KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kent Akademisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 5

Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Evaluation of Plastic Waste as Building Material in Architecture: A Comparative Review within the Framework of 3R Strategies

Gülcan İner(KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3302-2321
Sayfa
1–30
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, incelenen örneklerde plastik atıkların geri dönüşüm, yeniden kullanım ve yeniden işlevlendirme stratejileri aracılığıyla farklı ölçeklerde ve farklı yapı bileşenlerinde değerlendirildiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Teknolojik ilerlemeler, yeni malzemelerin yaygınlaşması, hızlı kentleşme ve artan tüketim pratikleri, katı atık miktarını küresel ölçekte artırmış; özellikle plastik atıklar, uzun çözünme süreleri ve çevresel etkileri nedeniyle sürdürülebilirlik tartışmalarının temel sorun alanlarından biri hâline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, plastik atıkların mimarlıkta sürdürülebilir yapı malzemesi olarak değerlendirilme potansiyelini 3R stratejileri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, incelenen örneklerde plastik atıkların geri dönüşüm, yeniden kullanım ve yeniden işlevlendirme stratejileri aracılığıyla farklı ölçeklerde ve farklı yapı bileşenlerinde değerlendirildiğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:sürdürülebilir mimarlık · atık yönetiminde r stratejileri · atık plastik yapı malzemesi

Özet

Teknolojik ilerlemeler, yeni malzemelerin yaygınlaşması, hızlı kentleşme ve artan tüketim pratikleri, katı atık miktarını küresel ölçekte artırmış; özellikle plastik atıklar, uzun çözünme süreleri ve çevresel etkileri nedeniyle sürdürülebilirlik tartışmalarının temel sorun alanlarından biri hâline gelmiştir. Bu çalışma, plastik atıkların mimarlıkta sürdürülebilir yapı malzemesi olarak değerlendirilme potansiyelini 3R stratejileri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, plastik atıkların yapı üretiminde yeniden kullanım, yeniden işlevlendirme ve geri dönüşüm yoluyla nasıl değerlendirildiğini analiz etmek ve sürdürülebilir tasarım için bağlama duyarlı hibrit bir yaklaşım önermektir. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan çalışmada, uluslararası ölçekte uygulanmış 10 mimari örnek; atık türü, yapı elemanı, uygulama alanı, dönüşüm stratejisi, teknik işlem ve mimari/çevresel kazanım ölçütleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen örneklerde plastik atıkların geri dönüşüm, yeniden kullanım ve yeniden işlevlendirme stratejileri aracılığıyla farklı ölçeklerde ve farklı yapı bileşenlerinde değerlendirildiğini göstermektedir. Bulgular, atık yönetimi stratejileri ile sürdürülebilir mimarlık kriterleri arasındaki ilişkiler üzerinden tartışılmıştır. Sonuç olarak çalışma, plastik atıkların mimari üretimde tekil bir yöntemle değil; yapının ölçeği, kullanım süresi ve performans gerekliliklerine göre kurgulanan hibrit 3R stratejileriyle daha etkin biçimde değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract

Technological advances, the widespread use of new materials, rapid urbanization, and increasing consumption practices have increased the amount of solid waste on a global scale. In particular, plastic waste has become one of the major issues in sustainability debates due to its long decomposition period and environmental impacts. This study comparatively examines the potential of plastic waste to be used as a sustainable building material in architecture within the framework of 3R strategies. The main aim of the research is to analyse how plastic waste is evaluated in building production through reuse, repurposing, and recycling, and to propose a context-sensitive hybrid approach for sustainable design. Based on a qualitative research approach, the study evaluates 10 internationally implemented architectural examples according to waste type, building component, application area, transformation strategy, technical process, and architectural/environmental benefits. The findings show that, in the examined examples, plastic waste is utilized at different scales and in different building components through recycling, reuse, and repurposing strategies. The findings are also discussed in terms of the relationship between waste management strategies and sustainable architecture criteria. As a result, the study reveals that plastic waste can be evaluated more effectively in architectural production not through a single method, but through hybrid 3R strategies configured according to the scale, lifespan, and performance requirements of the building.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İner, G. (2026). Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Kent Akademisi, Cilt: 19 Sayı: 5, 1–30. https://doi.org/10.35674/kent.1844661

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Azure Printed Homes. (2022). Azure Printed Homes. https://www.azureprintedhomes.com/
  2. Inhabitat. (2022). Amazing plastic bottle architecture withstands earthquakes in Taipei. https://inhabitat.com/amazing-plastic-bottle-architecture-withstands-earthquakes-in-taipei/
  3. ArchDaily. (2015). This plastic bottle house turns trash into affordable housing in Nigeria. https://www.archdaily.com/606704
  4. ArchDaily. (2017). From recycled plastic waste to building material. ArchDaily. https://www.archdaily.com/870029/from-recycled-plastic-waste-to-building-material
  5. ArchDaily. (2021). 1300 Recycling Pavilion. https://www.archdaily.com/974425
  6. ArchDaily. (2017). 1500 semi-transparent baskets to build a lightweight facade. https://www.archdaily.com/881513
  7. ArchDaily. (2024). Umi–Kuru Retail Facility, Osaka Expo 2025. https://www.archdaily.com/1033759/osaka-expo-2025-umi-kuru-retaill-facility-taisei-design-planners-architects-and-engineers
  8. Archinect. (2023). From surfboards to shelter: Surf Block Maui builds an alternative to landfills out of Styrofoam waste. https://archinect.com/features/article/150478103/from-surfboards-to-shelter-surf-block-maui-builds-an-alternative-to-landfills-out-of-styrofoam-waste Erişim Tarihi: Ağustos, 2025.
  9. ArchDaily. (2017). Conceptos Plásticos turns plastic waste into building blocks. https://www.archdaily.com/870607/conceptos-plasticos-turns-plastic-waste-into-building-blocks
  10. Arenibafo, F. E. (2023). The 3Rs(Reduce, Reuse, Recycle) of Waste Management – An effective and Sustainable Approach for Managing Municipal Solid Waste in Developing Countries. Proceedings of the International Conference of Contemporary Affairs in Architecture and Urbanism-ICCAUA, 6(1), 383–398. https://doi.org/10.38027/iccaua2023en0108
  11. Andrady, A. L., Barnes, P. W., Bornman, J. F., Gouin, T., Madronich, S., White, C. C., Zepp, R. G., & Jansen, M. A. K. (2022). Oxidation and fragmentation of plastics in a changing environment; from UV-radiation to biological degradation. Science of the Total Environment, 851, Article 158022. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158022
  12. Auta, H. S., Emenike, C. U., & Fauziah, S. H. (2017). Distribution and importance of microplastics in the marine environment: A review of the sources, fate, effects, and potential solutions. Environment International, 102, 165–176. https://doi.org/10.1016/j.envint.2017.02.013
  13. Brunner, P. H., & Rechberger, H. (2015). Waste to energy—key element for sustainable waste management. Waste Management, 37, 3–12. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2014.02.003
  14. Çağlar Kaymaz, K., & Kızılkan, Y. (2022). Sürdürülebilir katı atık yönetimi bakımından Erzurum şehri. Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi, 1(1), 1–16. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jwgdp/issue/70735/1136887
  15. Doley, P. M., Yuen, A. C. Y., Kabir, I., Liu, L., Wang, C., Chen, T. B. Y., & Yeoh, G. H. (2022). Thermal Hazard and Smoke Toxicity Assessment of Building Polymers Incorporating TGA and FTIR—Integrated Cone Calorimeter Arrangement. Fire, 5(5), 139. https://doi.org/10.3390/fire5050139
  16. Durmisevic, E., & Brouwer, J. (2006). Design aspects of decomposable building structures. Building and Environment, 41(5), 569–579. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2005.02.021
  17. European Environment Agency. (2025b). Total waste generation: Türkiye. Europe’s Environment 2025. https://www.eea.europa.eu/en/europe-environment-2025/countries/turkiye/waste-generation
  18. Ellen MacArthur Foundation. (2013). Towards the circular economy: Vol. 1. An economic and business rationale for an accelerated transition. Ellen MacArthur Foundation. https://www.ellenmacarthurfoundation.org/towards-the-circular-economy-vol-1-an-economic-and-business-rationale-for-an
  19. Frigione, M. (2010). Recycling of PET bottles as fine aggregate in concrete. Waste Management, 30(6), 1101–1106. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2010.01.030
  20. Geyer, R., Jambeck, J. R., & Law, K. L. (2017). Production, use, and fate of all plastics ever made. Science Advances, 3(7), e1700782. https://doi.org/10.1126/sciadv.1700782
  21. Göswein, V., Carvalho, S., Cerqueira, C., & Lorena, A. (2022). Circular material passports for buildings: Providing a robust methodology for promoting circular buildings. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1122, 012049. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1122/1/012049
  22. JD Composites. (2024). Company projects. https://jdcomposites.ca/ Kavak, F. F., Akpınar, A., & Haksevenler, B. H. G. (2020). Sıfır atık yönetimi: Marmara Üniversitesi Anadoluhisarı Kampüsü örneği. Kent Akademisi (Online). https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/462597
  23. Kaza, S., Yao, L. C., Bhada-Tata, P., & Van Woerden, F. (2018). What a waste 2.0: A global snapshot of solid waste management to 2050. World Bank. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/30317
  24. Mensah, R. A., Shanmugam, V., Narayanan, S., Renner, J. S., Babu, K., Neisiany, R. E., Försth, M., Sas, G., & Das, O. (2022). A review of sustainable and environment-friendly flame retardants used in plastics. Polymer Testing, 108, 107511. https://doi.org/10.1016/j.polymertesting.2022.107511
  25. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2022a). Global plastics outlook: Economic drivers, environmental impacts and policy options. OECD Publishing.
  26. Özger Koçak, Z., & Güven, H. (2025). Kamu kurumlarında sıfır atık yönetim sisteminin uygulanması: Su ve kanalizasyon idareleri üzerine bir inceleme. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(1), 90-106. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1502066
  27. Özdamar, E. G., Tandoğan, O., & Yılmaz, İ. (2021). Atık malzemeler ile katılımcı esaslı birlikte tasarım: Tekirdağ Osmanlı Mahallesi çalıştay deneyimi. In Ö. Demirel & E. Düzgüneş (Eds.), Proceedings of CEDESU 2021: 2nd International City and Ecology Congress within the Framework of Sustainable Urban Development (pp. 309-336). Trabzon, Turkey.
  28. PBL Netherlands Environmental Assessment Agency. (2016). Circular economy: Measuring innovation in product chains (PBL Report No. 2544). The Hague: PBL Netherlands Environmental Assessment Agency. https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/pbl-2016-circular-economy-measuring-innovation-in-product-chains-2544.pdf
  29. Salgın, B., Aydın İpekçi, C., Coşgun, N., Tıkansak Karadayı, T. (2021). Enerji ve ham madde korunumu açısından yapısal atıkların yeniden kullanımına / geri dönüşümüne yönelik bir değerlendirme. Journal of Architectural Sciences and Applications, 6(2), 526–537. https://doi.org/10.30785/mbud.927981
  30. Siddique, R., Khatib, J., & Kaur, I. (2008). Use of recycled plastic in concrete: A review. Waste Management, 28(10), 1835–1852. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2007.09.011
  31. Song, Y. K., Hong, S. H., Eo, S., & Shim, W. J. (2022). The fragmentation of nano- and microplastic particles from thermoplastics accelerated by simulated-sunlight-mediated photooxidation. Environmental Pollution, 311, Article 119847. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2022.119847
  32. Stec, A. A., & Hull, T. R. (2011). Assessment of the fire toxicity of building insulation materials. Energy and Buildings, 43(2–3), 498–506. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2010.10.015
  33. United Nations Development Programme Türkiye. (2023). Plastics in Türkiye: Synopsis. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2023-06/plastics_in_turkiye-web.pdf
  34. United Nations Environment Programme. (2023). Chemicals in plastics: A technical report. United Nations Environment Programme. https://www.unep.org/resources/report/chemicals-plastics-technical-report
  35. World Health Organization. (2022). Dietary and inhalation exposure to nano- and microplastic particles and potential implications for human health. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240054608
  36. Zaman, A. U., & Lehmann, S. (2011). Challenges and opportunities in transforming a city into a “Zero Waste City.” Challenges, 2(4), 73–93. https://doi.org/10.3390/challe2040073
  37. Zulkernain, N. H., Gani, P., Chuan, N. C., & Uvarajan, T. (2021). Utilisation of plastic waste as aggregate in construction materials: A review. Construction and Building Materials, 306, 123669. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2021.123669