve %27'lik alt-üst grup ortalamaları arasındaki farkların anlamlı olduğu bulunmuştur. Sonuç: Analizler sonrası elde edilen sonuçlara dayanarak RBÖ'nün bireylerin rüyalarındaki bilinçlilik düzeyinin ölçülmesinde kullanılabilecek, iyi psikometrik özelliklere sahip geçerli ve güvenilir bir araç olduğu değerlendirilmiştir. RBÖ'nün kullanıldığı gelecek araştırmalar ölçeğin ölçme gücüne katkı sağlaması bakımından önemlidir.

Abstract

Objective: The aim of this research is to adapt the Consciousness in Dreams Scale (RBÖ) to Turkish and to examine its psychometic properties. Methods: Five hundred and fifty-one university students participated in the study. The average age of the participants is 21.7; 62% of participants were women, and 38% were men. After the scale bilingual equivalence is completed, the validity and reliability analysis are checked. The exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis are used for the construct validity and Cronbach's alpha coefficient is utilized for internal consistency reliability. Also corrected-item total correlations and according to t test results differences between each item's means of upper-lower %27 points were analyzed. Results: In the exploratory factor analysis of the scale, unlike the original form, a 7 factor structure was obtained that explains the 57% of the total variance and consists 28 items. The factor loads were found to vary between 0.34 and 0.92. Confirmatory factor analysis results confirmed the structure that was obtained after exploratory factor analysis (?2=697.70; ?/sd=2.17; RMSEA=0.059; SRMR=0.064; CFI=0.96; GFI=0.93; AGFI=0.89; NNFI=0.92). The internal consistency coefficient Cronbach that derived from the reliability analysis of the scale has ranged between 0.73 and 0.82. Corrected item-total correlations ranged 0.31 to 0.77 and according to t test results differences between item's means of upper-lower 27% points were significant. Conclusion: Based on the results obtained after analysis, RBÖ is a valid and reliable that can be used to measure a person's level of consciousness in dreams. Never theless, further studies that will use RBÖ are important for its measurement force.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENÇ, A., BARUT, Y., BAŞOL, G. (2017). Rüyalarda Bilinçlilik Ölçeği Türkçe uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 1, 43–50. https://ajindex.com/articles/167023

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Hobson JA. The Dreaming Brain. New York: Basic Books, 1988
  2. Purcell S, Moffitt A, Hoffmann R. Waking, dreaming and self-regulation. A Moffitt, M Kramer, R Hoffmann (Eds.), The Functions of Dreaming, Albany, State University of New York Press, 1993, p.197-260
  3. Foulkes D. Dreaming and consciousness. European Journal of Cognitive Pyschology 1990; 2(1):39-55
  4. Revonsuo A. Inner Presence: Consciousness as a Biological Phenomenon. Cambridge: MIT Press, 2006
  5. Cicogna P, Bosinelli M. Consciousness during dreams. Conscious Cogn 2001; 10:26-41
  6. Windt JM, Noreika V. How to integrate dreaming into a general theory of consciousness - a critical review of existing positions and suggestions for the future research. Conscious Cogn 2011; 20:1091-1107
  7. Hobson JA. How the braing goes out of its mind. Endeavour 1996; 20:86-89
  8. Hobson JA, Voss U. Lucid dreaming and the bimodality of consciousness. E Perry, D Collerton, FEN LeBeau, H Ashton (Eds.), Towards New Horizons in Consciousness Research from the Boundaries of the Brain, Amsterdam: John Benjamins, 2010, p.155-165
  9. Kahan TL, LaBerge S. Lucid dreaming as metacognition: implications for cognitive science. Conscious Cogn 2004; 3:246-264
  10. LaBerge S. Lucid dreaming: psychophysiology studies of consciousness during REM sleep. R Bootzin, J Kihlstrom, D Schacter (ed), Sleep and Cognition, Washington: American Psychological Association, 1990, p.109-126
  11. Schredl M, Erlacher D. Frequency of lucid dreaming in a representative German sample. Percept Mot Skills 2011; 112(1):104-108
  12. Brooks JE, Vogelsong JA. The Conscious Exploration of Dreaming. Discovering How We Create and Control Our Dreams. Bloomington: First Books Library, 1999
  13. Voss U. Measuring consciousness in dreams: the lucidity and consciousness in dream scale. Conscious Cogn 2013; 22:8-21
  14. Şencan H. Sosyal Ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlik. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2005
  15. Büyüköztürk Ş. Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık, 2004
  16. Pallant J. SPSS Survival Manual. Buckingham: Open University Press, 2003
  17. Tabachnick BG, Fidell LS. Using Multivariate Statistics. Boston: Allyn & Bacon, 2001 18. Tavşancıl E. Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Nobel, 2002
  18. Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Sekizinci Baskı, Ankara: Pegem Yayıncılık, 2007.