Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: Uluslararası Bi Marka Türkiye: Karadeniz Kongresi Özel Sayısı

SÖYLEMLERİNİN RETORİKSEL ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA KARİZMATİK KİŞİLİĞİ, LİDERLİĞİ VE BİR MARKA OLARAK FATİH TERİM

FATİH TERİM: HIS CHARISMATIC PERSONALITY, LEADERSHIP, AND ROLE AS A BRAND IN THE CONTEXT OF THE RHETORICAL FEATURES OF HIS STATEMENTS

Neva Doğan(Gümüşhane Üniversitesi)0000-0002-2602-8592
Sayfa
64–99
Yayın Tarihi
2026-10-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları ise, Fatih Terim’in yalnızca sportif başarılarıyla değil; karizmatik liderlik tarzı, güçlü hitabet yeteneği, taraftarlarla kurduğu duygusal bağ ve kriz anlarında geliştirdiği söylem stratejileriyle güçlü bir kişisel marka kimliği oluşturduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde marka kavramı, yalnızca ürün ve hizmetleri tanımlayan bir unsur olmanın ötesine geçerek bireyleri de kapsayan daha geniş bir anlam kazanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda çalışma, Türk futbolunun en etkili figürlerinden biri olarak kabul gören Fatih Terim’i bir marka olarak ele almayı ve onun marka kimliğinin hangi iletişimsel unsurlar üzerinden inşa edildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları ise, Fatih Terim’in yalnızca sportif başarılarıyla değil; karizmatik liderlik tarzı, güçlü hitabet yeteneği, taraftarlarla kurduğu duygusal bağ ve kriz anlarında geliştirdiği söylem stratejileriyle güçlü bir kişisel marka kimliği oluşturduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kişisel marka · Fatih Terim · Ethos

Özet

Günümüzde marka kavramı, yalnızca ürün ve hizmetleri tanımlayan bir unsur olmanın ötesine geçerek bireyleri de kapsayan daha geniş bir anlam kazanmıştır. Özellikle spor, medya ve popüler kültür alanlarında bazı kişilerin sahip oldukları başarılar, iletişim becerileri ve toplumsal temsilleri, onları güçlü birer kişisel marka haline getirmektedir. Bu bağlamda çalışma, Türk futbolunun en etkili figürlerinden biri olarak kabul gören Fatih Terim’i bir marka olarak ele almayı ve onun marka kimliğinin hangi iletişimsel unsurlar üzerinden inşa edildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi retorik kuramına dayanmaktadır. Özellikle Aristoteles tarafından ortaya konulan ikna unsurları olan ethos, pathos ve logos kavramları çalışmanın temel analiz kategorilerini oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve retorik analiz yöntemi kullanılmıştır. Veri setini Fatih Terim’in farklı dönemlerde gerçekleştirdiği basın toplantıları, medya söylemleri ve kamuoyuna yansıyan açıklamalarından oluşmaktadır. Bu söylemler, güvenilirlik ve otoriteyi ifade eden ethos, duygusal etkiyi temsil eden pathos ve mantıksal temellendirmeleri içeren logos boyutları çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma bulguları ise, Fatih Terim’in yalnızca sportif başarılarıyla değil; karizmatik liderlik tarzı, güçlü hitabet yeteneği, taraftarlarla kurduğu duygusal bağ ve kriz anlarında geliştirdiği söylem stratejileriyle güçlü bir kişisel marka kimliği oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle pathos temelli söylemlerinin geniş kitleler üzerinde güçlü bir duygusal yönlendirme yarattığı, ethos unsuru sayesinde ise güvenilir ve otoriter bir lider imajı oluşturduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgularda retorik analiz yaklaşımının spor iletişimi ve kişisel markalaşma süreçlerinin incelenmesinde işlevsel bir kuramsal çerçeve sunduğu göstermektedir.

Abstract

Today, the concept of a brand has expanded beyond simply defining products and services, encompassing individuals as well. Particularly in the fields of sports, media, and popular culture, the achievements, communication skills, and social representations of certain individuals transform them into powerful personal brands. In this context, this study aims to examine Fatih Terim, considered one of the most influential figures in Turkish football, as a brand and to reveal the communicative elements upon which his brand identity is constructed. The theoretical framework of the research is based on rhetoric theory. Specifically, the concepts of ethos, pathos, and logos, elements of persuasion introduced by Aristotle, constitute the main analytical categories of the study. A qualitative research approach was adopted, and the rhetorical analysis method was used. The dataset consists of press conferences, media statements, and public pronouncements made by Fatih Terim at different times. These statements were analyzed within the framework of ethos, representing credibility and authority; pathos, representing emotional impact; and logos, which includes logical justifications. The research findings indicate that Fatih Terim's brand identity is not solely based on his sporting achievements; His charismatic leadership style, strong oratorical skills, emotional connection with fans, and discourse strategies developed during times of crisis demonstrate the creation of a powerful personal brand identity. It has been found that his pathos-based rhetoric creates strong emotional influence on large audiences, while his ethos fosters a trustworthy and authoritative leader image. In conclusion, the findings show that the rhetoric analysis approach offers a functional theoretical framework for examining sports communication and personal branding processes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğan, N. (2026). SÖYLEMLERİNİN RETORİKSEL ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA KARİZMATİK KİŞİLİĞİ, LİDERLİĞİ VE BİR MARKA OLARAK FATİH TERİM. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Cilt: 14 Sayı: Uluslararası Bi Marka Türkiye: Karadeniz Kongresi Özel Sayısı, 64–99. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1983002

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Aaker, D. A. (1996). Güçlü Markalar Yaratmak (E. Demir, Çev.). MediaCat Yayınları.
  2. Aristoteles. (1995). Retorik (M. H. Doğan, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
  3. Baba, C. (2018). Retorikte Ethosun Yeri. Felsefe Dünyası, (67), 203-219.
  4. Baba, C. (2019). Retorik ve Mantık İlişkisi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(Özel Sayı), 247-260. https://doi.org/10.29029/busbed.639740
  5. Bahçeci̇oğlu, E. H. (2021). Retoriğin Temel Unsurları Olan Ethos-Pathos-Logos Perspektifinden İkna Sanatının Kullanılışı: Müge Anlı Örneği. Aksaray İletişim Dergisi, 3(1), 16-42. https://doi.org/10.47771/aid.783923
  6. Başarır, M. (2016). Retorik İkna Bileşenlerin Siyasi Liderlerce Kullanımı: İktidar ve Ana Muhalefet Liderlerinin TBMM Grup Konuşmaları Üzerine Bir Analiz. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4(2), 703-724. https://doi.org/10.19145/gujofoc.63239
  7. Çalışkan, O. (2020). Ethos Yönelimli Siyasi Retorik: Siyasal İttifaklar ve Liderlerin Sosyal Medyadaki Seçim Söylemleri Üzerine Bir Analiz. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 84-104. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.620482
  8. Çeliköz, E., Erhan, T., & Çetinceli, K. (2025). Liderlik Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(1), 137-155. https://doi.org/10.33712/mana.1420703
  9. Çıkra, S. (2017). Küreselleşme Sürecinde Sporun Genel Bir Değerlendirmesi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (45), 127-134.
  10. Danış, E., & Yenği̇n, D. (2020). Investigation on Football Club of Sport Contact in Turkey: Case of Fenerbahçe, Beşiktaş and Galatasaray. Electronic Journal of New Media, 4(2), 89-105. https://doi.org/10.17932/IAU.EJNM.25480200.2020.4/2.89-105
  11. Eatwell, R. (2006). The Concept and Theory of Charismatic Leadership. Totalitarian Movements and Political Religions, 7(2), 141-156. https://doi.org/10.1080/14690760600642156
  12. Fanatik. (2016, Şubat 18). Fatih Terim’den tarihi sözler! Fanatik. https://www.fanatik.com.tr/futbol/galeri-fatih-terimden-tarihi-sozler-646309
  13. Fanatik. (2018, Kasım 2). Fatih Terim isyan etti: “Hakkımı helal etmiyorum!” Fanatik. https://www.fanatik.com.tr/galatasaray/fatih-terim-isyan-etti-hakkimi-helal-etmiyorum-2021519
  14. Fotomaç. (2018, Kasım 7). Fatih Terim’in unutulmaz açıklamaları. Fotomaç. https://www.fotomac.com.tr/galeri/galatasaray/fatih-terimin-unutulmaz-aciklamalari
  15. Gorbatov, S., Khapova, S. N., & Lysova, E. I. (2018). Personal Branding: Interdisciplinary Systematic Review and Research Agenda. Frontiers in Psychology, 9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02238
  16. Gürel, E., & Arslan, E. (2020). Kişisel Marka ve Kişisel Markalaşma: Bir Literatür Çalışması. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (ODÜSOBİAD). https://doi.org/10.48146/odusobiad.788591
  17. Güzel, C. (2016). Kırşehir’den Derlenen Efsanelerin Retorik Analizi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Ahi Evren Üniversitesi.
  18. Harman, Ö. F. (1996). Firavun. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 13, ss. 118-121). TDV Yayınları.
  19. House, R. J., & Howell, J. M. (1992). Personality and Charismatic Leadership. The Leadership Quarterly, 3(2), 81-108. https://doi.org/10.1016/1048-9843(92)90028-E
  20. Hürriyet. (2015, Ekim 14). Fatih Terim: Biz “bitti” demeden bitmez! Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/sporarena/fatih-terim-biz-bitti-demeden-bitmez-30306810
  21. Hürriyet. (2020, Mart 14). Galatasaray Teknik Direktörü Fatih Terim’in hafızalara kazınan sözleri! Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/sporarena/galeri-galatasaray-teknik-direktoru-fatih-terimin-hafizalara-kazinan-sozleri-41468737
  22. Karakaş Tabak, D. (2015). Güncel Sanatın Manipülasyon Yönelimlerine Katkısında Görsel Retorik [Doktora Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
  23. Kogler-Hill, S. (2019). Team Leadership. İçinde Leadership: Theory and Practice. Sage Publication.
  24. Kotler, P. (2009). A’dan Z’ye Pazarlama: Pazarlamayla İlgilenen Herkesin Bilmesi Gereken 80 Kavram. MediaCat Yayınları.
  25. Milliyet. (2017, Aralık 22). Tarihe geçen Fatih Terim sözleri! Milliyet. https://www.milliyet.com.tr/skorer/galeri/tarihe-gecen-fatih-terim-sozleri-2577383
  26. Nas, A. (2013). Reklam Bağlamında İkna ve Retorik. İçinde R. Ö. Kılanç (Ed.), İletişim ve. (ss. 11-42). Es Yayınları.
  27. Punch, K. F. (2011). Sosyal Araştırmalara Giriş: Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (Z. Etöz, Ed.; D. Bayrak, H. B. Arslan, & Z. Akyüz, Çev.; 2. bs.). Siyasal Kitabevi.
  28. Sabah. (2016, Şubat 19). Fatih Terim’den tarihi sözler! Sabah. https://www.sabah.com.tr/galeri/spor/fatih-terimden-tarihi-sozler/13
  29. Sporx. (2017, Mayıs 24). Fatih Terim: “Hiçbir başarı tesadüf değildir”. Sporx. https://www.sporx.com/fatih-terim-hicbir-basari-tesaduf-degildir-SXHBQ628839SXQ
  30. T24. (2018, Ekim 23). Fatih Terim: Takıma sakatlar ordusu diyebiliriz ama başlarında bir kumandan ve 50 bin de cephanemiz var. T24. https://t24.com.tr/spor/fatih-terim-takima-sakatlar-ordusu-diyebiliriz-ama-baslarinda-bir-kumandan-ve-50-bin-de-cephanemiz-var,730304
  31. Yavuz, C., & Semi̇z, K. (2022). Social Media Brand Images Of Turkish Olympic Athletes. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 28-42. https://doi.org/10.33689/spormetre.1014240
  32. Yeni Şafak. (2013, Nisan 7). Fatih Terim’den olay sözler. Yeni Şafak. https://www.yenisafak.com/spor/fatih-terimden-olay-sozler-508259
  33. Yıldırım, E. (2018). Toplumsal Yapının Aynası Olarak Sinema: Söylem ve Eleştirel Söylem Analiz Yöntemlerine Göre Ayla Filminin Çözümlemesi. İnönü University Faculty of Communication Electronic Journal (INIF E-Dergi), 3(1), 234-243.
  34. Nas, A. (2013). Reklam Bağlamında İkna ve Retorik. İçinde R. Ö. Kılanç (Ed.), İletişim ve. (ss. 11-42). Es Yayınları.