Dergiler / SOSYAL BİLİMLER METİNLERİ / 2026 / Cilt: 2026 Sayı: 2

Türkiye İklim Kanunu Sonrası Karbon Fiyatlamasının Firma Düzeyinde Üretim, Girdi Bileşimi ve Düşük Karbonlu Yatırım Kararlarına Etkisi

The Effects of Carbon Pricing on Firm-Level Production, Input Composition and Low-Carbon Investment Decisions After Türkiye’s Climate Law

Kerem Çolak(KOCAELI UNIVERSITY, ASIM KOCABIYIK VOCATIONAL SCHOOL)0000-0003-3357-3457
Sayfa
204–221
Yayın Tarihi
2026-10-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, karbon fiyatının karbon yoğun girdinin etkin maliyetini artırarak girdi ikamesini teşvik edebileceğini; ancak çıktı ve yatırım etkilerinin teknik ikame kapasitesine, başlangıçtaki karbon yoğunluğuna ve sabit yatırım maliyetine bağlı olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 7552 sayılı İklim Kanunu sonrasında Türkiye’de gündeme gelen karbon fiyatlamasının firma düzeyindeki üretim, girdi bileşimi ve düşük karbonlu yatırım kararları üzerindeki muhtemel etkilerini mikroiktisadi bir modelle incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgular, karbon fiyatının karbon yoğun girdinin etkin maliyetini artırarak girdi ikamesini teşvik edebileceğini; ancak çıktı ve yatırım etkilerinin teknik ikame kapasitesine, başlangıçtaki karbon yoğunluğuna ve sabit yatırım maliyetine bağlı olduğunu göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye’de uygulama sürecinin yeni olması nedeniyle çalışma, ileride firma düzeyi verilerle sınanabilecek mekanizmalar ve kritik karbon fiyatının nasıl tanımlanabileceğini göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Karbon Fiyatlaması · Emisyon Ticaret Sistemi · Firma Davranışı

Özet

Bu çalışma, 7552 sayılı İklim Kanunu sonrasında Türkiye’de gündeme gelen karbon fiyatlamasının firma düzeyindeki üretim, girdi bileşimi ve düşük karbonlu yatırım kararları üzerindeki muhtemel etkilerini mikroiktisadi bir modelle incelemektedir. Modelde firma; çıktı düzeyini, karbon yoğun ve düşük karbonlu enerji girdileri arasındaki bileşimi ve teknoloji yatırımını birlikte belirleyen bir karar birimi olarak ele alınmaktadır. Bulgular, karbon fiyatının karbon yoğun girdinin etkin maliyetini artırarak girdi ikamesini teşvik edebileceğini; ancak çıktı ve yatırım etkilerinin teknik ikame kapasitesine, başlangıçtaki karbon yoğunluğuna ve sabit yatırım maliyetine bağlı olduğunu göstermektedir. Finansman koşulları, modelin firma heterojenliğini dikkate alan genişletilmiş sürümlerinde yatırım maliyeti üzerinden ayrıca ele alınabilecek bir kanaldır. Politika tartışması, ücretsiz tahsis ve geçiş desteklerinin marjinal fiyat sinyalinin gücü bakımından taşıdığı önemi de ortaya koymaktadır. Türkiye’de uygulama sürecinin yeni olması nedeniyle çalışma, ileride firma düzeyi verilerle sınanabilecek mekanizmalar ve kritik karbon fiyatının nasıl tanımlanabileceğini göstermektedir.

Abstract

This study develops a microeconomic model to examine the potential effects of carbon pricing on firm-level production, input composition and low-carbon investment decisions following the enactment of Türkiye’s Climate Law No. 7552. The firm is modelled as jointly determining output, the composition of carbon-intensive and low-carbon energy inputs, and technology investment. The model indicates that carbon pricing can encourage input substitution by increasing the effective cost of carbon-intensive energy. However, its effects on output and investment depend on technical substitution capacity, initial carbon intensity and fixed investment costs. Financing conditions constitute an additional channel that can be incorporated through investment costs in extensions allowing for firm heterogeneity. The policy discussion also highlights how the design of free allocation and transition support can affect the strength of the marginal price signal. Because Türkiye’s regulatory framework is new and firms are still adapting, a long and comparable firm-level dataset has not yet emerged. The study therefore provides testable mechanisms and a formal definition of the critical carbon-price threshold for future sector- and firm-level empirical research.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çolak, K. (2026). Türkiye İklim Kanunu Sonrası Karbon Fiyatlamasının Firma Düzeyinde Üretim, Girdi Bileşimi ve Düşük Karbonlu Yatırım Kararlarına Etkisi. SOSYAL BİLİMLER METİNLERİ, Cilt: 2026 Sayı: 2, 204–221. https://doi.org/10.56337/sbm.2008643

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. 7552 Sayılı İklim Kanunu. (2025, 9 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 32951). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm
  2. Acar, S., Aşıcı, A. A., & Yeldan, A. E. (2022). Potential effects of the EU’s carbon border adjustment mechanism on the Turkish economy. Environment, Development and Sustainability, 24(6), 8162–8194. https://doi.org/10.1007/s10668-021-01779-1
  3. Akın Olçum, G., & Yeldan, A. E. (2013). Economic impact assessment of Turkey’s post-Kyoto vision on emission trading. Energy Policy, 60, 764–774. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2013.05.018
  4. Ambec, S., Cohen, M. A., Elgie, S., & Lanoie, P. (2013). The Porter hypothesis at 20: Can environmental regulation enhance innovation and competitiveness? Review of Environmental Economics and Policy, 7(1), 2–22. https://doi.org/10.1093/reep/res016
  5. Calel, R., & Dechezleprêtre, A. (2016). Environmental policy and directed technological change: Evidence from the European carbon market. The Review of Economics and Statistics, 98(1), 173–191. https://doi.org/10.1162/REST_a_00470
  6. Chen, Z., Brockway, P. E., Few, S., & Paavola, J. (2025). The impact of emissions trading systems on technological innovation for climate change mitigation: A systematic review. Climate Policy, 25(8), 1293–1309. https://doi.org/10.1080/14693062.2024.2443464
  7. Çelikkaya, A. (2023). Karbon fiyatlandırması seçenekleri ve tasarım sorunları. Maliye Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1–26. https://izlik.org/JA82UA47EX
  8. Colmer, J., Martin, R., Muûls, M., & Wagner, U. J. (2025). Does pricing carbon mitigate climate change? Firm-level evidence from the European Union Emissions Trading System. The Review of Economic Studies, 92(3), 1625–1660. https://doi.org/10.1093/restud/rdae055
  9. Dechezleprêtre, A., Nachtigall, D., & Venmans, F. (2023). The joint impact of the European Union emissions trading system on carbon emissions and economic performance. Journal of Environmental Economics and Management, 118, 102758. https://doi.org/10.1016/j.jeem.2022.102758
  10. Duan, T., Li, F. W., & Zhang, H. (2024). The effect of carbon pricing on firm performance: Worldwide evidence (HKIMR Working Paper No. 06/2024). Hong Kong Institute for Monetary and Financial Research. https://doi.org/10.2139/ssrn.4851834
  11. Ellis, J., Nachtigall, D., & Venmans, F. (2019). Carbon pricing and competitiveness: Are they at odds? (OECD Environment Working Papers No. 152). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/f79a75ab-en
  12. European Commission. (2025). Allocation to industrial installations. Erişim Tarihi: 15.04.2026, https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/free-allocation/allocation-industrial-installations_en
  13. European Commission. (2026a). Carbon Border Adjustment Mechanism. Directorate-General for Taxation and Customs Union. Erişim Tarihi: 15.04.2026 https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism_en
  14. European Commission. (2026b, 14 January). CBAM successfully entered into force on 1 January 2026. Directorate-General for Taxation and Customs Union. Erişim Tarihi: 15.04.2026, https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/cbam-successfully-entered-force-1-january-2026-2026-01-14_en
  15. European Court of Auditors. (2020). The EU’s Emissions Trading System: Free allocation of allowances needed better targeting (Special Report No. 18/2020). Erişim Tarihi: 15.04.2026, https://www.eca.europa.eu/en/publications/SR20_18
  16. Feng, T., Wang, X., Shi, Y., & Tu, Q. (2024). The role of carbon price signal in green innovation: Evidence from China. Journal of Environmental Management, 370, 122787. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2024.122787
  17. Flues, F., & Van Dender, K. (2020). Carbon pricing design: Effectiveness, efficiency and feasibility—An investment perspective (OECD Taxation Working Papers No. 48). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/91ad6a1e-en
  18. Fuchs, M., Stroebel, J., & Terstegge, J. (2024). Carbon VIX: Carbon price uncertainty and decarbonization investments (NBER Working Paper No. 32937). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w32937
  19. Goulder, L. H., & Schein, A. R. (2013). Carbon taxes versus cap and trade: A critical review. Climate Change Economics, 4(3), 1350010. https://doi.org/10.1142/S2010007813500103
  20. Jaffe, A. B., & Palmer, K. (1997). Environmental regulation and innovation: A panel data study. The Review of Economics and Statistics, 79(4), 610–619. https://doi.org/10.1162/003465397557196
  21. Martin, R., Muûls, M., de Preux, L. B., & Wagner, U. J. (2014). Industry compensation under relocation risk: A firm-level analysis of the EU Emissions Trading Scheme. American Economic Review, 104(8), 2482–2508. https://doi.org/10.1257/aer.104.8.2482
  22. Martinsson, G., Sajtos, L., Strömberg, P., & Thomann, C. (2024). The effect of carbon pricing on firm emissions: Evidence from the Swedish CO2 tax. The Review of Financial Studies, 37(6), 1848–1886. https://doi.org/10.1093/rfs/hhad097
  23. Matzner, A., & Steininger, L. (2024). Firms’ heterogeneous (and unintended) investment response to carbon price increases (ECB Working Paper Series No. 2958). European Central Bank. https://doi.org/10.2866/671995
  24. Nalbant Efe, G. (2025). İklim değişikliğiyle mücadelede maliye politikası: Türkiye için emisyon ticaret sistemi ve karbon vergisi seçenekleri. Maliye ve Finans Yazıları, Özel Sayı 3, 44–70. https://doi.org/10.33203/mfy.1836651
  25. Özdemir, H., & Köse, M. (2024). Karbon vergisi, emisyon ticaret sistemi ve sınırda karbon düzenlemesi: Türkiye açısından değerlendirmeler. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(3), 518–541. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1464955
  26. Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment–competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97–118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97
  27. T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 22 Temmuz). Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği taslağı yayımlandı. Erişim Tarihi: 15.05.2026, https://iklim.gov.tr/turkiye-emisyon-ticaret-sistemi-yonetmeligi-taslagi-yayimlandi-haber-4519
  28. Teixidó, J., Verde, S. F., & Nicolli, F. (2019). The impact of the EU Emissions Trading System on low-carbon technological change: The empirical evidence. Ecological Economics, 164, 106347. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2019.06.002
  29. Tian, R., Wang, H., Zhang, D., Zhang, X., & Sterner, T. (2026). Heterogeneous responses to carbon pricing: Firm-level evidence from Beijing emissions trading scheme. Journal of Environmental Economics and Management, 136, 103266. https://doi.org/10.1016/j.jeem.2025.103266
  30. Uyduranoğlu, A., Gevrek, Z. E., & Acar, S. (2023). Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum çerçevesinde Türkiye’deki işletmelerin emisyon ticaretine verdikleri desteği etkileyen faktörler. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 22(1), 257–289. https://doi.org/10.32450/aacd.1327099
  31. World Bank. (2024). State and trends of carbon pricing 2024, Erişim Tarihi: 15.04.2026. https://hdl.handle.net/10986/41544
  32. World Bank. (2025). State and trends of carbon pricing 2025. Erişim Tarihi: 15.04.2026 https://hdl.handle.net/10986/43277
  33. Yenihan, B., Çolak, K., & Özcan, O. (2026). Techno-economic and environmental assessment of integrating hydrogen into residential natural gas use in Türkiye. International Journal of Hydrogen Energy, 261, 156741. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2026.156741
  34. Zafir Bahçekapılı, C. Z. (2025). AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türkiye’nin karbon emisyonu yüksek sektörlerindeki potansiyel maliyetlerinin değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 47(2), 360–380. https://doi.org/10.14780/muiibd.1570321