Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu sonuçlar, göğüs çapına dayalı modellerin özellikle tomruk gibi baskın ürün sınıflarındaki genel değişimi açıklamada daha başarılı olduğunu, ancak bazı ürün sınıflarındaki değişkenliğin yalnızca çap değişkeniyle yeterince açıklanamadığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Orman kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminde, elde edilebilecek ürün çeşitlerinin miktar ve dağılımının güvenilir biçimde tahmin edilmesi; envanter, hasılat planlaması ve ekonomik değerlendirme açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sürgün kökenli Macar meşesi ( Quercus frainetto Ten.) ağaçlarında ürün çeşitlerinin hacim oranlarını tahmin etmek ve çap gelişimine bağlı olarak ürün dağılımındaki değişimleri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Macar meşesinin Türkiye’deki yayılış alanını temsil eden Marmara Bölgesi ve yakın çevresindeki örnek alanlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Ürün çeşitlerinin tek ağaç hacim oranları, çok terimli lojistik regresyon yöntemiyle ağacın kabuklu göğüs çapı ve boyunun birlikte kullanıldığı ve yalnızca kabuklu göğüs çapına dayalı iki farklı model yaklaşımıyla tahmin edilmiştir. Model sonuçları, göğüs çapı ve boyun birlikte kullanıldığı modeller ile yalnızca göğüs çapına dayalı modeller arasında belirgin bir performans farkı olmadığını göstermiştir. Buna karşılık, model başarısının ürün sınıflarına göre önemli ölçüde değiştiği belirlenmiştir. Kabuksuz göğüs çapı 20 cm’den küçük ağaçlarda modellerin belirtme katsayıları (R²) 0,084–0,495, 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda ise 0,093–0,610 arasında değişmiştir. En yüksek açıklayıcılık tomruk hacim oranı modelinde (R² = 0,610) elde edilirken, sanayi odunu modellerinde daha düşük değerler bulunmuştur. Ortalama mutlak hata yüzdeleri sırasıyla %17,4–61,3 ve %16,0–72,2 arasında değişmiştir. Bu sonuçlar, göğüs çapına dayalı modellerin özellikle tomruk gibi baskın ürün sınıflarındaki genel değişimi açıklamada daha başarılı olduğunu, ancak bazı ürün sınıflarındaki değişkenliğin yalnızca çap değişkeniyle yeterince açıklanamadığını göstermektedir. Ürün dağılımının çap gelişimine bağlı olarak belirgin biçimde değiştiği; ince çaplı ağaçlarda maden direğinin, çap arttıkça ise tomruğun baskın ürün sınıfı haline geldiği belirlenmiştir. Özellikle 20–34 cm çap aralığında tomruk hacim oranındaki hızlı artış, ağaçların çap gelişimiyle birlikte ekonomik ürün potansiyelinin önemli ölçüde yükseldiğini göstermiştir. Geliştirilen modeller ve ürün çeşitleri tabloları, sürgün kökenli Macar meşesi meşcerelerinde ürün tahmini, orman envanteri ve hasılat planlaması için kullanılabilecek pratik karar destek araçları sunmaktadır.
Abstract
Reliable estimation of the quantity and distribution of potential wood products is essential for sustainable forest resource management, particularly for forest inventory, yield planning, and economic evaluation. This study aimed to estimate the volume proportions of product classes in coppice-origin Hungarian oak ( Quercus frainetto Ten.) trees and to determine changes in product distribution associated with diameter development. Data obtained from sample plots representing the distribution range of Hungarian oak in the Marmara Region and its surroundings in Türkiye were used. The volume proportions of individual tree product classes were estimated using multinomial logistic regression, based on two alternative model approaches: one incorporating both diameter at breast height (DBH) over bark and tree height, and the other using only DBH over bark. The model results showed no substantial difference in performance between models incorporating both DBH and tree height and those based solely on DBH. However, model performance varied considerably among product classes. For trees with an under-bark DBH of less than 20 cm, the coefficients of determination (R²) ranged from 0.084 to 0.495, whereas for trees with a DBH of 20 cm or greater, R² values ranged from 0.093 to 0.610. The highest explanatory power was obtained for the log volume proportion model (R² = 0.610), while lower values were observed for industrial wood models. Mean absolute percentage errors ranged from 17.4% to 61.3% and from 16.0% to 72.2% for the two diameter groups, respectively. These results indicate that DBH-based models are more effective in explaining overall variation in dominant product classes, particularly logs, whereas variation in some product classes cannot be adequately explained by DBH alone. Product distribution changed markedly with diameter development: mining poles predominated among small-diameter trees, whereas logs became the dominant product class as diameter increased. The rapid increase in log volume proportion, particularly within the 20–34 cm DBH range, indicates a substantial increase in the economic product potential of trees with increasing diameter. The developed models and product assortment tables provide practical decision-support tools for product estimation, forest inventory, and yield planning in coppice-origin Hungarian oak stands.