Dergiler / Art-e Sanat Dergisi / 2026 / Sayı: 37

Film ve Dizilerde Tipografinin Rolü: Anlatısal ve Diegetik Kullanımlar

The Role of Typography in Film and Tv Series: Narrative and Diegetic Uses

Münire Yıldız(Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Grafik Tasarımı Bölümü)0000-0003-2064-9555
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, tipografinin çağdaş sinemada anlatı yapısının ayrılmaz bir parçasına dönüştüğünü ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, sinemada tipografinin yalnızca görsel bir tasarım öğesi ya da bilgi aktaran bir araç olmanın ötesine geçerek anlatının bir parçası haline gelişini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunun yanı sıra diegetik tipografi kavramı üzerinden, yazının film evreninde nasıl karakterlerin algısına dahil olduğu, atmosfer kurucu bir öğe olarak işlev gördüğü ve farklı düzeylerde gerçekleşen izleyici deneyimi araştırılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, tipografinin çağdaş sinemada anlatı yapısının ayrılmaz bir parçasına dönüştüğünü ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tipografi · Diegetik Tipografi · Film

Özet

Bu çalışma, sinemada tipografinin yalnızca görsel bir tasarım öğesi ya da bilgi aktaran bir araç olmanın ötesine geçerek anlatının bir parçası haline gelişini incelemektedir. Bunun yanı sıra diegetik tipografi kavramı üzerinden, yazının film evreninde nasıl karakterlerin algısına dahil olduğu, atmosfer kurucu bir öğe olarak işlev gördüğü ve farklı düzeylerde gerçekleşen izleyici deneyimi araştırılmaktadır. Çalışmanın amacı, tipografinin filmlerde yalnızca estetik bir tercih olmadığını, aynı zamanda hikâyeyi güçlendiren, sahnelerin duygusal yoğunluğunu artıran ve görsel anlatımı çok katmanlı hale getiren bir yapıya sahip olduğunu göstermektir. Yöntem olarak nitel araştırmaya dayalı film sahnelerin tipografik işlev açıdan çözümlenmesi benimsenmiş ve analiz edilmiştir. Bulgular, tipografinin çağdaş sinemada anlatı yapısının ayrılmaz bir parçasına dönüştüğünü ortaya koymaktadır.

Abstract

This study examines how typography in cinema extends beyond functioning merely as a visual design element or an instrument for conveying information, becoming instead an integral component of narrative construction. It further investigates the concept of diegetic typography, focusing on how written text operates within the filmic world—how it is perceived by characters, how it contributes to atmosphere building, and how it enables viewers to experience narrative meaning on multiple levels. The aim of the study is to demonstrate that typography in film is not solely an aesthetic choice but a narrative mechanism that reinforces storytelling, intensifies emotional resonance within scenes, and enriches visual communication through multilayered structures. The methodology is based on qualitative analysis, examining selected film scenes in terms of their typographic functions. The findings indicate that typography has increasingly become an indispensable component of contemporary cinematic narration, shaping both the expressive texture of films and the viewer’s engagement with the diegetic world.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldız, M. (2026). Film ve Dizilerde Tipografinin Rolü: Anlatısal ve Diegetik Kullanımlar. Art-e Sanat Dergisi, Sayı: 37. https://doi.org/10.21602/sduarte.1795318

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Alam, P. W., Permana, R. S. M., & Indriani, S. S. (2023). “Diegetic and Non-Diegetic Sounds in Film Scoring of Pengabdi Setan Film”. ProTVF, 7(2), s. 165–182. https://doi.org/10.24198/ptvf.v7i2.47281
  2. Aydın, G. E., & Kurtçu, F. (2025). “Soyut Sanat Bağlamında Kinetik Tipografi: Görsel Kimlik Tasarımlarında Yaratıcı Uygulamalar”, SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 18(35), s. 24–42. https://doi.org/10.21602/sduarte.1658517
  3. Aytekin, H. (2018). “Türkiye’de Belgesel Filmlerde Tipografi Kullanımının Gerçekliğe Etkilerini İncelemek Üzerine Bir Öneri”, Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (6), s. 55–76.
  4. Betancourt, M. (2019). Typography and Motion Graphics: The “Reading-İmage”. Routledge.
  5. Bihl, E. (2017). The Captivating Use of Silence in Film: How Silence Affects the Emotional Aspect of Cinema (Unpublished Bachelor’s Thesis). Blekinge Tekniska Högskola, Institutionen För Teknik Och Estetik.
  6. Clopton, K. (2020). Review of Words on Screen”, by M. Chion (C. Gorbman, Ed. & Trans.). Film Criticism, 44(3). https://doi.org/10.3998/fc.13761232.0044.304
  7. Chion, M. (2017). Words on Screen, (trans. Claudia Gorbman), Columbia University Press New York.
  8. Ford, S., Forlizzi, J., & Ishizaki, S. (1997). “Kinetic Typography”. CHI ’97 Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems: Looking to the Future – CHI ’97, s. 269–270. https://doi.org/10.1145/1120212.1120387
  9. Jackpost. (2012). First examples of kinetic typography in film (2). SemiNotes. https://fasos-research.nl/semionotes/2012/09/03/first-examples-of-kinetic-typography-in-film-2/, Erişim tarihi: 01.12.2025.
  10. Kremida, E., Laskari, I., & Siakas, S. (2023). “Typography as Narrative Parameter of Cinematic Art”. American Journal of Art and Design, 8(4), s. 107–112. https://doi.org/10.11648/j.ajad.20230804.12
  11. Shaginaw, H. (2019). “The Use of Typography in Scott Pilgrim vs. The World”. Medium. https://medium.com/@hshagina/the-use-of-typography-in-scott-pilgrim-vs-the-world-b17470135254 Erişim tarihi: 20.09.2025.
  12. Salnikova, E. V. (2022). “Diegetic Invisible/Vanishing in Silent Cinema and its Origins”. The Art and Science of Television, 18(1), s. 49–78. https://doi.org/10.30628/1994-9529-2022-18.1-49-78
  13. Nosal, J. K. (2025). Diegetic And Non-Diegetic Sound Effects İn Film (BA (Honours) Thesis). Institute of Art, Design and Technology, Dún Laoghaire.
  14. Görsel Kaynaklar
  15. Görsel 1. Cecil Hepworth, “How It Feels to Be Run Over, 1900, Siyah-Beyaz Sessiz Film”, Public Domain Review Koleksiyonu. https://publicdomainreview.org/collection/how-it-feels-to-be-run-over/ Erişim tarihi: 20.09.2025.
  16. Görsel 2. Edwin S. Porter, “College Chums”, 1907, Siyah-Beyaz Sessiz Kısa Film, Museum of Modern Art (MoMA) Koleksiyonu. https://www.moma.org/collection/works/307648 Erişim tarihi: 20.09.2025.
  17. Görsel 3. Adolf Gärtner, “Des Pfarrers Töchterlein”, 1912, Siyah-Beyaz Sessiz Film. https://fasos-research.nl/semionotes/2012/09/03/first-examples-of-kinetic-typography-in-film-2/ Erişim tarihi: 20.09.2025.
  18. Görsel 4. Abraham S. Schomer, “The Chamber Mystery, 1920”, Siyah-Beyaz Sessiz Film. https://dcairns.wordpress.com/tag/the-chamber-mystery/ Erişim tarihi: 20.09.2025.
  19. Görsel 5. Robert Wiene, “The Cabinet of Dr. Caligari”, 1920, Siyah-Beyaz Sessiz Film. https://www.youtube.com/watch?v=Ug_4693nsjM Erişim tarihi: 20.09.2025.
  20. Görsel 6. “Emily in Paris”, 3. Sezon, 2022, Renkli Dijital Dizi, Netflix yapımı. https://vimeo.com/803750464?fl=pl&fe=vl Erişim tarihi: 20.09.2025.
  21. Görsel 7. David Fincher, “Fight Club”, 1999, Renkli Uzun Metraj Film. https://film-grab.com/2010/11/14/fight-club/#bwg853/52616 Erişim tarihi: 20.09.2025.
  22. Görsel 8. Edgar Wright, “Scott Pilgrim vs. the World”, 2010, Renkli Uzun Metraj Film. https://vimeo.com/14110279 Erişim tarihi: 20.09.2025.
  23. Görsel 9. “Dark”, 3. Sezon, 2020, Renkli Dijital Dizi, Netflix Yapımı. https://www.youtube.com/watch?v=IEisFhIT41A Erişim tarihi: 20.09.2025.