Dergiler / Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 15 Sayı: 4

Geleneğin güncellenmesi bağlamında Türk müziğinde toplu icradan koroya geçiş: yurttan sesler örneği

In the context of update of tradition transition from ensemble performance to choir in Turkish music: The example of Yurttan Sesler

Sayfa
2447–2475
Yayın Tarihi
2025-12-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yurttan Sesler örneği üzerinden yapılan araştırmada, bu dönüşümün hem toplumsal hem de müzikal boyutları ele alınmış, dönemin kültürel politikaları ve müzik geleneği karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, Türk müziğinde geleneksel toplu icradan koroya geçiş süreci, “Yurttan Sesler” örneği üzerinden “geleneğin güncellenmesi” kavramsal çerçevesi temelinde incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Geleneğin değişime uğraması, toplumun ihtiyaçlarına göre güncellenmesi veya yeniden icat edilmesi doğal bir süreçtir. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde dünyada ve Türkiye’de yaşanan olayların toplumları yeniden şekillendirdiği bilinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Yurttan Sesler örneği üzerinden yapılan araştırmada, bu dönüşümün hem toplumsal hem de müzikal boyutları ele alınmış, dönemin kültürel politikaları ve müzik geleneği karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
🔬Tür:İnceleme Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk müziği · toplu icra · koro

Özet

Bu araştırmada, Türk müziğinde geleneksel toplu icradan koroya geçiş süreci, “Yurttan Sesler” örneği üzerinden “geleneğin güncellenmesi” kavramsal çerçevesi temelinde incelenmiştir. Geleneğin değişime uğraması, toplumun ihtiyaçlarına göre güncellenmesi veya yeniden icat edilmesi doğal bir süreçtir. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde dünyada ve Türkiye’de yaşanan olayların toplumları yeniden şekillendirdiği bilinmektedir. Türkiye’de yeni kurulan Cumhuriyet ile şekillenen toplum, müzik geleneğini yaşatırken güncellemiş, kurumsal yapılar ile değişime uyum sağlamıştır. Kendine has koro icra tarzının oluşmasına vesile olan bu değişim, topluma radyolar ve sonrasında televizyon yayınları aracılığı ile kendi ezgilerini uzun yıllar boyunca tek sesli koro olarak dinleme olanağı vermiştir. Toplum bu yeni icra tarzını öğrenmiş ve yaşatmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri benimsenmiş olup, özellikle tarihsel analiz ve belge incelemesi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın temel veri kaynaklarını yazılı belgeler, arşiv kayıtları oluşturmaktadır. Yurttan Sesler örneği üzerinden yapılan araştırmada, bu dönüşümün hem toplumsal hem de müzikal boyutları ele alınmış, dönemin kültürel politikaları ve müzik geleneği karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract

In this research, the transition process from traditional collective performance to choir in Turkish music was examined based on the conceptual framework of “updating tradition” through the example of “Yurttan Sesler”. Traditions naturally evolve and are reshaped in response to societal needs. It is known that the events experienced in the world and in Turkey in the first quarter of the 20th century reshaped societies. The society, which took shape with a newly established Republic in Turkey, sustained its musical heritage through modernization and adapted to the change with institutional structures. This change, which led to the formation of a unique choir performance style, gave the society the opportunity to listen to its own melodies as a unison choir for many years through radio and later television broadcasts. People became familiar with this new performance style and kept it alive. This study employed qualitative methods, with a particular focus on historical analysis and document review. The main data sources of the research were written documents and archive records. In this research conducted through the example of Yurttan Sesler, both the social and musical dimensions of this transformation were addressed, and the cultural policies of the period and the musical tradition were evaluated comparatively.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karaduman, İ. (2025). Geleneğin güncellenmesi bağlamında Türk müziğinde toplu icradan koroya geçiş: yurttan sesler örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 4, 2447–2475. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1727967

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Almaç, B. (2023). Yurttan Sesler Geleneğinden Günümüze Türk Halk Müziği Topluluklarında Değişim ve Dönüşüm: İzmir Yöresi Örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. Atılgan, H. (2022). Türkülerin Atası Muzaffer Sarısözen, Erişim Tarihi: 03.03.2025. https://www.belgeseltarih.com
  2. Ayas, G. (2015). Müzik Sosyolojisi / Sorunlar-Yaklaşımlar-Tartışmalar, Doğu Kitabevi.
  3. Balkılıç, Ö. (2009). Cumhuriyet, Halk ve Müzik (Türkiye’de Müzik Reformu 1922-1952). Tan Kitabevi.
  4. Behar, C. (1993). Zaman, Mekân ve Müzik. AFA.
  5. Dağlı, H. vd. (2019). Türk Müziği Tarihi, Editör: Gözde Çolakoğlu Sarı, Milli Eğitim Bakanlığı.
  6. Doğruöz, M. D. (2018). Türkiye’de Modernleşme Sürecinin Müziğe Yansımaları Bağlamında “Klasik Koro” Örneği. Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Dergisi (12), 69-81. https://doi.org/10.31722/konservatuvardergisi.467671
  7. Ekici, M. (2008). Geleneksel Kültürü Güncellemek Üzerine Bir Değerlendirme, Milli Folklor, 10 (80), 33-38.
  8. Emnalar, A. (1992). Türk Müziğinde Koro, Ege Üniversitesi Basımevi.
  9. Eroğlu, T. (1996). Nevşehir ve Elazığ’da Sıra Odaları ve Kürsübaşı Sohbetleri, I. Türk Halk Kültürü Araştırma Sonuçları Sempozyum Bildirileri II., Ankara Kültür Bakanlığı Yayınları: 1800, HAGEM.
  10. Erol, A. (2009). Müzik Üzerine Düşünmek, Bağlam.
  11. Ersoy, İ. (2014). Türk Halk Müziğinin Yeniden Üretimi/İnşası: Ulusal Kaynaştırma Projesi Olarak “Yurttan Sesler” Topluluğu. İnternational Journal of Human Sciences. 11(2), 931-947.
  12. Es, H.F. (1941). Radyo İdaresi de Bico Biz de Bico, Akşam Gazetesi, 21 Mayıs.
  13. Graburn, N. H. H. (2000). What is Tradition?, Museum Anthropology, 24(2/3), 6-11.
  14. Güner, p. p. (2007). Osmanlı Musikisi ve Mehter, Karadeniz Araştırmaları, 14, 101-130.
  15. Güney, E. (2010). Türk Halk Müziğinde Koro Uygulamalarının İncelenmesi (TRT ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Örneği) (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi. Gürer, Z.V., Gürer, M. (2013). Siyasal İletişimde Sembolik İletişim Aracı Olarak Siyasal İçerikli Giyim Kodları Kullanımı, Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, (11), 55-81.
  16. Hobsbawm, E; Ranger, T. (1983). The Invention of Tradition, Cambridge Üniversitesi Yayınları.
  17. Öcal, M. (2013). Türk Halk Müziğimizde Toplu Çalma Söyleme Geleneği, Folklor / Edebiyat, 19 (75), 129-158.
  18. Öcal, Ö. (1998). Geleneksel Türk Müziğinde İcra Geleneği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi.
  19. Pekin, Ersu, “İstanbul’un Sesleri: Osmanlı Döneminde İstanbul’daki Müzikler”, Erişim Tarihi: 28.02.2025. http://istanbultarihi.ist
  20. Sarısözen, M. (2013). Yurttan Sesler ve Seçme Köy Türküleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi.
  21. Shils, E. (1981). The Tradition, Chicago Üniversitesi.
  22. Sökmen, K. T. (2022). Geleneksel Türk Müziğinde Şef Kavramı, EJMD. (20), 113-126. TDK, Türk Dil Kurumu Sözlükleri. Erişim Tarihi: 04.11.2024. http://www.sozluk.gov.tr
  23. Türkiye Kültür Portalı, Kültür Atlası, Somut Olmayan Kültürel Miras Çalışmaları, Erişim Tarihi: 05.03.2025. https://www.kulturportali.gov.tr
  24. Uymaz, A. O. (2021). Gelenek ve dönüşüm. İ. E. Tarakçı, B. Göktaş (Ed.), Dijital Gelecek Dijital Dönüşüm Cilt 1. (s. 297-315) Efe Akademi.
  25. Yıldırım, F. (2011). Geçmişten Günümüze Türk Müziğinde Toplu İcra Anlayışı Üzerine Bir İnceleme, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1(30), 129-143.
  26. _______ (1942). Radyoda Müzik Hareketleri, Radyo, 1 (3), 16-17.