KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kent Akademisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 3

Tüketici Boykot Davranışına Yönelik Bir Araştırma: “İstanbul İli Örneği”

A Research On Consumer Boycott Behavıor: “The Case Of Istanbul Provınce”

Didem Gezmişoğlu Şen(İSTANBUL RUMELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3043-1114
Sayfa
1–17
Yayın Tarihi
2026-03-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları, tüketicilerin çevresel değerlere ilişkin algılarının boykot davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüz tüketicileri; yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik satın alma davranışları sergilemekle kalmayıp, aynı zamanda işletmelerin benimsediği uygulamaları destekleme ya da bu uygulamalara karşı tepki gösterme amacıyla da tüketim tercihlerini şekillendirmektedirler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda, tüketicilerin sahip oldukları ekonomik güç aracılığıyla, işletme uygulamaları üzerinde dolaylı ya da doğrudan etkide bulunabildikleri görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları, tüketicilerin çevresel değerlere ilişkin algılarının boykot davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:179 katılımcı
⚙️Değişkenler:Pazarlama · Tüketci Davranışı · Tüketici boykotu

Özet

Günümüz tüketicileri; yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik satın alma davranışları sergilemekle kalmayıp, aynı zamanda işletmelerin benimsediği uygulamaları destekleme ya da bu uygulamalara karşı tepki gösterme amacıyla da tüketim tercihlerini şekillendirmektedirler. Bu doğrultuda, tüketicilerin sahip oldukları ekonomik güç aracılığıyla, işletme uygulamaları üzerinde dolaylı ya da doğrudan etkide bulunabildikleri görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, tüketici boykot davranışının arkasında yatan temel nedenleri ve bu davranışı şekillendiren nedenleri ve değerleri analiz etmektir. Çalışmanın örneklemini, İstanbul'da ikamet eden 179 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler, çevrim içi olarak hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, araştırma modelinin test edilmesi amacıyla IBM SPSS paket programı ve eklentisi AMOS programı kullanılarak, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) yöntemi ile analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, tüketicilerin çevresel değerlere ilişkin algılarının boykot davranışı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık, sosyal ve kültürel nedenler, etik ve ahlaki gerekçeler ile politik motivasyonların boykot davranışı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir.

Abstract

In contemporary consumer society, individuals demonstrate purchasing behaviours that not only satisfy fundamental needs but also influence consumption preferences in a manner that aligns or responds to the practices adopted by commercial entities. In this regard, it is evident that consumers possess the capacity to exert a direct or indirect influence on business practices through their economic prowess. The objective of this study is to analyse the primary factors that precipitate consumer boycott behaviour, and the underlying values and rationales that shape this behaviour. The study's sample population is comprised of 179 participants residing in Istanbul. The data utilised in the present study were collected through the medium of an online questionnaire. In the analysis of the data obtained, Structural Equation Modelling (SEM) was utilised to test the research model, employing the IBM SPSS package program and its add-on, AMOS program. The findings of the research study indicated that consumers' perceptions of environmental values have a considerable impact on their propensity to engage in boycott behaviour. Conversely, social and cultural factors, ethical and moral considerations, and political motivations have been found to have no statistically significant impact on the phenomenon of boycott behaviour.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şen, D. G. (2026). Tüketici Boykot Davranışına Yönelik Bir Araştırma: “İstanbul İli Örneği”. Kent Akademisi, Cilt: 19 Sayı: 3, 1–17. https://doi.org/10.35674/kent.1740377

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Balaban, S. (2019). Tüketici boykotu ve tüketicilerin boykot katılımlarını etkileyen faktörler [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  2. Byrne, B. M. (2011). Structural equation modeling with AMOS Basic concepts, applications, and program ming (Multivariate Applications Series), Routledge, New York.
  3. Campbell, A., Gurin, G., & Miller, W. E. (1954). The Voter Decides. New York: Row: Illinois.
  4. Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155–159.
  5. Cronbach, L., 1951. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychomerika. 16.
  6. Cuadras-Morató, X., & Raya, J. M. (2016). Boycott or buycott?: Internal politics and consumer choices. The BE Journal of Economic Analysis & Policy, 16(1), 185-218.
  7. Çakır, H. Ö. (2010). Tüketici Boykotlarının Kriz İletişimi Açısından Değerlendirilmesi, Çankırı.
  8. Dauvergne, P. (2009). The shadows of consumption: Consequences for the global environment. MIT Press.
  9. Dietz, M. E. (2007). Low impact development practices: A review of current research and recommendations for future directions. Water, air, and soil pollution, 186, 351-363.
  10. Faul, F.; Erdfelder, E.; Lang, A.-G.; Buchner, A. G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav. Res. Methods 2007, 39, 175–191.
  11. Fornell, C.; Larcker, D.F. (1981). Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error. J. Mark. Res., 18, 39–50.
  12. Friedman, M. (1999). Consumer Boycotts: Effecting Change Through The Marketplace and The Media. Psychology Press.
  13. Garret, J. R. (1987). The proper role of nerves in salivary secretion: a review. Journal of dental research, 66(2), 387-397.
  14. Hair, J.F.; Thomas, G.M.H.; Ringle, C.; Sarstedt, M. A (2012). Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM); SAGE Publication Inc.: Thousand Oaks, CA, USA.
  15. Hoffmann, S., Balderjahn, I., Seegebarth, B., Mai, R., & Peyer, M. (2018). Under which conditions are consumers ready to boycott or buycott? The roles of hedonism and simplicity. Ecological Economics, 147, 167-178.
  16. Holzer, B. (2006). Political Consumerism Between İndividual Choice And Collective Action: Social Movements, Role Mobilization And Signalling. International Journal Of Consumer Studies, 30(5), 405-415.
  17. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conven tional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.
  18. Klein, J. G., Smith, N. C., & John, A. (2004). Why we boycott: Consumer motivations for boycott participation. Journal of Marketing, 68(3), 92-109.
  19. Kuçuradi, İ. (2003). İnsan hakları düşüncesinin ışığında insan hakları belgeleri.
  20. Lavorata, L. (2014). Influence of retailers’ commitment to sustainable development on store image, consumer loyalty and consumer boycotts: Proposal for a model using the theory of planned behavior. Journal of Retailing and Consumer Services, 21(6), 1021-1027.
  21. Loehlin, J. C. (1992). Genes and environment in personality development. Sage Publications, Inc.
  22. Marsh, H. W., Hau, K. T., & Wen, Z. (2004). In search of golden rules: Comment on hypothesis-testing approaches to setting cutoff values for fit indexes and dangers in overgeneralizing Hu and Bentler's (1999) findings. Structural equation modeling, 11(3), 320-341.
  23. McDonald, R.P., & Ho, M.H.R. (2002). Principles and practice in reporting structural equation analyses. Psychological methods, 7(1), 64.
  24. Muncy, J. A., & Vitell, S. J. (1992). Consumer ethics: An investigation of the ethical beliefs of the final consumer. Journal of business Research.
  25. Nunnally, J. C. (1978), Psychometric Theory (2nd ed.), McGraw-Hill, New York.
  26. Odabaşı, Y. (2008). Siyasallaşan Tüketiciliğin Demokratik Denetim Gücü, Türkiye’de Siyasetin Dinamikleri Sempozyumu, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 4-5 Nisan, 4.
  27. Orman, J. S., & Keating, G. M. (2009). Buprenorphine/naloxone: a review of its use in the treatment of opioid dependence. Drugs, 69, 577-607.
  28. Penaloza, L., & Price, L. L. (1993). Consumer resistance: A conceptual overview. Advances in consumer research, 20(1).
  29. Pinkleton, B. E., Nam-Hyun U., Austin E. W. (2002). An exploration of the effects of negative political advertising on political decision making, Journal of Advertising, 31(1), 13-25.
  30. Polonsky, M. J. (1995). A stakeholder theory approach to designing environmental marketingstrategy. Journal of business & industrial marketing, 10(3), 29-46.
  31. Salman, S. M. (2016). The Grand Ethiopian Renaissance Dam: the road to the declaration of principles and the Khartoum document. Water International, 41(4), 512-527.
  32. Schwartz, S. H. (1994). Are there universal aspects in the structure and contents of human values?. Journal of social issues, 50(4), 19-45.
  33. Sen, S., Canlı, G. ve Z. Morwitz, V. (2001). Withholding Consumption: A Social Dilemma Perspective on Consumer Behaviour, Journal of Consumer Research, 28(3), 399-417.
  34. Shah, S. K., & Tripsas, M. (2007). The accidental entrepreneur: The emergent and collective process of user entrepreneurship. Strategic entrepreneurship journal, 1(1-2), 123-140.
  35. Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 9(1), 4-11.
  36. Smith, N. C. (1990). Morality and the Market Consumer Pressure for Corporate Accountability, 140-314.
  37. Solomon, J. F., & Solomon, A. (2006). Private social, ethical and environmental disclosure. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 19(4), 564-591.
  38. Stolle, D., Hooghe, M., & Micheletti, M. (2005). Politics in the supermarket: Political consumerism as a form of political participation. International political science review, 26(3), 245-269.
  39. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Allyn ve Bacon / Pearson Education.
  40. Türk Dil Kurumu. (2025). Sözlük. https://sozluk.gov.tr
  41. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025). Kadın-Erkek nüfus oranı. https://www.tuik.gov.tr