Dergiler / Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 2026

TÜRKİYE’DE OPTİSYENLİK ALANINDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZ ÇALIŞMALARININ İNCELENMESİ

EXAMINATION OF POSTGRADUATE THESES IN THE FIELD OF OPTICIANRY IN TÜRKİYE

İbrahim Ateş(Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi)0009-0009-5295-2429
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-11-18
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, lisansüstü tez üretiminin 2021-2022 döneminde belirgin biçimde arttığını; tezlerin %85,0’inin yüksek lisans, %15,0’inin ise doktora düzeyinde olduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, Türkiye’de optisyenlik alanında tamamlanmış lisansüstü tezleri sistematik biçimde inceleyerek alanın akademik gelişim profilini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın örneklemini, YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden tam sayım yöntemiyle ulaşılan 2013-2025 yılları arasında tamamlanmış 20 lisansüstü tez oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, lisansüstü tez üretiminin 2021-2022 döneminde belirgin biçimde arttığını; tezlerin %85,0’inin yüksek lisans, %15,0’inin ise doktora düzeyinde olduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2013-2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Optisyenlik · Lisansüstü Tezler · Betimsel İçerik Analizi

Özet

Bu araştırma, Türkiye’de optisyenlik alanında tamamlanmış lisansüstü tezleri sistematik biçimde inceleyerek alanın akademik gelişim profilini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda araştırma, doküman incelemesi tekniğine dayalı betimsel bir içerik analizi deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden tam sayım yöntemiyle ulaşılan 2013-2025 yılları arasında tamamlanmış 20 lisansüstü tez oluşturmaktadır. Tezler; yayın yılı, tür, üniversite, anabilim dalı, araştırma yöntemi, örneklem grubu ve anahtar kelimeler açısından analiz edilmiştir. Bulgular, lisansüstü tez üretiminin 2021-2022 döneminde belirgin biçimde arttığını; tezlerin %85,0’inin yüksek lisans, %15,0’inin ise doktora düzeyinde olduğunu ortaya koymaktadır. Kurumsal dağılımda vakıf üniversitelerinin öne çıktığı görülmektedir. Tezlerin ağırlıklı olarak sağlık yönetimi (%30,0) ve işletme (%30,0) anabilim dallarında yoğunlaştığı ve nicel yöntemlerin (%65,0) baskın olduğu saptanmıştır. Araştırma bulgularının optisyenlik alanındaki araştırma boşluklarını görünür kılması ve gelecekteki lisansüstü çalışmalara yön vermesi beklenmektedir.

Abstract

This study aims to systematically examine postgraduate theses completed in the field of opticianry in Türkiye and to reveal the academic development profile of the field. Accordingly, the study was designed using a descriptive content analysis approach based on the document analysis technique. The study included all 20 postgraduate theses completed between 2013 and 2025, accessed through a complete census from the YÖK National Thesis Center database. The theses were analyzed with respect to publication year, type, university, department, research method, sample group, and keywords. The findings reveal that the number of postgraduate theses increased notably in the 2021–2022 period; 85.0% of the theses were at the master’s level and 15.0% at the doctoral level. Foundation universities were prominent in the institutional distribution. The theses were predominantly concentrated in health management (30.0%) and business administration (30.0%) departments, with quantitative methods prevailing (65.0%). The findings of this study are expected to make research gaps in the field of opticianry visible and to guide future postgraduate studies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ateş, İ. (2026). TÜRKİYE’DE OPTİSYENLİK ALANINDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZ ÇALIŞMALARININ İNCELENMESİ. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, Sayı: 2026. https://doi.org/10.55050/sarad.1979359

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Akuffo, K. O., Agyei-Manu, E., Kumah, D. B., Danso-Appiah, A., Mohammed, A. S., Asare, A. K., & Addo, E. K. (2021). Job satisfaction and its associated factors among optometrists in Ghana: a cross-sectional study. Health and Quality of Life Outcomes, 19(1), 12.
  2. Aslan, A., & Açıkgöz, Ö. (2023). A systematic review and bibliometric analysis of the Turkish doctoral dissertations completed in the fields of social sciences and humanities. Journal of University Research, 6(3), 238–246. https://doi.org/10.32329/uad.1310803
  3. Bourke, S., & Holbrook, A. P. (2013). Examining PhD and research masters theses. Assessment & Evaluation in Higher Education, 38(4), 407-416.
  4. Cora, İ., & Aydın, S. (2023). İşletme alanında hazırlanan stratejik yönetim konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik profili. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 36-60.
  5. Demir, E. (2024). Sosyal bilimlerde nitel araştırma teknikleri üzerine betimsel bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(46), 313-328. https://dx.doi.org/10.21550/sosbilder.1340355.
  6. Durmuş H. (2023) The preference of opticianry program in Turkey. Health Services Research Journal, 1(1): 35-38.
  7. Erdal, N., & Sivaslıoğlu, F. (2024). Hastane ve sağlık kurumları işletme yönetimi lisansüstü tezlerinin içerik analizi ile incelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (22), 273-292. https://doi.org/10.38079/igusabder.1338554.
  8. Kara, İ. (2020). Türkiyede optik sektörü ve optisyenlik mesleğinin değerlendirilmesi. Selçuk Sağlık Dergisi, (1), 13-19.
  9. Lee, L., Moo, E., Angelopoulos, T., Dodson, S., & Yashadhana, A. (2023). Integrating eye care in lowincome and middle-income settings: A scoping review. BMJ Open, 13(5), e068348.
  10. Leite, D. F., Padilha, M. A. S., & Cecatti, J. G. (2019). Approaching literature review for academic purposes: The Literature Review Checklist. Clinics, 74, e1403.
  11. Özdemir, E., & Kabak, S. (2018). Türkiye’de optik sektörü: Gözlükçülüğün tarihsel gelişimi ve Türkiye’de gözlükçülük sektörü. İstanbul Ticaret Odası. İstanbul: Düşünce Akademisi Yayınları.
  12. Praud, R., Beltrami, M., & Auger, A. (2025). Ophtalmologiste, opticien et orthoptiste: une vision partagée de la correction optique. Revue Francophone d'Orthoptie, 18(4), 182-186.
  13. Semercioğlu, M. G. (2025). The importance of motivation in the profession of opticianry: Professional development and job satisfaction. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(2), 344-356.
  14. Şahin, T., & Ocak, S. (2019). Türkiye'de sağlık yönetimi disiplininde yürütülen tezlerin bibliyometrik analizi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(3), 543-558.
  15. Şenay, M., & Gür, C. (2024). A field research on the problems experienced by opticians and optical stores. Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi, 5(2), 284-292.
  16. Tutar, H., & Erdem, A. T. (2020). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve SPSS uygulamaları. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  17. Uçar, Z. M., & Akbolat, M. (2021). 2010-2018 yılları arasında sağlık yönetimi alanında lisansüstü tezlerin içerik ve yapı bakımından incelenmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Turizm Dergisi, 6 (2), 459-470.
  18. Ültay, E., Akyurt, H., & Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188- 201.
  19. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  20. World Health Organization. (2026). Blindness and vision impairment. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment, (10.06.2026).