Dergiler / Çevrimiçi Müzik Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 4

Güzel Sanatlar Liselerinde yürütülen Türk Sanat müziği Teori ve Uygulaması derslerinin öğretmen bakış açısı ile değerlendirilmesi

An Evaluation of Turkish Art Music Theory and Practice courses in Fine Arts High Schools from teachers’ Perspectives

Kübra Dilek Tankız(İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı, Malatya, Türkiye.)0000-0001-9900-6477
Burak Ertekin(Millî Eğitim Bakanlığı, Malatya, Türkiye.)2000-0000-1665-5571
Engin Gürpınar(İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı, Malatya, Türkiye.)0000-0002-2473-1823
Sayfa
1511–1528
Yayın Tarihi
2026-10-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma, GSL’de görev yapan TSMTU öğretmenlerinin deneyim ve gözlemlerine dayanan bulgular aracılığıyla, TSMTU dersine ilişkin güncel sorunları ve uygulama eksikliklerini görünür kılması ile iyileştirme önerileri sunması bakımından önem teşkil etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmada, Türkiye’de müzik eğitiminin verildiği kurumlar arasında önemli bir yeri olan Güzel Sanatlar Liselerinde Türk müziği öğretiminin ana eksenlerinden biri olarak kabul gören Türk Sanat Müziği Teori ve Uygulaması (TSMTU) dersi öğretim programında ve ders kitaplarında yer alan kazanımların, konuların, eserlerin yanı sıra içerik ve yapı bakımından ders materyallerinin yenilenmesi ve dersin uygulama sürecinde karşılaşılan problemlere yönelik öğretmen bakış açısı ile değerlendirme yapılması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitel araştırma türlerinden durum çalışması yönteminin kullanıldığı çalışmada; SEGE-2017 sınıflandırmasına göre farklı sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerini temsil eden okullarda görev yapan 16 müzik öğretmeniyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma, GSL’de görev yapan TSMTU öğretmenlerinin deneyim ve gözlemlerine dayanan bulgular aracılığıyla, TSMTU dersine ilişkin güncel sorunları ve uygulama eksikliklerini görünür kılması ile iyileştirme önerileri sunması bakımından önem teşkil etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:güzel sanatlar liseleri · Türk Sanat Müziği eğitimi · Türk Sanat Müziği teori ve uygulaması dersleri

Özet

Araştırmada, Türkiye’de müzik eğitiminin verildiği kurumlar arasında önemli bir yeri olan Güzel Sanatlar Liselerinde Türk müziği öğretiminin ana eksenlerinden biri olarak kabul gören Türk Sanat Müziği Teori ve Uygulaması (TSMTU) dersi öğretim programında ve ders kitaplarında yer alan kazanımların, konuların, eserlerin yanı sıra içerik ve yapı bakımından ders materyallerinin yenilenmesi ve dersin uygulama sürecinde karşılaşılan problemlere yönelik öğretmen bakış açısı ile değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma, GSL’de görev yapan TSMTU öğretmenlerinin deneyim ve gözlemlerine dayanan bulgular aracılığıyla, TSMTU dersine ilişkin güncel sorunları ve uygulama eksikliklerini görünür kılması ile iyileştirme önerileri sunması bakımından önem teşkil etmektedir. Nitel araştırma türlerinden durum çalışması yönteminin kullanıldığı çalışmada; SEGE-2017 sınıflandırmasına göre farklı sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerini temsil eden okullarda görev yapan 16 müzik öğretmeniyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile elde edilen veriler tematik içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, GSL ders öğretmenleri tarafından TSMTU derslerinin hiyerarşik kazanımlar temelinde kurgulanması gerektiği, ders kazanımı ve içeriklerinin öğrenci düzeyine uygun şekilde işlenmesi ve Türk müziği nazariyatının anlaşılır bir şekilde sunulması gerektiği en çok vurgu yapılan ortak görüşler olmuştur. Ayrıca, kazanımların kolaydan zora ilkesi dikkate alınarak batı müziği tonalite bilgisi üzerine temellendirilmesi gerektiğine, öğretim programında yer alan konuların sadeleştirilmesi ve güncel eserlere yer verilmesi gerektiğine dikkat çekilmiş; eser seçiminde ise öğrencilerin ses aralığına, yeterliğine ve ilgisine uygun eserlere yer verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Türk müziği çalgılarında icra yapabilen, TSM nazariyatına hâkim, alanında uzmanlaşmış branş öğretmenlerinin bu derse girmesi gerekliliği ve ders materyallerinin yenilikçi öğrenme araçları temelinde geliştirilmesi gerekliliği öğretmenler tarafından en çok vurgu yapılan ortak öneriler olmuştur. Genel bir çıkarımla, TSMTU derslerinin hedeflenen kazanımlarının, öğretim programının, materyal içeriği ve yapısının branş öğretmenlerinin görüşleri alınarak öğrenci ekseninde hazırlanması gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract

This research aims to evaluate, from the teachers’ perspective, the Turkish Classical Music Theory and Practice (TSMTU) course curriculum and textbooks in Fine Arts High Schools, which hold a significant place among institutions providing music education in Turkey. The study examines the learning outcomes, topics, and works included in the curriculum, as well as the content and structure of the course materials, and addresses problems encountered during the course’s implementation. The research is significant because it highlights current issues and shortcomings in the application of the TSMTU course through findings based on the experiences and observations of TSMTU teachers working in Fine Arts High Schools and offers suggestions for improvement. Using a case study method from qualitative research types, the study involved interviews with 16 music teachers working in schools representing different socio-economic development levels according to the SEGE-2017 classification. Data obtained through a semi-structured interview form were analyzed using thematic content analysis techniques. The research results revealed that the most frequently emphasized common opinions among GSL (General Music Theory) course teachers were that TSMTU (Turkish Music Theory) courses should be structured based on hierarchical learning outcomes, that course objectives and content should be tailored to the students’ level, and that Turkish music theory should be presented in an understandable manner. Furthermore, it was noted that learning outcomes should be based on knowledge of Western music tonality, considering the principle of progressing from easy to difficult; that the topics in the curriculum should be simplified and contemporary works should be included; and that the selection of works should be appropriate to the students’ vocal range, proficiency, and interests. The necessity for branch teachers who can perform on Turkish musical instruments, are proficient in TSM theory, and are specialized in their field to teach this course, and the need for course materials to be developed based on innovative learning tools, were the most frequently emphasized common suggestions by the teachers. In general, it was stressed that the targeted learning outcomes, curriculum, material content, and structure of TSMTU courses should be prepared in a student-centered manner, taking into account the opinions of branch teachers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tankız, K. D., Ertekin, B., Gürpınar, E. (2026). Güzel Sanatlar Liselerinde yürütülen Türk Sanat müziği Teori ve Uygulaması derslerinin öğretmen bakış açısı ile değerlendirilmesi. Çevrimiçi Müzik Bilimleri Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 4, 1511–1528. https://doi.org/10.31811/ojomus.1945575

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Akman Dömbekci, H., & Erişen, M. A. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme tekniği [Özel sayı]. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22, 141–160. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227330
  2. Aşık Gökçe, H. N., & Özdemir, G. (2020). Güzel sanatlar liselerindeki Türk sanat müziği teori ve uygulaması dersine yönelik öğretmen görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 295–308. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3591
  3. Atabek, O., & Burak, S. (2019). Müzik öğretmeni adaylarının eğitim teknolojisine yönelik özyeterlilik ve tutumları. Mediterranean Journal of Educational Research, 13(29), 444–464. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.210.23
  4. Baxter, P., & Jack, S. (2008). Qualitative case study methodology: Study design and implementation for novice researchers. The Qualitative Report, 13(4), 544–559. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2008.1573
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. bs.). Pegem Akademi.
  6. Creswell, J. W. (2015). 30 essential skills for the qualitative researcher. Sage Publications.
  7. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5. bs.). SAGE Publications.
  8. Dincer Atan, M. (2025). Güzel sanatlar liselerinde okutulmakta olan Türk sanat müziği teori ve uygulaması dersinin öğrenci ve öğretmen görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi (Van ili örneği) (Tez No. 982010) [Doktora tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  9. Eldemir, A. C. (2012). Geleneksel Türk sanat müziği dersinde uygulanan dizgeli öğretim yönteminin öğrenci erişisine ve kalıcılığa etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 359–375. https://izlik.org/JA58GH42FD
  10. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
  11. Glesne, C. (2020). Nitel araştırmaya giriş (6. bs.; A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu, Ed. ve Çev.). Anı Yayıncılık.
  12. Gün Duru, E. (2013). Türk müzik kültürünün genel müzik eğitimine yansımaları. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(5), 587–596. https://doi.org/10.9761/jasss1402
  13. Gürer, M., Ekdi, Y. N., Yılmaz, G., Gedik, G., ve Sever, G. (2024). Müzik öğretmenliği programlarındaki müzik teknolojisi ile ilgili ders içeriklerine ilişkin öğretim üyesi görüşleri. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(2), 412–425. https://doi.org/10.30703/cije.1323758
  14. Kabataş, M. (2017). Efforts to improve music education in Turkey. Journal of Music and Dance, 7(1), 1–8. https://doi.org/10.5897/jmd2017.0063
  15. Kervancıoğlu, M. H. (2022). Güzel sanatlar liselerindeki batı müziği, Türk sanat müziği ve Türk halk müziği teori ve uygulaması derslerinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. (Tez No. 724058) [Doktora tezi, İnönü Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  16. Krippendorff, K. (2019). Content analysis: An introduction to its methodology (4. bs.). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781071878781
  17. Lincoln, Y. S., Guba, E. G., & Pilotta, J. J. (1985), [Review of the book Naturalistic Inquiry]. International Journal of Intercultural Relations, 9(4), 438–439. https://doi.org/10.1016/0147-1767(85)90062-8
  18. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Ed. ve Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.
  19. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. bs.). SAGE Publications.
  20. Opdenakker, R. (2006). Advantages and disadvantages of four interview techniques in qualitative research. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 7(4). https://doi.org/10.17169/fqs-7.4.175
  21. Öztürk, S. (2018). Türk müziği saz eğitiminde yöresel tavır özelliklerinin kullanılması. İSTEM, 31, 87–106. https://doi.org/10.31591/istem.404489
  22. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4. bs.). SAGE Publications.
  23. Salman Yıkmış, M. (2020). Nitel araştırmalarda e-görüşme tekniği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 183–197. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.556296
  24. Signell, K. L. (1977). Makam: Modal practice in Turkish art music. Asian Music Publications.
  25. Stake, R. E. (1995). The art of case study research. SAGE Publications.
  26. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2019). İllerin ve bölgelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması araştırması (SEGE-2017). Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü. https://books.google.com.tr/books?id=z93MzgEACAAJ
  27. Tisdell, E. J., Merriam, S. B., & Stuckey-Peyrot, H. L. (2025). Qualitative research: A guide to design and implementation (5. bs.). Jossey-Bass.
  28. Uçan, A. (2005). Müzik eğitimi: Temel kavramlar, ilkeler, yaklaşımlar ve Türkiye’deki durum (3. bs.). Evrensel Müzikevi.
  29. Yaymak, U., & Gökbudak, Z. S. (2021). Güzel sanatlar liseleri için yayınlanmış öğretim programları ve müzik derslerinin bu programlarda yer alma durumlarına ilişkin değerlendirme. International Social Sciences Studies Journal, 7(92), 5704–5709. https://doi.org/10.26449/sssj.3733
  30. Yazıcı Arıcı, E., Ampartzaki, M., Papadakis, S., & Kalogiannakis, M. (2023). Teachers’ perceptions of musical activities in early childhood education: A focus on examples from Türkiye. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2023(21), 814–856. https://doi.org/10.46778/goputeb.1310412
  31. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.). Seçkin Yayıncılık.
  32. Yin, R. K. (2011). Qualitative research from start to finish. The Guilford Press.
  33. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6. bs.). SAGE Publications.