Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2026 / Sayı: 37

Ölüm Bağlamında An(ı)’ın Nesneleriyle Enstalasyon Pratikleri

INSTALLATION PRACTICES WITH OBJECTS OF MOME(MORY)NT IN THE CONTEXT OF DEATH

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Düşünsel ve pratik anlamda kişisel anlatıyı sanatsal açıdan ortaya koyma çabasına yönelik uygulamalar, ölüm kavramı üzerine yeniden düşünme, enstalasyon pratiklerine dair sanatsal açıdan beceri geliştirme ve anı nesnelerini güncel pratiklerle an’a taşıyarak duygusal bir temsil yaratma açısından önemli görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ölüm, tüm canlıların varoluşsal döngüde yaşadığı en önemli ve kaçınılmaz gerçekliğidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ölümün bir son mu ya da bir başlangıç mı olduğu konusunda farklı disiplinlerdeki arayışlar ve anlamlandırmalar, insanlık tarihi var olduğundan beri merak edilen bir soru olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Düşünsel ve pratik anlamda kişisel anlatıyı sanatsal açıdan ortaya koyma çabasına yönelik uygulamalar, ölüm kavramı üzerine yeniden düşünme, enstalasyon pratiklerine dair sanatsal açıdan beceri geliştirme ve anı nesnelerini güncel pratiklerle an’a taşıyarak duygusal bir temsil yaratma açısından önemli görülmektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sanat · Enstalasyon · Ölüm

Özet

Ölüm, tüm canlıların varoluşsal döngüde yaşadığı en önemli ve kaçınılmaz gerçekliğidir. Ölümün bir son mu ya da bir başlangıç mı olduğu konusunda farklı disiplinlerdeki arayışlar ve anlamlandırmalar, insanlık tarihi var olduğundan beri merak edilen bir soru olmuştur. Enstalasyon sanatında ölüm kavramı, varlık-yokluk düalitesinde; anı, yas, bellek, toplumsal hafıza gibi sosyal ve kültürel referanslara ilişkin sorgulamalarla nesne ve mekânın dönüşümünü içermektedir. Bu çalışmada ölüm teması altında çeşitli giyim aksesuarlarının nesne ve mekân bağlamında kültürel referans çağrışımlarına uzanan enstalasyon pratiklerine yer verilmiştir. Nitel araştırmalar kapsamında belgesel tarama yönteminin kullanıldığı bu çalışmada üç farklı enstalasyon uygulaması yapılmıştır. Düşünsel ve pratik anlamda kişisel anlatıyı sanatsal açıdan ortaya koyma çabasına yönelik uygulamalar, ölüm kavramı üzerine yeniden düşünme, enstalasyon pratiklerine dair sanatsal açıdan beceri geliştirme ve anı nesnelerini güncel pratiklerle an’a taşıyarak duygusal bir temsil yaratma açısından önemli görülmektedir.

Abstract

Death is the most essential and inescapable truth experienced by all living beings within the cycle of existence. The question of whether death is an end or a beginning has intrigued various disciplines since the beginning of human history. In installation art, death embraces the duality of existence and non-existence, involving transformations of objects and space through inquiries into memory, mourning, recollection, and collective remembrance. This study presents installation practices that, under the theme of death, use clothing accessories to evoke cultural references in relation to objects and space. In this study, which utilised documentary screening methods within the scope of qualitative research, three different installation applications were carried out.. These practices are important for expressing personal narratives both conceptually and practically, encouraging reflection on the notion of death, developing artistic skills in installation, and creating emotional representations by bringing memory objects into the present through contemporary approaches

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özcan, D. S., Evecen, A. (2026). Ölüm Bağlamında An(ı)’ın Nesneleriyle Enstalasyon Pratikleri. Art-e Sanat Dergisi, Sayı: 37. https://doi.org/10.21602/sduarte.1795230

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Bennett, J. (2002). Art, affect, and the ‘bad death’: strategies for communicating the sense memory of loss. Journal of Women in Culture and Society, 28(1), 333–351. https://doi.org/10.1086/340915
  2. Bennett, J. (2002). Art, affect, and the “Bad Death”: Strategies for communicating the sense memory of loss. Signs, 28(1), 333–351. https://doi.org/10.1086/340915
  3. Bishop, C. (2005). Installation art: a critical history, London: Tate Publishing.
  4. Büyükokutan, A. G. A. (2007). Muğla Yöresi Alevî Türkmenlerinde Ölümle İlgili İnanç ve Pratikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 21, 63-86. https://izlik.org/JA76WX58PT
  5. Brock, D. W. (1993). Life and death. New York: Cambridge University Press.
  6. Candan, E. (2008). Türkler’in kültür kökenleri, (7. Baskı), İstanbul: Sınır Ötesi Yayınları.
  7. Cronin, P. (2022). Women and migration(s) II. K. Brooks, C. Finley, E. Toscano ve D. Willis (Der.), Shrine for Girls: Social Justice and Aesthetic Responsivities içinde, Cambridge: Open Book Publishers, https://doi.org/10.11647/OBP.0296.12
  8. Çıblak, N. (2002). Anadolu’da ölüm sonrası mezarlıklar çevresinde oluşan inanç ve pratikler. Türk Kültürü, 11(474), 605-614, https://makale.isam.org.tr/handle/123456789/149878
  9. Ergöz, R. (2023). Van Gölü havzası halk inanışlarında kapı ve eşik. Folklor Akademi Dergisi, 6(3), 1208 – 1230. https://doi.org/10.55666/folklor.1383977
  10. Ferriani, B. and Pugliese, M. (Ed). (2013). Ephemeral monuments: History and conservation of installation art. Los Angeles: Getty Publications.
  11. Hökelekli, H. (1991). Ölüm ve ölüm ötesi psikolojisi. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3(1), https://izlik.org/JA64PB44UE
  12. Jadzińska, M. (2011). The lifespan of installation art. T. Scholte ve G. Wharton (Der.), Inside Installations: Theory and Practice in the Care of Complex Artworks içinde, Amsterdam University Press.
  13. Kalafat, Y. (2009). İslâmiyet ve Türk halk inançları: Türk kültürlü halklarda halk inançları. (2. Baskı), Ankara: Berikan Yayınevi.
  14. Kapustka, M. (2010). Folded memory: clothes in the art of christian boltanski and the impossibility of evidence. T. Weddigen (Der.), Metatextile: Identity and History of a Contemporary Art Medium içinde, Berlin: Edition Imorde.
  15. Karasar, N. (2018). Bilimsel irade algı çerçevesi ile bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler. (33. Baskı), Nobel Yayıncılık.
  16. Kahya Ö. S. ve Tambay, E. (2018). Vitrinlerin değişen yüzü: enstalasyon, Ulakbilge, 6(25), 885-902. https://doi.org 10.7816/ulakbilge-06-26-04
  17. Koca, E., & Baran, H. (2014). Eskişehir İli Geleneksel Kadın Şalvarları. Arış Dergisi, 10, 26-33. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.58
  18. Kurt, G. (2020). Yazma sandıkları. Folklor Akademi Dergisi, 3(4), 364-380, https://izlik.org/JA33UK43RB
  19. MacMichael, K. A. (2020). Memory and death: an analysis of Christian Boltanski’s art. Unpublished Doctoral Thesis, Birmingham: University of Birmingham, Faculty of Arts and Law, Department of Art History, Curating and Visual Studies.
  20. Malpas, J., ve Solomon, R. C. (2006). Ölüm ve felsefe. (N. Küçük, Çev.), İstanbul: İthaki Yayınları.
  21. McTighe, M. E. (2012). Framed spaces: Photography and memory in contemporary installation art. Dartmouth College Press.
  22. Moreno, L. G. (2010). Troubled materiality: The installations of Doris Salcedo. Mosaic: An Interdisciplinary Critical Journal, 43(2), 95–111. http://www.jstor.org/stable/44030626
  23. Ölmez, F. N. ve Kartal, Z. (2024). İncesu halk kültürü: Isparta-Keçiborlu-Ardıç Gıvratan Bilge, Nobel Bilimsel Eserler.
  24. Özkan, Ö. ve Öz, O. (2023). Christian Boltanski’nin sanatında ölümden arda kalan: Anıt. Arşiv ve Hafıza. Sanat Yazıları, (49), 495-510 https://doi.org/10.61742/sanatyazilari.1318044 Polat, H. (2023). Sivas’ın Gürün ilçesine bağlı yolgeçen ve güldede köylerindeki ölümü düşündüren inanç ve uygulamalar. AHBVÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi, (9), 55-72, https://doi.org/10.56387/ahbvedebiyat.1369251
  25. Ran, F. (2009). A History of installation art and the development of new art forms: Technology and the Hermeneutics of Time and Space in Modern and Postmodern Art From Cubism to Installation, Peter Lang.
  26. Reiss, J. (2001). From margin to center: the spaces of installation art, London: Mit Press.
  27. Salman, F. ve Kırkıncıoğlu, Z. (2014). Geçmişten günümüze Erzurum’da Ehram (İhram) dokumacılığı. Arış Dergisi, (10), 42-51. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.60
  28. Schneider, E. M. (2014). Material Witness: Doris Salcedo's Practice as an Address on Political Violence Through Materiality. Published Doctoral Thesis, Cambridge: Harvard University, Department of Art and Architectural History.
  29. Soll, I. (2006). Ölümün iddia edilen önemsizliği üzerine. J. Malpas, R. C. Solomon (Der.), Ölüm ve Felsefe içinde, (N. Küçük, Çev.), İstanbul: İthaki Yayınları.
  30. Suderburg, E. (Ed). (2000). Intervention: Situating installation art. Introduction: On Installation and Site Specificity, University of Minnesota Press.
  31. Van Saaze, V. (2013). Installation art and the museum, Amsterdam: Amsterdam University Press. https://doi.org/10.26530/oapen_449202
  32. Yılmaz, A. (2019). Damien Hirst’ün eserlerinde ‘ölüm teması’. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(57), 577-586. https://doi.org/10.7816/idil-08-57-04
  33. Zafer, C. (2019). Ölüm olgusu ve ölümün sosyolojik etkileri. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 64-82. https://izlik.org/JA92FG79YJ