Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu bağlamda Kuzey Kıbrıs’ın Lefkoşa, Gazimağusa (Mağusa), Girne, Yeni İskele ve Güzelyurt gibi farklı ilçelerinde yer alan dokuz adet mektep tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Tarih boyunca Asya, Afrika ve Avrupa medeniyetlerinin odağında olan Kıbrıs, Venedikliler üzerine yapılan seferle 6 Ağustos 1571 tarihinde Osmanlı egemenliğine girmiştir. Üç asır Osmanlı idaresinde kalan ada, iskân ve imar edilmiştir. İmar faaliyetleri kapsamında adada çok sayıda dinî, sosyal ve eğitim kurumları tesis edilmiştir. İlköğretime karşılık gelen sıbyan ve iptidai mektepleri adada yaygın olarak inşa edilen örgün eğitim kurumlarıdır. Sıbyan mektebi 5-6 yaşlarındaki çocuklara okuma-yazma ve dinî eğitimin verildiği okullardır. İptidai mektepleri ise 1869’da Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile birlikte sıbyan mektepleri eğitiminde değişiklik yapılarak açılan ilköğretim kurumlarıdır. İptidai mekteplerinde dinî bilgilerin yanı sıra okuma-yazma, coğrafya ve aritmetik dersleri verilmiştir. Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin Kıbrıs’ı fethinden itibaren İngilizlerin çıkardıkları Eğitim Yasası ile tüm okulların kanunen İngiliz yönetimine bağlandığı 1920 yılına kadar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde inşa edilen mektepleri kapsamaktadır. Bu bağlamda Kuzey Kıbrıs’ın Lefkoşa, Gazimağusa (Mağusa), Girne, Yeni İskele ve Güzelyurt gibi farklı ilçelerinde yer alan dokuz adet mektep tespit edilmiştir. Mektepler Osmanlı mimari özelliklerini taşımalarının yanı sıra yerel etkileri de yansıtması bakımından önem arz etmektedir. Çalışmada az tanınan Kuzey Kıbrıs mektepleri tanıtılarak başkent İstanbul ve Anadolu örnekleri ile karşılaştırılmıştır. Böylece adadaki mekteplerin Osmanlı dönemi mektep mimarisi içerisindeki konumları belirlenmeye çalışılmıştır.
Abstract
Cyprus, which has been at the center of Asian, African, and European civilizations throughout history, came under Ottoman rule on August 6, 1571, following the expedition against the Venetians. The island, which remained under Ottoman rule for three centuries, was settled and developed. As part of urban development activities, numerous religious, social, and educational institutions have been established on the island. Primary schools, known as sibyan and iptidai mektepleri, were formal educational institutions widely built on the island. Sibyan mektebi were schools where children aged 5-6 received reading, writing, and religious education. Primary schools were elementary education institutions established in 1869 with the General Education Regulations, which modified the primary school system. In addition to religious instruction, primary schools offered reading, writing, geography, and arithmetic. This study covers the schools built in the Turkish Republic of Northern Cyprus from the time of the Ottoman conquest of Cyprus until 1920, when all schools were legally placed under British administration by the Education Act enacted by the British. In this context, nine schools located in different districts of Northern Cyprus, such as Nicosia, Famagusta, Kyrenia, Trikomo, and Morphou, have been identified. These schools are significant not only for their Ottoman architectural features but also for reflecting local influences. This study introduces lesser-known schools in Northern Cyprus and compares them with examples from the capital Istanbul and Anatolia. In doing so, it attempts to determine the position of these schools within the context of Ottoman-era school architecture.