Dergiler / Kent Akademisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 2

Kent Kimliği, Hafıza ve Mekân: Samsun Yabancılar (Rus) Pazarı Örneği

Urban Identity, Memory and Space: The Example of Samsun Foreigners (Russian) Bazaar

Sayfa
1–24
Yayın Tarihi
2026-02-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca, eğitim seviyesi yükseldikçe, pazarın kent kimliğindeki rolüne yönelik farkındalığın arttığı gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Samsun Yabancılar Pazarı, kentin ticari ve toplumsal hafızası açısından önemli bir mekân olup, zaman içinde dönüşerek günümüzde daha homojen bir yapıya bürünmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada, katılımcılara amaçlı örneklem yöntemi ile ulaşılmış ve Samsun Yabancılar Pazarında faaliyet gösteren 10 esnaf ile “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” uygulanarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca, eğitim seviyesi yükseldikçe, pazarın kent kimliğindeki rolüne yönelik farkındalığın arttığı gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kent Kültürü · Kolektif Bellek · Kimlik Dinamikleri

Özet

Samsun Yabancılar Pazarı, kentin ticari ve toplumsal hafızası açısından önemli bir mekân olup, zaman içinde dönüşerek günümüzde daha homojen bir yapıya bürünmüştür. Kentler, yalnızca fiziksel alanlar olmanın ötesinde, kimliklerin inşa edildiği, hafızanın korunduğu ve toplumsal ilişkilerin şekillendiği dinamik yapılar olarak sosyolojik bir anlam taşımaktadır. Bu araştırma, Samsun Yabancılar Pazarı’nın kent kimliği ve sosyal hafızaya ilişkisini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada, katılımcılara amaçlı örneklem yöntemi ile ulaşılmış ve Samsun Yabancılar Pazarında faaliyet gösteren 10 esnaf ile “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” uygulanarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde, pazarın ticari işlevinin yanı sıra kentin hafızası ve kimlik üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmanın geçerliği ve güvenirliğinin sağlanabilmesi amacıyla gerekli önlemler alınmış ve elde edilen verilere içerik analizi uygulanmıştır. Bu doğrultuda, örneklemden elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş olup, yapılan kapsamlı analizler ve çıkarımlar sonucunda özellikle yaşlı bireyler için pazarın nostaljik bir anlam taşıdığını ve geçmişin bir uzantısı olarak görüldüğünü, genç katılımcıların ise pazarı tüketim alışkanlıkları ve modern kent yaşamı ile ilişkilendirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, eğitim seviyesi yükseldikçe, pazarın kent kimliğindeki rolüne yönelik farkındalığın arttığı gözlemlenmiştir. Samsun Yabancılar Pazarı’nın, yalnızca ekonomik bir alan olmanın ötesinde, yerel halk için sosyal ve kültürel etkileşimin sürdüğü bir mekân olarak kentsel hafızanın şekillenmesine katkıda bulunduğu görülmektedir. Bu çerçevede, kent mekânlarının hafıza ve kimlik inşasındaki rolüne ilişkin farkındalığı artırmaya yönelik kentsel politika ve planlamaların geliştirilmesi önerilmektedir. Çalışma, kentsel hafıza ve kimlik üzerine yapılan araştırmalara katkı sunarak, mekânsal dönüşüm süreçlerinin sosyolojik etkilerini anlamaya yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Abstract

Samsun Foreigners’ Bazaar is a significant urban site in terms of the city’s commercial activities and social memory. Over time, it has undergone transformation, evolving into a more homogeneous structure. Cities are not merely physical settlements; they are dynamic spaces where identities are constructed, collective memories are preserved, and social interactions are shaped. This study examines the relationship between Samsun Foreigners’ Bazaar, urban identity, and social memory. A qualitative research design was employed, and participants were selected through purposive sampling. Semi-structured interviews were conducted with 10 vendors operating within the Foreigners’ Bazaar. The interviews explored not only the commercial role of the market but also its sociocultural impacts on the city’s memory and identity. To ensure the validity and reliability of the study, rigorous methodological procedures were followed, and the data were analyzed through content analysis. The findings, evaluated through thematic analysis, reveal that the Bazaar holds particular nostalgic value for elderly participants, who perceive it as a remnant of the past. In contrast, younger participants associate the space with consumption habits and modern urban life. Furthermore, a higher level of education was associated with greater awareness of the Bazaar’s role in urban identity. Overall, the results demonstrate that Samsun Foreigners’ Bazaar is not merely an economic venue but also a vibrant space of cultural and social interaction that contributes significantly to the construction of urban memory. In light of these findings, it is recommended that urban policy and planning initiatives prioritize raising awareness of the role of urban spaces in memory and identity formation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yeşilyurt, Y., Sandıkçı, E. (2026). Kent Kimliği, Hafıza ve Mekân: Samsun Yabancılar (Rus) Pazarı Örneği. Kent Akademisi, Cilt: 19 Sayı: 2, 1–24. https://doi.org/10.35674/kent.1687672

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Assmann, J. (2015). Kültürel bellek. A. Tekin (Çev.), Ayrıntı Yayınları.
  2. Augé, M. (2016). Yok-yerler üstmodernliğin antropolojisine giriş. T. Ilgaz (Çev.), Daimon.
  3. Aytaç, Ö. (2013). Kent mekânları ve kimlik/farklılık sorunu. İdealkent, 4(9), 138-169.
  4. Bauman, Z. (2005). Bireyselleşmiş toplum. Y. Alogan (Çev.), Ayrıntı Yayınları.
  5. Bauman, Z. (2019). Akışkan modernite. S. O. Çavuş (Çev.), Can Yayınları.
  6. Demirel, G. (2022). Kent kimliği ve hafıza mekânların karşılaştırmalı fotoğraf analizi: Muş ili örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(135), 233-252.
  7. Graham, B., Ashworth, G. J., & Tunbridge, J. E. (2002). A geography of heritage: Power, culture and economy. London: Arnold Publishers.
  8. Halbwachs, M. (2018). Kolektif bellek. Z. Karagöz (Çev.), Pinhan Yayıncılık.
  9. Lefebvre, H. (1991). Critique of everyday life, volume 1: Introduction. Verso.
  10. Lefebvre, H. (2014). Mekânın üretimi. I. Ergüden (Çev.), Sel Yayıncılık.
  11. Massey, D. (1994). Space, place and gender. Polity Press.
  12. Massey, D. (2005). For space. Sage Publications.
  13. Nora, P. (2006). Hafıza mekânları. M. E. Özcan (Çev.), Dost Kitabevi.
  14. Norberg-Schulz C. (1984). Genius loci: Towards a phenomenology of architecture. Rizzoli Press.
  15. Ok, B. (2021). Göçmenlerin mekân tasarımında hafızanın rolü: Fenomenolojik bir araştırma. (Yayımlanmış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  16. Patton, M. Q. (2001). Qualitative research & evaluation methods. SAGE Publications.
  17. Polat, A. (2022). Nitel araştırmalarda yarı-yapılandırılmış görüşme soruları: Soru form ve türleri, nitelikler ve sıralama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 161-182.
  18. Smith, L. (2006). Uses of heritage. London: Routledge.
  19. Solak, S. G. (2017). Mekân-kimlik etkileşimi: Kavramsal ve kuramsal bir bakış. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 13-37.
  20. URL1:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a6/Uluslararası_Yabancılar_Pazarı_araç_giriş_kapısı.JPG
  21. URL2: https://www.samsungazetesi.com/samsun-rus-pazari-yabancilar-carsisi-tarihcesi
  22. URL3: https://pbs.twimg.com/media/FaNRkL6XEAAhcnJ.jpg:large
  23. Ünlü, S. T. (2017). Kent kimliğinin oluşumunda kentsel bellek ve kentsel mekân ilişkisi: Mersin örneği. Planlama, 27(1), 75–93.
  24. Yasak, Ü., İsak, N., & Mertol, H. (2021). Kent belleğine ilişkin bir çalışma: Turhal örneği. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 195–211.
  25. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.